Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Top woorden

    Dit zijn de top Vlaamse termen volgens het aantal positieve stemmen.

    #1

    opleidingscheque
    (de ~ (m.), ~s)

    Een cheque voor werknemers om een opleiding met diploma of een extra beroepsopleiding, te kunnen betalen.
    De overheid betaalt het bedrag gedeeltelijk terug.

    zie ook cheque

    Van Dale 2013 online: in België
    waardebon, gedeeltelijk betaald door de overheid en door een bedrijf, waarmee werknemers van dat bedrijf extra beroepsopleiding kunnen betalen

    Voor mijn opleiding ‘gediplomeerd kok’ heb ik opleidingscheques aangevraagd om die studie te kunnen betalen.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door de Bon (16 apr 2016 17:52)
    Dit woord was woord van de dag op 15 dec 2011

    Thumbs_up
    1814

    #2

    weerhouden
    (ww. weerhield, weerhouden)

    selecteren, overhouden, in aanmerking nemen

    < Frans: retenir

    Nederland kent “weerhouden” in de tegenovergestelde betekenis van tegenhouden, wat tot verwarring leidt

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, niet algemeen

    We hebben u weerhouden als topkandidaat voor deze baan en bieden u daarom een contract aan.

    Electrabel.be: Deze cijfers bevestigen de methodologie zoals weerhouden door de NBB.

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door fansy (04 aug 2016 11:52)
    Dit woord was woord van de dag op 13 jul 2009

    Thumbs_up
    1710

    #3

    schab
    (het ~, ~ben)

    De planken van een rek vormen een schab. Zo kunnen er meerdere schabben boven of onder elkaar zijn.

    zie ook schap

    WNT: schab: Andere vorm naast Schap. Plank in een kast of langs een wand, tot bergplaats bestemd. In Z.-Ndl.

    In de wasserij lagen er honderden pakken gestreken was, in grauw papier (papier, grauw ~) ingepakt, op hoge rijen schabben opgetast, tot ze met de stootkar thuis bij de klanten werden afgeleverd. Dien tijd is lang voorbij.

    Voor mij nen trappist van ’t schab. Dat is altijd veel lekkerder dan ene uit de ijskast.

    Artikel 2dehands.be: staand rek + bijhorend schab om aan de muur te bevestigen. (Turnhout)

    Op het hoogste schab bevonden zich flesschen anijs en jenever, (V. loveling, Hoofd v. ’t huis 80, Gent).

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door haloewie en laatst gewijzigd door fansy (07 mei 2017 11:01)
    Dit woord was woord van de dag op 17 aug 2010

    Thumbs_up
    1246

    #4

    schup
    (de ~ (v.), -pen)

    spade;
    vergelijk truffel

    ook in Vlaams Brabant

    Klik op de afbeelding
    Grabe- und Bauspaten

    Ik heb een schup gekocht om ’t gras af te steken.

    12 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door janvaneycken en laatst gewijzigd door de Bon (18 mei 2017 13:35)
    Dit woord was woord van de dag op 10 dec 2007

    Thumbs_up
    1205

    #5

    krommenaas, van ~ gebaren
    (uitdr.)

    zich van den domme houden
    doen alsof

    < van krommen haas gebaren

    zie ook: van koo gebaren,
    van pijke(n)s gebaren,
    gebaren, van niets ~

    Ik zei ’m dat hij mij nog geld moest, maar hij gebaarde van krommenaas.

    Daan pei kan nie drinken, hij geboirt van kromme haas.

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door petrik en laatst gewijzigd door de Bon (03 mrt 2017 22:34)
    Dit woord was woord van de dag op 08 apr 2010

    Thumbs_up
    1196

    #6

    seut
    (de ~ (m.v.), ~en)

    truttige persoon
    vrouwelijk: een seut, een seute, seutebees
    mannelijk: ne seut

    Dat ik zou vrijen met die seut gelooft toch niemand. Zo’n onnozel schepsel.

