Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Omdat ik het Vlaams Woordenboek al enkele jaren niet meer kan onderhouden, wordt er gewerkt aan een nieuwe versie. Helpers zijn welkom in kanaal #vlaamswoordenboek op de Discord van Nerdland.

    Recente reacties

    De onderstaande reacties zijn de laatst toegevoegde reacties op termen in ons woordenboek.

    #1 kommen

    Het is raar dat u dat vraagt, want ik heb me over die ‘komen’ en ‘kommen’ ook al vragen gesteld.
    In mijn jeugd was het: ik koom (met oo), gij komt, wij komen. Ik heb mijn ouders en omgeving nooit wij kommen horen zeggen.
    Jaren later besefte ik dat ik soms ‘wij kommen’ zei en vroeg mij af waar dat vandaan kwam. Waarschijnlijk ergens opgevangen en misschien was het een onbewuste hypercorrectie: ik ‘koom’ moet zijn ik ‘kom’, dus wij ‘komen’ moet zijn wij ‘kommen’.
    Volgens mij is dus wij ‘kommen’ eerder opgekuist.

    Toegevoegd door de Bon op 02 mrt 2021 15:33

    #2 Suggestie voor een regio-indeling

    Mij is het gelijk hoe het gebeurt, hoor.
    De vraag was om een nieuwe regio-indeling te maken. Dat heb ik gedaan en ik heb uitgelegd hoe ik dat heb aangepakt. De rest ligt in jullie handen.

    Toegevoegd door Taalmiet op 01 mrt 2021 22:10

    #3 Suggestie voor een regio-indeling

    Om terug tot het hoofdonderwerp te komen, voor mij is het ook oké als al de regio’s blijven gelijk hoe dat ze hier nu staan opgelijst, dan wijzen de lemma’s na verloop van tijd zelf wel uit waar er desnoods regio’s verder moeten opgesplitst worden dan wel moeten samengevoegd worden. Misschien is dat nog de gemakkelijkste oplossing.

    Toegevoegd door nthn op 01 mrt 2021 20:44

    #4 Suggestie voor een regio-indeling

    Taalmiet, versta mij niet verkeerd, ik probeer hier niet te vitten op de indeling die ge hier voorstelt, integendeel! Ik wil alleen maar verduidelijken dat het voor de gebruikers een grote stap is om van een systeem waarbij ze gewoon de/hun geografische locatie moeten aanduiden naar een systeem waarbij ze de/hun dialectregio moeten aanduiden te gaan. Natuurlijk is dat laatste taalkundig gezien een veel beter systeem, maar alle gebruikers zijn geen taalkundigen (= niet alle gebruikers zijn taalkundigen).

    Met een kaartje gelijk dat hier:

    http://www.vlaamswoordenboek.be/images/vlaamse_provincies_en_regios.png

    maar dan met dialect- ipv toeristische regio’s wordt die problematiek toch netjes omzeild? Dan moet de gebruiker alleen maar antwoorden op:
    - Waar woon ekik? Ah, in Poepeloerekapelle.
    - Waar ligt Poepeloerekapelle? Ah, daar op de kaart.
    - In welke dialectregio zit Poepeloerekapelle? Awel, de regio waarin Poepeloerekapelle op de kaart staat. Ah, dat is dus (bv.) Klein-Brabants!

    → Ze moeten niks opzoeken, maar leren ondertussen toch iets bij over dialectregio’s.

    Toegevoegd door nthn op 01 mrt 2021 20:37

    #5 Suggestie voor een regio-indeling

    In samenspraak met Taalmiet is de lijst lichtjes aangepast en vervolledigd.

