Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • nthn

    Geregistreerd sinds 05 Jul 2018

    Recentste wijzigingen

    Bekijk alle (4689) wijzigingen van deze gebruiker.

    ontstoppen
    (ww. ontstopte; ontstopt)

    de stop van een fles halen

    vnw: in België ook: ontkurken, openmaken van flessen

    Zuidnederlands Woordenboek (Walter De Clerck – 1981)

    Tegen dat de de fles ontstopt heb, en in het glas loopt de temperatuur al snel op tot een graad of 8. Voor mij , hou kouder hoe liever (hln.be)

    Ondertussen heeft de ober aan onze tafel een fles rode wijn ontstopt. (tijd.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 22 Jun 2024 14:38
    0 reactie(s)

    stop
    (de ~, (m.), ~pen)

    kurk, stopsel

    Van Dale 2017 online:
    niet al­ge­meen; ook kurk

    ook regio Oost-Vlaanderen

    zie ook ontstoppen

    De stoppen van sommige wijnflessen zijn gemaakt uit plastiek i.p.v. uit kurk.

    Provincie Antwerpen
    Bewerking door nthn op 22 Jun 2024 14:38
    0 reactie(s)

    Vlaamse TV
    (verzamellemma)

    Sommige Vlaamse woorden of uitdrukkingen vinden hun oorsprong of zijn populair geworden in populaire tv-reeksen zoals De kampioenen of Het eiland. Dit verzamellemma somt ze alfabetisch op:

    afspreken, willen we dat ~ – Het eiland
    dagschotel – F.C. De kampioenen
    frietketel: gij se frietketel – Down the road
    Grietje: laat maar komen, Grietje – Rad van fortuin
    kampioen zijn is plezant – F.C. De kampioenen
    man, man, man – F.C. De kampioenen
    Marie-Jeanne – The sky is the limit
    miserie, miserie, miserie – F.C. De kampioenen
    nurfen – Bevergem
    okselvijver – Het eiland
    poepke doen – F.C. De kampioenen
    pornomens – Het eiland
    protput – Het eiland
    ringelen – Bevergem
    team, ik ben blij dat ge in mijn ~ zit – Het eiland
    vegen, en nu gaan we ~ – Callboys
    verplicht, is dat ~ – Het eiland
    Walter: ik ga het zeggen, Walter – Rad van fortuin
    wat hebben we vandaag geleerdSOS Piet
    wie zijn ze, wat doen ze, wat drijft hen – Jambers
    Xavier Waterslaeghers-syndroom – F.C. De kampioenen
    yo, de mannen – Het huis van wantrouwen
    zever, gezever – Het eiland

    -

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 30 May 2024 17:56
    4 reactie(s)

    wat hebben we vandaag geleerd
    (uitdr.)

    doorgaans ironisch gebruikte uitspraak om iemand te wijzen op een verkeerde handeling opdat die persoon er een les zou uit trekken

    oorsprong: SOS Piet

    zie ook verzamellemma Vlaamse TV

    En… wat hebben we vandaag geleerd? (decooperatieve.be)

    Wat hebben we vandaag geleerd? Dat Piet Huysentruyt nog steeds een fantastische televisiefiguur is. (demorgen.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 30 May 2024 17:55
    0 reactie(s)

    Vlaamse TV
    (verzamellemma)

    Sommige Vlaamse woorden of uitdrukkingen vinden hun oorsprong of zijn populair geworden in populaire tv-reeksen zoals De kampioenen of Het eiland. Dit verzamellemma somt ze alfabetisch op:

    afspreken, willen we dat ~ – Het eiland
    dagschotel – F.C. De kampioenen
    frietketel: gij se frietketel – Down the road
    Grietje: laat maar komen, Grietje – Rad van fortuin
    kampioen zijn is plezant – F.C. De kampioenen
    man, man, man – F.C. De kampioenen
    Marie-Jeanne – The sky is the limit
    miserie, miserie, miserie – F.C. De kampioenen
    nurfen – Bevergem
    okselvijver – Het eiland
    poepke doen – F.C. De kampioenen
    pornomens – Het eiland
    protput – Het eiland
    ringelen – Bevergem
    team, ik ben blij dat ge in mijn ~ zit – Het eiland
    vegen, en nu gaan we ~ – Callboys
    verplicht, is dat ~ – Het eiland
    Walter: ik ga het zeggen, Walter – Rad van fortuin
    wie zijn ze, wat doen ze, wat drijft hen – Jambers
    Xavier Waterslaeghers-syndroom – F.C. De kampioenen
    yo, de mannen – Het huis van wantrouwen
    zever, gezever – Het eiland