    “Ben ik een seut als ik geen alcohol of drugs gebruik?” (jongerengids.be)

    “Ik vind hem een seut, een stijve hark, een nerd” (nieuwsblad.be)

    “Seut is inderdaad een braaf, stil, saaie sukkelgeval.” (forum.scholieren.com)

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door de Bon (10 okt 2016 12:04)
    Dit woord was woord van de dag op 18 jun 2010

    Thumbs_up
    1148

    #7

    sjokkedeizen
    (de ~ (mv.))

    teelballen, kloten
    Regio Brugge: zelfde betekenis maar uitspraak enigzins anders: /sjokkedèzen/

    zie ook chokkedezen, sjokkedijzen, zjakkedijzen

    Hey vrind, ge moet niet met mijn sjokkedeizen spelen.

    Ne flinke stamp onder hun sjokkedeizen, ja!

    Ze hadden me bij mijn sjokkedeizen.

    Veelvuldig gebruik van neussprays doen uw sinussen naar de sjokkedeizen.

    De wielertoerist werd met zijn sjokkedeizen omvergereden.

    Binnenkort gaan ze die gasten ook wel bij hun sjokkedeizen hebben.

    En ik maar mijn sjokkedeizen afdraaien de hele dag!

    4 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Hufmaster en laatst gewijzigd door de Bon (19 mei 2017 00:03)
    Dit woord was woord van de dag op 23 jul 2008

    Thumbs_up
    1141

    #8

    subiet
    (bijw.)

    seffens, straks
    ook sebiet

    < Frans subit,(e) > latijn subitus (= onverwacht)

    Van Dale: su·biet (bijwoord),meteen

    Zou je niet vertrekken, subiet ben je weer te laat.

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Gamba en laatst gewijzigd door de Bon (28 aug 2016 23:18)
    Dit woord was woord van de dag op 31 jan 2010

    Thumbs_up
    1120

    #9

    foef
    (de ~ (v.), ~en)

    vrouwelijk geslachtsdeel
    zie ook preut, prut, preute, miemel

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, vulgair

    Die spannende broek zit niet gemakkelijk aan mijn foef.

    In de serie “Wat als… Barbie echt bestond” had de levende Barbie, juist gelijk de plastieke, geen foef.

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door de Bon (17 apr 2016 00:07)
    Dit woord was woord van de dag op 20 sep 2008

    Thumbs_up
    1111

    #10

    kwistenbiebel
    (de ~ (m.), ~s)

    1. losbol, lichtjes op zijn kop gevallen niet ernstig te nemen persoon
    2. kwibus, kwiet, kwiebel, kwieten
    soms ook bistenkwiebel

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: kwistenbijbel
    Uit wvl. kwiste `ruzie’ en bijbel (?): (W.-Vl.) Ruziezoeker.
    Van de Vyvere bekeek hem eens, als wou hij zeggen: ”Hela, kwistenbiebel, braaf zijn, hein! Of anders …” En De Jaegere was braaf, en bij de naamafroeping stemde hij, de eerste van de heele kamer: Jaaa! De West-Vlaming 6 Dec. 1930, 10 c.

    1. Zie die kwistenbiebel daar nu eens bezig! Hij is bezig de straat proper te maken met handborstel en vuilblik.

    2. Hela kwistenbiebel, ge houdt het schilderij op zijne kop!

    5 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door de Bon (25 jun 2016 14:14)
    Dit woord was woord van de dag op 30 jul 2008

    Thumbs_up
    1091

    #11

    apsjaar
    (de ~ (m.), ~s)

    vreemde, rare kerel

    synoniem van abjaar, napsjaar, hapsjaar

    oorsprong: hapschaar of hapscheer: lagere gerechtsdienaar in vroeger eeuwen
    < Frans: happe-chair, van happer (vastpakken) + chair (vlees)

    Zie me die apsjaar daar ne keer bezig, hij roept alle mensen na.

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door de Bon (02 aug 2016 13:28)
    Dit woord was woord van de dag op 01 sep 2010

    Thumbs_up
    1080

    #12

    marcelleke
    (het ~, ~s, )

    mouwloos, aan de hals uitgesneden, aansluitend hemd dat wordt gedragen als onderlijfke of als T-shirt

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands, spreektaal.
    Nederland: singlet

    < Frans le marcel.
    Volgens de legende zou het marcelleke zijn naam te danken hebben aan de bokser Marcel Cerdan. Meer waarschijnlijk is de naam ontstaan in de 19de eeuw wanneer de “Etablissements Marcel” het kledingstuk in serie fabriceerden.