    Toegevoegd door fansy op 01 mrt 2021 13:22

    #6 Suggestie voor een regio-indeling

    Johan Taeldeman is inderdaad een paar jaar geleden overleden. Ik vind het trouwens niet zo relevant om daarover hier te beginnen. Ik heb die boekjes zelf nu als startpunt genomen voor die lijst, omdat ne mens ergens moet beginnen. Maar ik heb ook geïnformeerd bij andere mensen die nog heel levend zijn, heel actief in de dialectkunde en afkomstig zijn van Oost-Vlaanderen.
    Dit is een compromis en dat is nooit perfect. Het gaat me om wat het handigste werkt voor de gebruikers. Als die een apart Waasland en Denderstreek vervelend vinden, dan mogen die gerust samen.
    En alleen kaart of niet alleen kaart: dat laat ik ook over aan de gebruikers. Als die lijsten alleen maar ambetant vinden, dan geen lijsten, he. Ik sta daar niet op, ik heb alleen een antwoord gegeven op een vraag die Anthony me heeft gesteld: een regiolijst maken die meer aansluit op de taalkundige realiteit dan de huidige. En nu is het aan jullie om die te verfijnen en te verbeteren.

    Toegevoegd door Taalmiet op 01 mrt 2021 12:20

    #7 Suggestie voor een regio-indeling

    Beste nthn, de scherpte van uw pen tegenover J.T. verbaast me toch een beetje. Als ik me niet vergis, is de brave man overleden en kan hij zijn eigen dus niet meer komen verdedigen.
    U krijgt hier de gelegenheid voor veel recht te zetten. Daar zult u zeker met opbouwend enthousiasme gebruik van maken. Daar ben ik zeker van!

    Toegevoegd door de Bon op 28 feb 2021 23:09

    #8 Suggestie voor een regio-indeling

    Bwa ja, als ge aan Jan en klein Pierke vraagt hoe ze hun taal noemen, zeggen ze oftewel ‘(de naam van hun gemeente)s’ oftewel ‘Vlaams’ (oftewel ‘Nederlands’ als ze beschaafder zijn) – tot welke specifieke traditionele dialectregio dat al dan niet behoort zal hun worst wezen. Met het huidig systeem – een lijst van geografische regio’s – worden gebruikers gevraagd wáár iets wordt gezegd, en dat is zeer gemakkelijk, want als ge ergens in de Vlaamse Ardennen woont en daar wordt het woord gezegd, dan kiesde gewoon ‘Vlaamse Ardennen’. Als ge dat systeem aanpast naar abstractere dialectregio’s, dan krijgt de gebruiker een andere vraag voorgeschoteld: hij moet niet meer gewoon aangeven waar het woord wordt gezegd, maar tot welke dialectgroep het woord behoort, en dat is voor een leek immens veel moeilijker. Ik zie dan ook niet direct in waarom ge uit een lijst waar:
    Pajottenlands
    Kleinbrabants
    Brussels
    (Centraal-)Brabants
    Hagelands
    in staan zou willen kiezen, als ge diezelfde dialectregio’s ook op een gestileerd kaartje (misschien mét aanduiding van de voornaamste rivieren) kunt labelen en selecteren. Bovendien geefde op die manier ook aan leken mee wat de traditionele namen zijn van de regio’s waarvoor ze woorden toevoegen, een win-win-situatie dus. Als ge een dialectkaartje opstelt moeten de informanten toch ook alleen maar zeggen van waar ze afkomstig zijn, en niet tot welke dialectgroep ze hun taal rekenen?

    Ik kan goed geloven dat het grensgebied tussen ‘Brabants’ en Limburgs een moeilijk geval is aangezien dat zeer duidelijk twee verschillende taalgroepen zijn (de Limburgers zijn een opmerkelijk andere richting ingeslagen vergeleken met al hun westergeburen). De traditionele Oost-Vlaamse dialectkunde bestaat echter grotendeels uit idefixen van een begraven generatie standaardtaalkundigen die ongehinderd door enige kennis van zaken er maar op los hebben zitten fantaseren en dikwijls hun eigen wens voor waarheid zagen. Die stelling klinkt straf, maar ge moet maar eens gewoon de verschillende TiSL-boekskes vergelijken: dat van u over Antwerpen en Vlaams-Brabant is bijvoorbeeld zeer goed uitgewerkt, gedetailleerd en objectief geschreven, maar bekijkt dan eens dat van Johan Taeldeman over “Oost-Vlaams”. Kort samengevat: Gent Gent Gent Gents Gents Gent Gents Waasl-GENT GENT GENTS Aals-GENTS GENTS GENTS. Zijn bijzonder beknopte beschrijving van de dialecten in oost-Oost-Vlaanderen is voor u een kriek te lachen; ik parafraseer “in de Denderstreek spreken ze Brabants en in het Waasland eigenlijk ook, ah ja en eigenlijk is Gents ook Brabants en spreken ze alleen in Oudenaarde echt Oost-Vlaams en trekt de rest op geen kloten”, maar ja, wat verwachte van de elitaire kwakzalver die het concept ‘tussentaal’ heeft verzonnen? Zijn eigen moedertaal doen verkommeren om toch maar gelijk de Hollanders te kunnen spreken. Als we op het levenswerk van zo’n taalonkundigen van den Aldi (1) moeten steunen gaan er nog veel sukkelen.

