Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Vlaams woord van de dag

    Dagelijks kiezen we een woord van de dag, uit de vele plezante woorden die in dit Vlaams woordenboek terug te vinden zijn. Het Vlaams woord van de dag is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #21 11 November 2022: politiebureel

    politiebureel
    (zn. o.; ~burelen)

    politiekantoor

    zie ook bureel; hoofdbureel

    Op 15 augustus 2019 (Onze Lieve Vrouw Hemelvaart) is het politiebureel gesloten (politiezwijndrecht.be)

    Al enige tijd circuleren er geruchten dat het politiebureel aan de Maréestraat zou verdwijnen. (gva.be)

    In de Amelbergastraat, voor het politiebureel, zal een stilstaan- en parkeerverbod worden ingesteld aan beide zijden van de rijbaan. (zandhoven.be)

    In het politiebureel weigerde de man iedere medewerking en werd hij agressief tegenover de politiemensen.(hln.be)

    U kunt dit vakantietoezicht aanvragen op de verschillende politieburelen in de politiezone (politie.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (09 Aug 2021 00:28)
    Dit woord was woord van de dag op 11 Nov 2022

    👍
    55

    #22 10 November 2022: hout vasthouden

    hout vasthouden
    (uitdr.)

    Het lot bezweren door de formule ‘ik zal maar hout vasthouden’ uit te spreken en tegelijk iets uit hout aan te raken. Het aanraken van hout is een vast ritueel.
    Het is een vorm van bijgeloof om daardoor het ongeluk af te wenden en om het positieve te beïnvloeden.

    vnw: hout vasthouden!: afkloppen! (spreuk om ongeluk te bezweren)

    De uitdrukking bestaat in veel andere talen zoals:
    < Frans: toucher du bois
    < Engels: touch wood, knock on wood (VS)
    < Duits: auf Holz klopfen (soms samen met Toi, toi, toi)
    < Zweeds: ta i trä/peppar peppar (vat in hout vast/peper peper)
    < Noors: bank i bordet (klop op de houten plank)

    Van Dale 2013-online: Belgisch-Nederlands

    Als men zegt “hout vasthouden”, maar er geen houten voorwerp binnen handbereik is, mag men in dit noodgeval ook zijn (houten) kop aanraken.

    Ik ben dit jaar nog geen enkele keer ziek geweest. Ik zal maar hout vasthouden.

    Voorlopig hebben slechts twee personeelsleden positief getest, maar het blijft hout vasthouden. (demorgen.be)

    “Na vijf jaar word ik ‘genezen’ verklaard, en nu ben ik – hout vasthouden – nog altijd gezond.” (vrt.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (05 Nov 2022 08:16)
    Dit woord was woord van de dag op 10 Nov 2022

    👍
    376

    #23 09 November 2022: graten, ergens geen ~ in vinden

    graten, ergens geen ~ in vinden
    (uitdr.)

    ergens geen proleem in zien

    Van Dale 2016 online: BE

    ook: ergens geen graten in zien (graten, ergens geen ~ in zien)

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands (zowel voor er geen graten ‘in vinden’ als ‘in zien’)

    We vinden geen graten in die overname door dat buitenlands bedrijf.

    Ze zien er geen graten in om met wildvreemden om te gaan via het internet. (schoolgierle.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door de Bon (22 Jul 2021 11:41)
    Dit woord was woord van de dag op 09 Nov 2022

    👍
    360

    #24 08 November 2022: kruis, een ~ over iets maken

    kruis, een ~ over iets maken
    (uitdr.)

    er niet meer over spreken, geen gewag meer van maken, kunnen vergeten

    Van Dale online2022: België: een kruis over iets maken: er een punt achter zetten

    Hij kan een kruis maken over zijn bevordering, nu bekend is gemaakt dat er valsheid in geschrifte in het spel is.

    De ruzies van vroeger, kruis erover. We moeten verder…

    5 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door haloewie en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (14 Oct 2022 16:01)
    Dit woord was woord van de dag op 08 Nov 2022

    👍
    391

    #25 07 November 2022: gedacht, er (g)een ~ van hebben

    gedacht, er (g)een ~ van hebben
    (uitdr.)

    er (g)een voorstelling van hebben, er (g)een idee van hebben

    vnw: ik heb er geen gedacht van;: ik heb er geen idee van

    vgl. gedacht, er een goed ~ van hebben

    Ge hebt er geen gedacht van hoeveel moeite dat gekost heeft.

