Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #1

    plaspoort
    (zn. o.; ~en)

    “Om kinderen opnieuw sneller alleen te leren plassen, lanceert Kind en Gezin nu een nieuwe campagne waarin peuters een “plaspoort” krijgen, een knipoog natuurlijk naar het paspoort. Het boekje ziet er ook uit als een paspoort, maar binnenin staan tips en een stappenplan om het kind zindelijk te maken. Daarnaast is er ook plaats om bij te houden hoe het kind evolueert tijdens de zindelijkheidstraining." (vrt.be)

    De plaspoort zal een motiverende methode zijn om stapsgewijs met #zindelijkheidstraining bezig te zijn. (helpmijopgroeien.be)

    Kind en Gezin start grote campagne: plaspoort moet kinderen zindelijk maken (krantenkoppen.com)

    Kinderen moeten vanaf nu ‘Plaspoort’ tonen | binnenland | De Morgen

    2 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (21 mrt 2019 08:20)

    Thumbs_up
    1

    #2

    asbestattest
    (zn. o.; ~en)

    attest dat de toepassing van asbest in een gebouw moet inventariseren en dat bij verkoop van een gebouw voorgelegd moet worden

    Vlaams Parlement keurt verplicht asbestattest goed (vrt.be)

    Minister Schauvliege (CD&V) kondigde aan dat je bij de verkoop van een woning binnenkort verplicht een asbestattest zal moeten kunnen voorleggen. Daarop moet vermeld staan hoeveel asbest juist aanwezig is. (offrea.be)

    Bij de verkoop van een huis van het bouwjaar 2000 of ouder zal een asbestattest verplicht worden. (vlaamsparlement.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (21 mrt 2019 06:14)

    Thumbs_up
    1

    #3

    hallookes
    (tussenwerpsel)

    hallo

    Hallookes , heeft u al enig nieuws voor ons of u nu z’on val komt zetten (om deze proberen te vangen )voor de poes die ze hier bij ons verloren hebben (facebook)

    Hallookes, De 1ste kookles van 2017 komt eraan! (landelijkegilden.be)

    Hallookes, ik kan niks zeggen over Florke want ik ben bij mij papa en ik ben momenteel in Italië!!!! (aliezeekeenflorke.blogspot.com)

    2 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (20 mrt 2019 18:53)

    Thumbs_up
    3

    #4

    prijsduif
    (zn. v.; ~duiven)

    reisduif die al vele prijzen gewonnen heeft

    zie ook prijsbeest

    Prijsduif Armando die zondag voor een recordbedrag is verkocht, wordt nu dag en nacht bewaakt. (vrt.be)

    Viering van de prijsduif van Cyriel Vannieuwkerke in Café “De Drieweg” bij Maurits Doom in het jaar 1960. (westhoekverbeeldt.be)

    Aangeboden wordt een olieverfschilderij voorstellende een prijsduif. Op het doek staan de prijzen vermeld die deze duif ooit gehaald heeft, en de daarbij horende jaartallen. (veiling.catawiki.be)

    Daarvoor vraagt hij raad aan de rode hond, de prijsduif, de geldwolf, het spaarvarken en het luipaard… (vanhalewyck.be)

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (20 mrt 2019 16:56)

    Thumbs_up
    3

    #5

    sleuren
    (steeds mv.)

    rommel

    Geefde gij daar geld aan ? Ge weet toch op voorhand dat da sleuren zijn.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door renel (19 mrt 2019 17:53)

    Thumbs_up
    4

    #6

    sleuter
    (de ~ (m.), ~s)

    sleutel

    Woordenboek der Nederlandsche Taal, bij sleutel:
    … in Zuid Nederland (naar het voorbeeld van werktuignamen op -er) sleuter en sloter.

    ook in West-Vlaanderen

    Hedd’ o sleuters bij, want tegen da gij thuis zijt, ligge kik al lang te slapen.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door renel en laatst gewijzigd door de Bon (20 mrt 2019 12:16)