    Nu, soit, wat ik met mijn vorige commentaar vooral wou zeggen was dat als bepaalde regio’s praktisch altijd tesamen zouden geselecteerd worden, dat ge ze dan evengoed van in het begin kunt samenvoegen. Om nu wel een tegenvoorbeeld te geven: Onzen heer is nen … is toch echt typisch voor de Denderstreek. Bij gebrek aan betere regio’s staat het voorlopig gewoon op Oost-Vlaanderen.

    (1) Mijn excuses aan den Aldi voor deze belediging.

    Toegevoegd door nthn op 28 feb 2021 21:28

    #9 Suggestie voor een regio-indeling

    Toch een paar dingen. De lijst is echt bedoeld om aan te sluiten hoe gebruikers het aanvoelen. Daarom, wat die overgangsgebieden betreft: ik woon zelf in een overgangsgebied, namelijk Brabants-Limburgs. Als je hier iemand vraagt of ze hun taal, hun dialect, hun regiolect Brabants of Limburgs zouden noemen, dan krijg je gewoon geen eenduidig antwoord. Ze weten heel goed dat ze geen herkenbaar/prototypisch Brabants of Limburgs spreken. Zo’n overgangsgebied is dan net handig.
    Vandaar ook dat die afbakening helemaal niet zo strikt hoeft te zijn. Als mensen die niet in het geografische Waasland wonen hun taal toch als Waaslands aanvoelen, dan mogen die gerust ‘Waaslands’ aanduiden. Ik weet ook niet of in de hoofden van gebruikers de Denderstreek en het Waasland twee aparte streken zijn of niet. Daarom leg ik het net hier voor.
    Wat die kaart betreft: ik vind niet dat kaart of lijst elkaar hoeven uit te sluiten. De ene klikt liever op een kaart, de andere kiest liever uit een lijst. Daarom zou ik gewoon de twee opties aanbieden als dat technisch mogelijk is.

    Toegevoegd door Taalmiet op 28 feb 2021 19:38

    #10 suggesties voor de Vlaamse Woordenboek 2.0

    47: Een toevoeging aan #20, misschien zou het handig zijn als het woord van de dag standaard automatisch bepaald wordt aan de hand van een of ander algoritme (bv. dat het alleen kiest uit woorden met een minimum aantal duimkes, die nog geen woord van de dag geweest hebben). Nu is dat alleen weggelegd voor de moderatoren, maar dat betekent dus ook dat die zelf voor iedere dag van het jaar een woord van de dag moeten bepalen. Waarschijnlijk valt zoiets wel te combineren: oftewel kiest het VW zelf willekeurig uit een bepaalde categorie aan woorden, oftewel gebruikt het de keuze van de moderatoren.

    Toegevoegd door nthn op 28 feb 2021 17:35

    #11 suggesties voor de Vlaamse Woordenboek 2.0

    46: Ge zou een lemma moeten kunnen opslaan als concept. Soms vereist een lemma nogal veel opzoek-, schrijf- of knip-en-plakwerk en is het nog niet af, en dan is het gemakkelijk als het gewoon voor u gereedstaat de naaste keer dat ge inlogt.

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 22:29

    #12 overschieten

    Staat wel zonder label in de gratis online VD, maar ik heb op tal van manieren gezocht en van alle zoekresultaten uit .NL was er maar eentje niet vals positief.

    Vreemd genoeg stond er tussen de resultaten voor .BE ook een link naar http://www.vlaamswoordenboek.be/definities/term/overschieten, hier dus, maar er was nog niks te zien. Is dit misschien nog een van de verloren lemma’s?