    Precies weet ik het niet, maar ik heb er wel een gedacht van.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (14 Oct 2022 07:35)
    Dit woord was woord van de dag op 07 Nov 2022

    👍
    269

    #26 06 November 2022: gedaan hebben

    gedaan hebben

    beëindigen, voltooien, af zijn, klaar zijn
    zie ook gedaan, gedaan zijn

    vnw:
    -met iets gedaan hebben: klaar zijn met iets
    -ik heb gedaan: ik ben klaar

    taaladvies. net: standaardtaal in België
    http://www.vrt.be/taal/gedaan-hebben.

    Ik heb gedaan met gelei te maken.

    Hij heeft gedaan met werken voor vandaag.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (12 Oct 2022 06:57)
    Dit woord was woord van de dag op 06 Nov 2022

    👍
    343

    #27 05 November 2022: gebaren, van niets ~

    gebaren, van niets ~
    (uitdr.)

    doen alsof er niets aan de hand is

    vnw: doen alsof zijn neus bloedt, niets laten blijken

    VD2016 online: BE

    zie ook gebaren; krommenaas, van ~ gebaren; van de stomme gebaren

    Klaasje gebaarde van niets, maar toen hij aan de beurt kwam speelde hij ijskoud een uitdagende boogiewoogiepersiflage van de opgelegde Beethovensonate. (Het zoemen van de bierkaai – Gust Gils)

    In ’t stille spiedt hij het rentenierke af en gebaart van niets. Tegen avond echter trekt hij met een spade onder den arm, bij zijn gebuur binnen. (In oorlogstijd: uit het dagboek van Stijn Streuvels)

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (05 Nov 2022 17:16)
    Dit woord was woord van de dag op 05 Nov 2022

    👍
    222

    #28 04 November 2022: geassorteerd

    geassorteerd
    (bn., bw.)

    min of meer harmonieus bij elkaar horend, bijpassend, ‘assorti’

    vnw: bijpassend

    Frans assorti
    (betekenis in Nederl.: allerhande soorten bij elkaar)

    zie assorteren, assorti

    Een pakketje wenskaarten met geassorteerde omslagen.

    Set van 12 zakdoeken in zuiver kamkatoen. Brede strepen op de randen met geassorteerde kleuren.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door petrik en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (07 Oct 2022 08:47)
    Dit woord was woord van de dag op 04 Nov 2022

    👍
    310

    #29 03 November 2022: ge

    ge
    (pers. vnw.)

    je (onderwerp)

    vnw: je, jij

    zie ook gij, u, gelle, golle

    Sommige Vlaamse voortrekkers introduceren zelfs de ‘ge’ in de schrijftaal, zoals vlaamswoordenboek.be. Al vindt een Vlaming dat even potsierlijk als een ‘je’ in zijn spreektaal. Maar hoelang nog? (schrijf.be)

    Ge wist niet wat ge zag, alle kwetsbare doem van Europa opgeroepen door die kleine Grote beeldhouwer, woonachtig te Vollezele (Jeroen Olyslaegers in demorgen.be)

    23 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Grytolle en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (06 Oct 2022 06:00)
    Dit woord was woord van de dag op 03 Nov 2022

    👍
    468

    #30 02 November 2022: zittend gat, geen ~ hebben

    zittend gat, geen ~ hebben
    (uitdr.)

    niet lang kunnen stilzitten, altijd iets te doen willen hebben

    vnw: geen zittend gat hebben: geen zitvlees hebben

    NL: geen zitvlees hebben

    staat ongelabeld in Van Dale 2013 online, maar google: .BE (>18.000) en .NL (>1.500)

    De Jean heeft geen zittend gat. Na 2 minuten stond em recht en zei dat em verder ging doen. En we hadden nog geeneens afgesproken wat we gingen doen.