    Thumbs_up
    4

    #7

    Vlaamse zaak
    (begrip)

    de doelen en idealen die door de Vlaamse Beweging nagestreefd worden

    Borms dood voor het executiepeloton zorgde er mee voor dat bepaalde Vlaams-nationalisten hem vereerden als een martelaar voor de Vlaamse zaak. (wikipdia)

    Een V-Partij heeft de verkiezingen overtuigend gewonnen, maar heeft ‘de Vlaamse zaak’ daarmee een goede beurt gemaakt? (doorbraak.be)

    Economie is maar een glijmiddel voor de essentie van de Vlaamse zaak (demorgen.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (17 mrt 2019 19:26)

    Thumbs_up
    5

    #8

    Vlaams Nationaal Zangfeest
    (begrip)

    “Het Vlaams Nationaal Zangfeest is een zangfeest dat jaarlijks in februari plaatsvindt in het Antwerps Sportpaleis of (sinds 2009) in de Lotto Arena en dat georganiseerd door het Algemeen Nederlands Zangverbond ter promotie van de Nederlandstalige muziek.
    Het eerste ‘Vlaamsch Nationaal Zangfeest’ werd georganiseerd door Willem de Meyer (secretaris) en Karel Peeters (voorzitter) en vond plaats op 9 juni 1933 op het Helderstadion in Berchem (Antwerpen).” (Wikipedia)

    Opm: Het Vlaams Nationaal Zangfeest gaat gepaard met politieke boodschappen die de Vlaamse zaak verdedigen

    ook verkort: Vlaams zangfeest

    Vlaams Nationaal Zangfeest in teken van oproep om ‘miljardentransfers naar Wallonië’ te stoppen (standaard.be)

    Vlaams Nationaal Zangfeest solidair met Catalonië en “waakzaam” in eigen land (nieuwsblad.be)

    De uitvoerder van deze Medley van vijf Vlaamse volksliedjes, bedoeld voor het Vlaams Nationaal Zangfeest, was de wereldvermaarde Brusselse jazzmuzikant Toots Thielemans (1922-2016). (cultuurgeschiedenis.be)

    Vlaams zangfeest toch niet zo feestelijk | VTM NIEUWS

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (17 mrt 2019 20:26)

    Thumbs_up
    5

    #9

    inkaderen en boven uw bed hangen
    (gezegde)

    iets koesteren
    meestal schertsend bedoeld

    zie ook inkaderen; iets om in te kaderen

    De film is zo knap getekend dat je bijna elk frame zou willen inkaderen en boven je bed hangen. (kutfilm.be)

    Ik ben er zeker van dat velen onder ons zulke uitslagen inkaderen en boven hun bed hangen ! (herbots.be)

    Voor mensen die liever op papier lezen of graag alle kampinfo inkaderen en boven hun bed hangen, klik hier: kampboekje graide 2018.pdf (devleermuis.be)

    Als ik jouw was zou ik bovenstaande quote inkaderen en boven je bed hangen en elke avond lezen en er mee leren leven. (skepp.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (17 mrt 2019 13:01)

    Thumbs_up
    7

    #10

    Opex, den ~
    (begrip)

    het oostelijk stadsdeel van Oostende, meer bepaald de huidige Vuurtorenwijk, wordt in de volksmond ‘den Opex’ genoemd, naar de weinig verhullende naam van de maatschappij die de wijk eind 19e eeuw heeft opgebouwd, ‘Ostende Phare et EXtensions’ (Oostende faar en uitbreidingen)

    ’k Èn een huzetje gekocht ip den Opex, dichte by de Spuikom.