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 21:05

    #13 kommen

    Is de regio hier eigenlijk correct? Ik hoor mensen die van ten oosten van de Schelde zijn toch dikwijls ‘komen’ zeggen, maar ik kan niet zeggen of dat dat ‘normaal’ of ‘opgekuist’ is.

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 17:18

    #14 schreeën

    Zou de spelling misschien ‘schreen’ moeten zijn?

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 17:15

    #15 schreeën

    De vervoeging weet ik eigenlijk niet 100% zeker, ge gebruikt dat praktisch uitsluitend in de infinitiefvorm: “hij heeft zitten schreeën”, “ze was aan het schreeën”, “ik heb moeten schreeën”, …

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 17:13

    #16 suggesties voor de Vlaamse Woordenboek 2.0

    45: de problemen met het verschil tussen http://vlaamswoordenboek.be en http://www.vlaamswoordenboek.be gaan blijkbaar verder dan alleen maar het inloggen: als ge een duimke geeft aan een bepaald lemma op http://vlaamswoordenboek.be, telt dat niet voor http://www.vlaamswoordenboek.be, waar ge nog een extra duimke kunt geven. Ik vermoed dat dat toch niet de bedoeling is.

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 16:55

    #17 suggesties voor de Vlaamse Woordenboek 2.0

    Mbt 38, ik vermoed dat het zelfs technisch mogelijk moet zijn om een waarschuwing aan de gebruiker te laten zien als die een lemma hernoemt dat elders al gelinkt is, bv. “helaba, vergeet niet van de link in lemma’s x en y ook te verbeteren”, of zelfs dat die dode links automatisch mee gecorrigeerd worden.

    Mbt 41, voor mijn part mogen die cijfers wel blijven staan, maar ze kunnen desnoods wel opgesplitst worden in aantal ‘eigen’ lemma’s en aantal bewerkingen. Voor die bewerkingen in de laatste week stel ik anders een nieuwe suggestie voor:

    42: het zou zeer handig zijn als ge ergens gemakkelijk de recentste bewerkingen zou kunnen bekijken, dan is het niet meer nodig van de profielen van de recent actieve gebruikers continu te bespioneren. Er bestaat nu al een dergelijke functie voor de recentste reacties op http://www.vlaamswoordenboek.be/definities/reacties

    43: de recente reacties (http://www.vlaamswoordenboek.be/definities/reacties) staan eigenlijk nergens duidelijk gelinkt, maar zijn zeer handig en zouden dus bv. in de lijst vanboven naast ‘Top woorden’ en ‘Recent’ mogen staan.

    44: ik weet niet of dat nu aan mijne computer ligt of niet, maar ik moet eigenlijk iedere dag herinloggen op het VW, hetgeen redelijk ambetant is als ge een reactie of lemma aan het uittypen zijt en ge pas op ‘Creëer’, ‘Bewerk’ of ‘Voeg mijn reactie toe’ klikt nadat de klok 0 uren heeft geslagen, want dan krijgde onverbiddelijk het inlogvenster te zien en is uw lemma of reactie ribbedebie. Soms is het te redden door op de terugknop in uw browser te drukken, maar soms ook niet.
    Blijkbaar is er ook een verschil tussen http://vlaamswoordenboek.be en http://www.vlaamswoordenboek.be, want als ge inlogt bij het één moete nog altijd inloggen bij het ander.

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 16:50

    #18 Suggestie voor een regio-indeling

    Ziet er mij niet slecht uit wat W- en O-Vl betreft, alleen die overgangszones lijken mij iet of wat overbodig. Ik kan toch bv. niet direct op een woord of zelfs grammaticaal kenmerk komen dat alléén maar rond de grens West-/Oost-Vlaanderen wordt gebruikt, of dat ‘West-Vlaams en een klets’ is. Oftewel is de grens zeer strikt, oftewel wordt het tot in Zottegem gezegd, en idem in de omgekeerde richting.
    Aan den andere kant is de opsplitsing van Waasland en Denderstreek misschien zelfs onnodig als het over woordenschat en grammatica gaat. De grootste verschillen zitten in de uitspraak: een Ninovieter klinkt gelijk een Antwerpenaar die in Sint-Niklaas is komen wonen. En dan nog: ook in de Denderstreek spreken ze pakweg de eind-n in werkwoorden, lidwoorden, verkleinwoorden, enz. altijd uit (tenzij gevolgd door een niet-bdht-medeklinker).