    Klik op de afbeelding
    Traps training
    Klassiek marcelleke

    Onder mijne pull heb ik altijd een marcelleke aan.

    demorgen.be: ‘Wie loopt bij deze hitte dan niet in een marcelleke’ (H.Camps)

    8 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door a089863 en laatst gewijzigd door de Bon (27 jan 2017 10:23)
    Dit woord was woord van de dag op 02 dec 2008

    Thumbs_up
    1036

    #13

    t.t.z.

    ’t is te zeggen, dat wil zeggen, zeggen, ’t is te ~

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, niet algemeen

    Morgen neem ik een dag vakantie, t.t.z. boodschappen doen met mijn madam.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door de Bon (17 apr 2016 13:47)
    Dit woord was woord van de dag op 05 dec 2009

    Thumbs_up
    1026

    #14

    frak
    (de ~ (m.), ~ken)

    jas, mantel, kledingstuk voor buiten

    Betekenis van frak in Nederland: lanpandige herenjas, rokjas.

    < van Frans frac of Duits Frack < Engels frock < Oud-Frans froc (monnikspij) < Frankisch hrokk 

    < Een frak was oorspronkelijk een net herenkledingstuk (op het bovenlichaam) dat elke dag gedragen kon worden. Bij de veranderende mode (lange jassen werden steeds gewoner) veranderde de betekenis van het woord frak in de 18e eeuw in het Zuid-Nederlandse taalgebied mee. In Nederland nam ‘jas’ deze rol over en evolueerde de betekenis van frak juist de andere kant op, tot een chic herenkledingstuk dat alleen bij bijzondere gelegenheden wordt gedragen. (etymologiebank)

    Het begon te regenen, maar ik was mijne frak vergeten.

    Kom! Doe je frakske aan! Het is flink kouder geworden!

    “Frak” was ook het zwarte kledingstuk, gedragen door de “suisse” (naar analogie met de Zwitserse wachten in het Vaticaan) in de kerk. Dat waren zwarte lange jassen zonder knopen, maar versierd met zwarte noppen op schouder en arm.

    Uitdrukkingen:
    - Uwe frak afdraaien is in Antwerpen: (een beetje tegen uw goesting) hard werken (als enige, soms met weinig appreciatie en resultaat). ‘k Zalle k’ik mijne frak wel afdraaien terwijl dat die ander in ’t café zitten.

    - Zo de wind waait, waait m’n frakse wordt gezegd van mensen die uit opportuniteit hun mening veranderen.
    Eerst was hij bij de sossen (de socialisten), nu zit hij bij de blauw omdat ze voorspellen dat die bij de verkiezingen gaan winnen: zo de wind waait, waait z’n frakske.

    - amai mijne frak: in het Engels: Oh my God
    Amai mijne frak ’t is warm.

    9 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door de Bon (19 aug 2015 14:08)
    Dit woord was woord van de dag op 27 okt 2007

    Thumbs_up
    1019

    #15

    neuske tegen den draad
    (uitdr.)

    harde/stijve tepels hebben,

    zie ook: kiekens, de ~ zitten door den draad

    Het meisje kwam net uit het koude zwembad en de jongen zei: amai, neuske tegen den draad!

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door elien14 en laatst gewijzigd door fansy (06 jul 2015 04:50)
    Dit woord was woord van de dag op 30 nov 2012

    Thumbs_up
    991

    #16

    swengst dat
    (vgw.)

    op de tijd dat, tijdens de periode dat,
    terwijl
    ook: swees, swens, swengst, swijl

    < swens, (met achteraan toegevoegde t en gevolgd door dat) < wijlen, oorspronkelijk verbogen vorm van wijl ‘tijd’, met voor en achter een bijwoordelijke s vergelijk ’s nachts. (A. Weijnen)

    Swengst dat hij binnen was, hebben ze zijn banden toch wel afgelaten, zeker. Die kapoenen draaien hun hand daar niet voor om.

    7 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door haloewie en laatst gewijzigd door de Bon (28 jan 2013 10:30)
    Dit woord was woord van de dag op 14 mei 2010

    Thumbs_up
    985

    #17

    pertang
    (bw.)

    nochtans, toch, verbasterd van het Franse ‘pourtant’

    uitspraak in Antwerpen: klik op het luidsprekertje om het woord te beluisteren

    Het wordt in het West-Vlaams ook met g op ’t eind uitgesproken, zoals fondang chocolade.