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door nthn (16 mrt 2019 22:29)

    Thumbs_up
    5

    #11

    vistrap
    (begrip)

    De vistrap is een openlucht-vismarkt in de Belgische havenstad Oostende. (Wikipedia)

    The Vistrap, Ostend

    Vroeger was het drummen om een verkoopplaats op de Vistrap te krijgen. Tegenwoordig zijn er slechts zes van de zestien plaatsen bezet. (nieuwsblad.be)

    De vishandelaars hebben gisteren de nieuwe vistrap in gebruik genomen en het publiek vond meteen de weg naar het nieuwe gebouw. (hln.be)

    In Oostende zijn een viertal schepen die hun vangst aanlanden aan de vistrap en een deel ervan daar ook verkopen. (hetvirtueleland.be)

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (17 mrt 2019 15:12)

    Thumbs_up
    4

    #12

    diamantwijk
    (begrip)

    wijk in Antwerpen in de buurt van het centraal station waar traditioneel veel (joodse) diamanthandelaars gevestigd zijn

    Waar kan ik de diamantwijk in Antwerpen vinden? (baunat.com)

    Voor werken in de Diamantwijk (Hovenierstraat, Schupstraat of Rijfstraat) gelden bijzondere voorschriften en procedures.(Antwerpen.be)

    Als wereldcentrum van de diamanthandel heeft Antwerpen ook zijn diamantwijk, gelegen vlakbij het Centraal station tussen de Pelikaanstraat, de Vestingstraat en de Appelmanstraat. (traveltalia.com)

    De Antwerpse politie is tijdens de eindejaarsperiode extra waakzaam, met name in de diamantwijk. (gva.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (16 mrt 2019 17:41)

    Thumbs_up
    5

    #13

    Vlaamse uitspraak
    (uitspraakvarianten)

    Heel wat woorden worden in VL anders uitgesproken dan in NL. Dan gaat het niet zozeer over regelgebonden uitspraken zoals de zachte g, maar over woorden zoals pyjama dat in VL als pie-zja-ma en in NL als pie-jaa-maa uitgesproken wordt. Of over klemtonen zoals bij burgemeester waarbij in VL het accent op de eerste lettergreep valt en in NL op de derde. Bij leenwoorden hanteert men in NL zeer dikwijls een nabootsing volgens de Nederlandse klankwetten van de klanken in de oorspronkelijke taal (meestal Engels of Frans), terwijl de uitspraak in VL vervlaamst wordt. Soms wordt in VL een Franse uitspraak gehanteerd, dan volgt de uitspraak in NL meestal het Engels.

    Voor Engelse leenwoorden met korte a is er een afzonderlijk lemma waar deze gevallen ondergebracht kunnen worden.

    Het spijtige is dat de VL media voor deze woorden de NL uitspraak gebruiken ondanks dat de VL uitspraak in VL zeer algemeen is. Dit is een aanfluiting van de V die voor Vlaams staat in o.a. vrt en VTM.

    alfabetische lijst:

    ‘s anderendaags: VL: san·dren·da(a)gs; NL: san·de·ren·daags
    Afrika: VL: a·fri·ka; NL: aa·fri·kaa
    Amerika: VL: a·mee·ri·ka; NL: a·mee·ri·kaa
    Antarctica (idem Arctica): an·tarc·ti·ca; NL: an·tarc·ti·caa
    bijna: VL: bij·na(a)/be·na(a) (zie ook bekan); NL: bij·naa
    bikini: VL: bi·ki·ni; NL: bi·ki·ni
    burgemeester: VL: bur·ge·mees·ter; NL: bur·ge·mees·ter
    carnaval: VL: kar·na·val (Frans); NL: kar·na·val (Engels)
    cichorei: VL: sjie·ko·rei; NL: sie·cho·rei (± fonetisch)
    coup: VL: koe (Frans); NL: koep (± fonetisch)
    detective: VL: de·tek·tie·ve (fonetisch); NL: die·tek·tif (Engels)
    Doornroosje: VL: doo·rn·roo·sje; NL: doo·rn·roo·sje
    dossier: VL: dos·sier (fonetisch); NL: do·sjee (Frans)
    elixir: VL: ee·liek·sier/ee·lieg·zier (Arabisch, ’g’ uitgesproken als in het Engelse ‘good’); NL: ee·lik·ser (‘lik’ uitgesproken als ‘dik’)
    energie: VL: e·ner·gie (fonetisch); NL: e·ner·zjie/e·ner·sjie (Frans)
    essay: VL: es· (Frans); NL: es·seej/es·seej (Engels)
    Europa: VL: eu·roo·pa; NL: eu·roo·paa
    flirten: VL: flir·ten (fonetisch); NL: fleur·ten (Engels)
    garantie: VL: ga·ran·tie (Frans; ook ga·ran·sie); NL: ga·ran·tsie
    Gerard: VL: zjee·raar (Frans); NL: gee·rart (fonetisch)
    gilet: VL: zjie·lee; NL: zjie·lèt
    hifi: VL: haai·fi (Brits Engels); NL: haai·faai (Amerikaans Engels)
    hostess: VL: hos·tès; NL: hos·tes (Engels)
    intrige: VL: in·trie·ge (fonetisch); NL: in·trie·zje/in·trie·sje (hypercorrecte uitspraak van intrige met /ž/ -Frans intrigue)
    jenever: VL: zje·nee·ver; NL: je·nee·ver (fonetisch)
    Koran: VL: koo·ran; NL: ko·raan
    lavabo: VL: la·va·boo; NL: la·vaa·boo/la·vaa·boo
    monopoly: VL: mo·no·poo·ly; NL: mo·noo·pe·ly (Engels)
    nasi (goreng): VL: naa·zi; NL: na·si
    omwenteling: VL: om·wen·te·ling; NL: om·wen·te·ling
    parfum: VL: par·fui (Frans, de ‘ui’ is nasaal); NL: par·fum (fonetisch)
    passagier: VL: pas·sa·gier (fonetisch); NL: pas·sa·zjier/pas·sa·sjier
    pistolet: VL: pis·to·lee; NL: pis·to·lèt
    pyjama: VL: pi·zja·ma; NL: pie·jaa·maa
    rondpunt: VL: rond·punt; NL: rond·punt
    Roodkapje: VL: rood·kap·je; NL: rood·kap·je
    sceptisch: VL: sep·ties; NL: skep·ties
    Sneeuwwitje: VL: sneeuw·wi·tje; NL: sneeuw·wit·je
    steak: VL: stek/stik (Frans); NL: steek (Engels)
    super, hyper: VL én NL: su·per, hy·per; VL media: sup·per, hip·per
    tabak: VL: ta·bak (zie ook toebak); NL: ta·bak (Frans)
    Tenerife: VL: ·ne·rif ; NL: tee·nee·rie·fee
    terras: VL: tèr·ras; NL: te ras
    ticket: VL: tie·kèt (Frans); NL: tik·ket (Engels)
    trainen: VL: trei·nen; NL: treej·nen (Engels)
    verkoop: VL: ver·koop; NL: vér·koop (tegen alle regels in)
    wodka: VL: vod·ka (de ‘d’ is eerder stemhebbend); NL: wot·kaa (de ‘t’ is stemloos)
    yoghurt: VL: joe·choert (soms joe·goert); NL: jo·chert, jo·ggert

    12 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (20 mrt 2019 23:58)

    Thumbs_up
    5

    #14

    guinguette
    (z. nw. de ~ (v.) ~s)

    verplaatsbare uitspanning waar gedanst en gedronken kan worden
    in NL bekend geraakt onder de naam ‘Spiegeltent’

    van oorsprong uitgaansgelegenheid aan de rivieren rond Parijs

    In 1979 kocht ik in België een lang niet gebruikte ‘guinguette’, een danssalon uit 1920 die als kermisattractie van dorp tot dorp had gereisd. (NRC-Handelsblad)

    De Guinguette in het park van Vorst, een populaire zomerbar, is deels afgebrand. Volgens de politie wijst alles er momenteel op dat het vuur accidenteel ontstaan is. (Bruzz)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door koarebleumke (16 mrt 2019 11:03)

    Thumbs_up
    4

    #15

    pyjama
    (de ~ (m.), ~’s)

    Vlaamse, juiste uitspraak: PI-zja-ma
    SN-/VRT-, onjuiste uitspraak: pie-JAA-maa