    “Maar ik heb geen zittend gat en dacht: ik, op een bureau?!” (demorgen.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (05 Oct 2022 07:32)
    Dit woord was woord van de dag op 02 Nov 2022

    👍
    282

    #31 01 November 2022: stamp, geen ~ onder zijn gat waard zijn

    stamp, geen ~ onder zijn gat waard zijn
    (uitdrukking)

    niks waard zijn

    vnw: geen stamp onder zijn gat verdienen: niets waard zijn

    varianten: geen stamp onder zijn kloten, klos, nol,… waard zijn

    “Die dierenarts van wacht is echt wel geen stamp onder zijn gat waard precies! In plaats van je kat fatsoenlijk te onderzoeken!” (baby.be)

    “na gisteren had ik de indruk dat Losada nog wat meer koeken had moeten krijgen, dan was hem misschien wakker geweest, want die was gisteren gene stamp onder zijn gat waard! Heel zwakke prestatie van de ploeg!” (old.walfoot.be)

    Och manneke laat die gast toch doen, steekt uwe tijd daar niet in. Die is nog gene stamp onder zijn gat waard.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (05 Oct 2022 07:22)
    Dit woord was woord van de dag op 01 Nov 2022

    👍
    220

    #32 31 October 2022: gasvuur

    gasvuur
    (het ~)

    1) gasfornuis
    2) gaskachel

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands (beide betekenissen)
    DS2015 Standaardtaal (beide betekenissen)

    vnw: gasfornuis, gaskomfoor, gaskachel

    1) Ik kook liever op een gasvuur dan op een elektrisch vuur.

    2) Beneden staat er een gasvuur in de living en een in de keuken, daar moet heel ’t kot mee verwarmd worden.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (05 Oct 2022 07:14)
    Dit woord was woord van de dag op 31 Oct 2022

    👍
    395

    #33 30 October 2022: rateren

    rateren
    (ww. rateerde, gerateerd)

    overslagen, missen, ontlopen, verknoeien
    uitspraak: ratéren

    Typisch Vlaams: missen: Geen Algemeen Nederlands; Gangbaarheid: 2; Vlaamsheid: 4

    Van Dale 1995: (gewestelijk)
    < Frans: rater

    Ik weet niet of onze Jeroen door zijn herexamen fysica zal zijn: volgens zijn eigen zeggen heeft em al zeker twee vragen gerateerd.

    In de sprintnummers is het zeer belangrijk dat ge uw start niet rateert.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (03 Oct 2022 09:33)
    Dit woord was woord van de dag op 30 Oct 2022

    👍
    352

    #34 29 October 2022: mannen toch!

    mannen toch!
    (interjectie)

    jongens toch!

    het woord mannen verwijst niet naar het gender of geslacht van de aangesprokenen, meisjes en vrouwen kunnen ook “mannen” zijn
    zie ook mannen, ons ~ (of) elle ~

    Is dat echt waar dat die uiteen zijn? Maar mannen toch!

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Marcus (25 Jul 2021 13:27)
    Dit woord was woord van de dag op 29 Oct 2022

    👍
    179

    #35 28 October 2022: minder begoed

    minder begoed
    (uitdr.)

    minder bedeeld, arm(er), niet rijk

    Van Dale 2017 online: BE, niet algemeen

    zie ook minderbegoede

    Ze is gevestigd in het centrum van Brussel en heeft als opdracht om fatsoenlijke woningen aan te bieden aan een minder begoed publiek. (habeas.be)

    Of je arm of rijk bent, iedereen moet die 5 of 10% betalen, terwijl dat voor de rijke weinig uitmaakt maar voor een jong en minder begoed gezin vaak een van de redenen is waarom ze de aankoop van een woning moeten uitstellen. (groenkapellen.be)

    Het is niet omdat iemand minder begoed is dat die geen recht heeft op de beste kwaliteit in het woonzorgcentrum. (vlaamsparlement.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (11 Aug 2021 10:06)
    Dit woord was woord van de dag op 28 Oct 2022

    👍
    197

    #36 27 October 2022: fanionspeler

    fanionspeler
    (de ~ (m.) , ~s)

    speler in de kernploeg

    vnw

    zie ook fanionploeg

    Deze poll bekroont op het einde van het seizoen de beste fanionspeler van onze club. (fcdekempen.be)

    Door de blessure van de fanionspeler werd hij, op 16-jarige leeftijd, in het eerste elftal gedropt. (kmsdeinze.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (29 Jul 2022 07:41)
    Dit woord was woord van de dag op 27 Oct 2022

    👍
    197

    #37 26 October 2022: krachtbal

    krachtbal
    (zn.; m. (geen mv.))