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, niet algemeen (toch, evenwel, echter)

    zie ook: pertangs, pertank, pertangst

    Hebben ze verloren? Ze hebben pertang goed gespeeld.

    ’t is pertang mooi weer om te gaan wandelen dus ge moet niet binnen blijven zitten.

    We hadden haar pertang verwittigd dat ze weg moest blijven.

    gazetajoin.be: ik ben insj krejeis. schoein dingen :evil: ’t was pertangst mor e mopken. (Aalst)

    14 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Trezebees en laatst gewijzigd door de Bon (04 feb 2017 12:04)
    Dit woord was woord van de dag op 03 mrt 2008

    Thumbs_up
    983

    #18

    voorschoot
    (de ~ (m.), ~en)

    Zowel in Vlaanderen als in Nederland is een voorschoot een schort die men voor de ‘schoot’ bindt, bv. in de keuken.
    In Vlaanderen is de voorschoot ook de naam van een kledingstuk, eventueel met korte of lange mouwen, dat heel het lichaam bedekt om de kleren te beschermen. Het wordt vooral gedragen door vrouwen.
    In Nederland wordt dit een ‘jasschort’ genoemd.

    Woordenboek der Nederlandsche Taal:
    voorschoot: vrouwenschort: kleedingstuk dat de vrouw bij het werk draagt om haar kleeren tegen vuil te beschermen, bep. bestaande uit een stuk stof dat met banden om het middel wordt bevestigd en vandaar van voren over den rok neerhangt. In burgerdrachten van vroeger en in regionale drachten ook algemeen als onderdeel van de alledaagsche dracht beschouwd; schort; boezelaar. Nog een gangbare dialectterm in Vlaams-Brabant, Antwerpen, Noord-Brabant en Oost-Vlaanderen. In meerdere dialecten is de r aan den volgenden sch geassimileerd en ontmoet men vormen als vooschoot, veuschoot, vusschoot.
    In dialecten in het Zuiden is het mannelijke geslacht het gangbare.

    Antwerps: verschoet en verschoei (meerv. verschoeien)
    Kempen: veuschoot, veuschoet, veschoot; mv.: veuschoeës, veuschoeën, veuschoeien

    zie ook voorschoot, een ~ groot

    Vroeger moesten meisjes op school altijd een geruiten voorschoot aan.

    Eenen blauwen oft witten lynen voorschoot, Gesch. v. Antw. 2, 647, Brabant, 1300-1450 (uit een inventaris der 16de eeuw). (MNW)

    9 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Trezebees en laatst gewijzigd door de Bon (28 jun 2016 15:27)
    Dit woord was woord van de dag op 28 dec 2007

    Thumbs_up
    983

    #19

    kiezig
    (bn.)

    vuil, vies, vettig, ook eng

    Zie ook kieszak

    Tussen de ratten slapen in een kraakpand is kiezig.

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door walle en laatst gewijzigd door fansy (01 mrt 2016 20:34)
    Dit woord was woord van de dag op 29 apr 2010

    Thumbs_up
    971

    #20

    fleus
    (bijw.)

    straks, later

    Middelnederlands: vloechs ‘spoedig, vlug’.
    De Middelnederlandse vormen hebben deels de – g – bewaard (vloechs, vloochs, vluchs), deels is deze geassimileerd aan de – s (vloes, vlues, vlus) zoals gebruikelijk bij de combinatie – chs -, zie bijv. vos naast Duits Fuchs. Kiliaan (1599) onderscheidt die twee vormen: met velaar in de betekenis ‘snel’ (Kiliaan vlughs, flughs) en zonder velaar in de betekenis ‘spoedig, weldra, meteen’ (Kiliaan vloes, vleus, vlus).
    Varianten zonder velaar bestaan alleen nog dialectisch, bijvoorbeeld Brabants, Oost-Vlaams flus, fleus (Weijnen 2003). (M. Philippa)

    ook in de Vlaamse Ardennen en in Oost-Vlaanderen (Waasmunster)
    Aalst: uitspraak: /flees/

    Fleus komt de facteur.

    Fleus nog eentje!

    8 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door doesemans en laatst gewijzigd door fansy (02 mrt 2017 02:33)
    Dit woord was woord van de dag op 07 mrt 2008
    Dit woord was woord van de dag op 09 apr 2008

    Thumbs_up
    914

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.