    Een moeilijkheid is misschien wel dat de regio’s waar bepaalde dialecten worden geklapt niet noodzakelijk 100% overeenkomen met de geografische regio’s. Wase dialecten worden ook buiten het geografisch Land van Waas gesproken, en helemaal in het oosten van het Waasland (Zwijndrecht e.d.m.) heeft er sinds een aantal decennia een Antwerpse omtaling plaatsgevonden en spreken ze daar nu allemaal gewoon Antwerps.

    Ge kunt met die lijst hier wel nog altijd een gelabelde kaart maken, en dat geniet omwille van bovenstaande opmerking mijn voorkeur.

    Toegevoegd door nthn op 26 feb 2021 16:22

    #19 suggesties voor de Vlaamse Woordenboek 2.0

    38 Dode linken

    Gebruikers kunnen haken zetten rond een woord om dat woord te linken met een lemma. Hierbij gebeuren veel vergissingen. Ik heb in de loop der jaren minstens duizend dode linken hersteld. Een week geleden heeft nthn nog een dode link onderschept bij kiki, waarvoor dank.
    Soms is de link in orde, maar wordt het bestaande lemma na enkele jaren gewijzigd, dan verwijst het blauwe woord niet meer naar een lemma.
    Zou een nieuwe programmatie een link kunnen annuleren als er geen corresponderend lemma is? Ik hoop dat dit technisch mogelijk is. Of is er een andere oplossing?

    39 Trefwoorden met een hoofdletter automatisch in de alfabetische lijst laten verschijnen, dat kan nu enkel met een omweg.

    40 Toegankelijkheid behouden.
    Hiermee bedoel ik de verplichte velden te laten zoals ze nu zijn: woord, beschrijving, voorbeeld.
    Geslacht, grammatica, etymologie enz. kunnen later worden toegevoegd als de auteur daar zelf geen zin in heeft.
    Van de regio zou ik wel een verplicht veld maken in de vorm van een simpele vraag, bv. “In welke regio hebt u dit woord gehoord?”.

    41 Gebruikerspagina.
    Hier staan de namen van een deel van de gebruikers gerangschikt volgens het aantal bewerkingen: de top bewerkers. Of de bewerkingen ook ‘top’ waren wordt buiten beschouwing gelaten:)
    Een nieuw lemma invoeren is een bewerking, een komma verzetten (letterlijk) is dat ook. Hier klopt dus iets niet.
    In het verleden is er al een discussie geweest over het eventueel opsplitsen van bewerkingen in kleine en grote bewerkingen… vind ik ook maar niks. Voor mijn part mogen de cijfers weg.
    Wel nuttig zijn de bewerkingen in de laatste week (zou de laatste maand mogen zijn). Dit geeft andere gebruikers de tijd om eventueel iets te corrigeren: vergissingen, spam, dode linken.

    Toegevoegd door de Bon op 26 feb 2021 16:18

    #20 Suggestie voor een regio-indeling

    Welkom Taalmiet,

    De lijst lijkt me in orde, maar ik moet bekennen dat ik alleen Antwerps ken en weet waar dit wordt gesproken:)

    Hij is niet veel langer dan de oude, dat is ook goed.

    Ik zou Heel Vlaanderen onderaan zetten want mensen denken rap dat hun woord wereldbekend is in Vlaanderen.

    In de oude lijst stond ook regio onbekend en SN.

    Bij de Brabants-Limburgse overgangszone staan steden, misschien is dat ook gemakkelijker bij andere overgangszones.

    Toegevoegd door de Bon op 26 feb 2021 15:35

    Meer ...

    Developers gezocht!
    De code achter het Vlaams woordenboek heeft dringend een update nodig.
    Wil je deze website graag mee een nieuw leven geven? Ik zoek een team adoptieouders.
    Stuur me een e-mailtje als je wil helpen, merci!

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.