    “Krachtbal is een balsport die gespeeld wordt tussen 2 teams van 4 personen. (…) De bedoeling van het krachtbal is de bal in het doelgebied van de tegenstander te gooien (…). De speelbal is een medicijnbal en weegt 4 kilogram voor de heren en 2 kilogram voor de dames. (…) Krachtbal wordt voornamelijk in (West-) Vlaanderen gespeeld, waar het in 1962 ook is ontworpen door de Brugse sportleraar Etienne Schotte. Dit als alternatief voor het monotone werpen met een medicinebal op conditietrainingen.” (Wikipedia)

    Typisch Vlaams: Vlaamse balsport: Belgisch-Nederlandse Standaardtaal; Gangbaarheid: 4; Vlaamsheid: 7

    “Al mijn zonen hebben in hun jeugdjaren krachtbal gespeeld. Mijn zoon Bart is nu nog altijd trainer bij Durf en Win Koekelare. " (nieuwsblad.be)

    ‘s Avonds verpozen we bij een drankje samen met een uitleg hoe ’Krachtbal’ gespeeld wordt. (zwerversleuven.be)

    Beverse scholen spelen krachtbal (Gazet Van Antwerpen)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (04 Aug 2021 18:28)
    Dit woord was woord van de dag op 26 Oct 2022

    👍
    29

    #38 25 October 2022: olifant, als een ~ in een porseleinenwinkel

    olifant, als een ~ in een porseleinenwinkel
    (uitdr.)

    iets doen of zich gedragen zonder veel ommezien, met veel schade tot gevolg,…

    ook: als een olifant in een porceleinwinkel

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands

    NL: als een olifant door een porseleinkast

    vgl. voorzichtigheid is de moeder van de porseleinwinkel

    test-aankoop.be: Als je verzekeraar op de hoogte is, en contact opneemt met je huidige adv. zal die ook niet als een olifant in een porceleinwinkel te keer gaan.

    Een machtsgeile onderzoeksrechter waande zich even God en is tekeer gegaan als een olifant in een porseleinwinkel. (gva.be)

    Wanneer ik hier alleen zit voel ik me als een stier in een beelden zaak. … Als een olifant in een porseleinenwinkel. (context.reverso.net)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (06 Aug 2021 19:41)
    Dit woord was woord van de dag op 25 Oct 2022

    👍
    276

    #39 24 October 2022: le nouveau ~ est arrivé

    le nouveau ~ est arrivé
    (uitdr.)

    naar de slogan “Le nouveau Beaujolais est arrivé!”

    In het gewone VL taalgebruik aangewend om een vernieuwde toestand van iets of iemand weer te geven

    vrouwelijke variant: la nouvelle ~ est arrivée

    “Maar er speelt ook absoluut een tweede element mee, namelijk le nouveau CD&V est arrivé”. (vrt.be)

    Le nouveau ‘KB-pleziervaart’ est arrivé. 10/07/2019. Na een lang traject van overleg met de sector en de overheidspartners, is het nieuwe KB pleziervaart … (nautibel.be)

    Jan Jambon, le nouveau chef est arrivé. portret van de nieuwe Vlaamse Minister-president. (doorbraak.be)

    Van op afstand bekeken: “Le nouveau Pieters est arrivé…” (golf.be)

    De lectuur van dit boek zal u achterlaten met ‘de mond nog zuur en plakkerig’, maar u kunt er beter aan wennen: le nouveau Brusselmans est arrivé. (standaaard.be)

    “La nouvelle bitch est arrivé”, schalt de televisie dezer dagen telkens Marie Vinck in designerjurk over het scherm schrijdt in een trailer voor VTM-reeks ‘De Rodenburgs’. (kortfilm.be)

    La nouvelle chanteuse de Regi est arrivée, en ze komt uit Lommel: Pauline Slangen (19) heeft ‘Regi Academy’ gewonnen. (hbvl.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (18 Jun 2022 14:45)
    Dit woord was woord van de dag op 24 Oct 2022

    👍
    6

    #40 23 October 2022: iemand niet kunnen rieken of zien

    iemand niet kunnen rieken of zien
    (uitdr.)

    iemand niet kunnen uitstaan

    zie ook: rieken, iemand niet kunnen ~

    vgl. iemand niet kunnen zien

    Beide groeperingen konden elkaar niet rieken of zien en ieder trok naar herbergen van zijn groepering. (heffen.be)

    Ik kan hem niet meer rieken of zien met die pint op de salontafel. (alcoholhulp.be)

    Maanden voor de scheiding kon het koppel mekaar letterlijk niet meer rieken of zien.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (03 Nov 2022 09:09)
    Dit woord was woord van de dag op 23 Oct 2022

    👍
    247

    Meer ...

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.