    -

    3 reactie(s)
    Toegevoegd door nthn (15 mrt 2019 22:18)

    Thumbs_up
    6

    #16

    pyjamafuif
    (zn. v.; ~fuiven)

    (kinder)feest dat in pyjama gevierd wordt

    uitspraak o.a; pi-zja-ma-fuif

    zie ook fuif

    Kinderen leven zich uit op pyjamafuif | Lichtervelde | Regio | HLN

    Terwijl de kleintjes zich met de ballonnen amuseren organiseren we bij de peuters een pyjamafuif. (hetplantzoentje.be)

    De dag werd afgesloten met een pyjamafuif. Ook in de basisschool deden de leerlingen mee. (nieuwsblad.be)

    Onlangs nog was hun eerste pyjamafuif een feit naar aanleiding van de nationale pyjamadag. (barthelschool.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (16 mrt 2019 13:23)

    Thumbs_up
    8

    #17

    kaart, met de ~ betalen
    (uitdr.)

    elektronisch betalen met de bankkaart

    NL: pinnen

    Wie naar Brussel Bad gaat, neemt het best wat cash mee. Bij verschillende eet- en drinkstandjes is met de kaart betalen nog niet mogelijk. (bruzz.be)

    Handelaars zullen vanaf deze zomer geen extra toeslag meer mogen aanrekenen wanneer klanten met de kaart betalen.(gondola.be)

    Het is goedkoop: met de kaart betalen is de voordeligste optie: goedkoper dan geld wisselen of opnemen aan de automaat. (crela.be)

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (15 mrt 2019 18:32)

    Thumbs_up
    6

    #18

    toets, een extra ~ aan iets geven
    (uitdr.)

    een kleinigheid die het geheel nog net iets beter maakt, gelijkaardig aan “de kers op de taart”

    zie ook toets

    Voor rechter Robert George reden genoeg om een extra toets aan Berry’s straf te geven. (vrt.be)

    Kruiden zijn niet meer weg te denken uit de culinaire wereld. Ze geven een extra toets aan heel wat gerechten. (petuinen.be)

    Het klassieke ligbad op pootjes geeft een extra toets aan het geheel. (parkvanbeervelde.be)

    3 reactie(s)
    Toegevoegd door nthn (15 mrt 2019 13:50)

    Thumbs_up
    6

    #19

    blaut
    (zn. o.; bn.)

    blauw
    alleen predicatief gebruikt, behalve voor een onzijdig woord in het enkelvoud, bv. een blaut bloemeke.
    Voor een mannelijk, vrouwelijk en meervoudig woord is het ‘blauw’: nen blauwe stoel, een blauw tafel, de blauw bloemekes.

    uitspraak in Antwerpen: klik op het luidsprekertje

    Kempen: blaut (Lier), blaat

    idem voor graut en raut (rauw, bv. raut vlees)

    Hij zag blaut van de kou.

    De lakens en de fluwijnen waren blaut.

    “Ze slaagt mij bont en blaut.” (Zjuul Krapuul, Mijn liefken is veranderd)

    Jong Vld Temse wordt ‘Jong Blaut’: “Klaar voor een nieuwe start" (hln.be 5 feb. 2019)

    “Bijzonder Mooie en zeer complete Suzuki Intruder 1500 LC. moet voor de zomervakantie weg! Kleur blauwt metallic met veel chroom.” (2dehands.be 20 nov. 2018)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door fansy (18 mrt 2019 06:51)

    Thumbs_up
    10

    #20

    gehad hebben
    (grammatica)

    hulpwerkwoord hebben

    zie ook geweest, west, gezegd gehad

    Hij heeft verleden week met al zijn spaarcenten een huis gekocht gehad. Gezien zijn financiële situatie had hij dat volgens mij beter niet gedaan gehad. Door wat dat hij nu gedaan gehad heeft, gaat hij rap in de problemen geraken.

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door nthn en laatst gewijzigd door nthn (14 mrt 2019 15:07)

    Thumbs_up
    10

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.