    -

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 30 May 2024 17:44
    4 reactie(s)

    Recente reacties

    Bekijk alle (2131) reacties van deze gebruiker.

    te been zijn, goed of slecht ~

    Is die ‘ter’ in de SN-versie, als we nog ne keer taalgendarm mogen spelen, grammaticaal gezien niet gewoon fout? ‘Ter been’ zou in se betekenen dat dat been vrouwelijk is. Of zouden ze ooit ‘been’ als collectief meervoud gebruikt hebben? Dan zou het wel de vrouwelijke vorm kunnen gebruiken.

    Een klein maar fijn verschil.

    Toegevoegd door nthn op 28 Apr 2024 17:50

    weer

    Waar wordt dit nog gebruikt? ‘Weer’ (klinkt als ‘wèèr’) is een duizenden jaren oud woord, ik dacht dat het alleen nog (onherkenbaar) in ‘weerwolf’ en ‘wereld’ bestond.

    Toegevoegd door nthn op 19 Apr 2024 15:03

    ist

    Het lijkt erop, zeker, maar het lijkt mij weinig waarschijnlijk. Duizendtweehonderd jaar geleden was de derde persoon enkelvoud van ‘sin’ en later ‘sijn’ in onze streken al ‘is’. ‘Ist’ kwam enkel voor in of in de buurt van het huidige Duitsland, en het zou niet logisch zijn dat die vorm dan plots toch doortrekt tot aan de kust, om dan in het midden niet gebruikt te worden.

    Bovendien worden alle andere persoonlijke voornaamwoorden in exact dezelfde context onderworpen aan reduplicatie (ik → ‘kik, gij → gegij/jegij, enz.), dus zou het niet logisch zijn dat dat bij ’hij’ niet gebeurt.

    Toegevoegd door nthn op 14 Apr 2024 13:22

    ist

    Sorry, foutje, de bdht-klinkerregel is hier niet van toepassing, wel de h-klinkerregel:

    … die gevolgd worden door een medeklinker die geen h is …

    Toegevoegd door nthn op 13 Apr 2024 21:38

    ist

    Merci voor het lemma, Vloamienklouis, maar het is eigenlijk niet volledig correct. De ‘t’ is technisch gezien een verdubbeling van het voornaamwoord ‘hij’ en is dus geen deel van het werkwoord, maar een voornaamwoord. Ik dacht dat ik jaren geleden daarvoor al het lemma ‘tij’ had toegevoegd, maar blijkbaar ben ik dat volledig vergeten. Coming soon someday…

    Sinds 1 oktober is t hij premier van België.

    In het Waasland klinkt dit als:
    Sinds 1 oktober is *t*je premier van België.

    Ge vindt in West- en Oost-Vlaanderen ook de vorm:
    Sinds 1 oktober is t n premier van België.

    En ten oosten van de Schelde komt ook hier en daar deze vorm voor (misschien een mengvorm onder invloed van de westschelderlingen):
    Sinds 1 oktober is t em premier van België.

    En als ge mij niet gelooft dat de ‘t’ een voornaamwoord en geen werkwoordsuitgang is, vergelijk het met een ander werkwoord waarvan de stam eindigt op een klinker, bv. ‘gaan’ (stam: ga):

    Sinds 1 oktober ga t hij naar d’school.

    En nu zegde allicht “jama jama, die t hoort bij het werkwoord!” Maar dat is ook niet waar, want werkwoorden waarvan de stam niet eindigt op een plofklank, krijgen in het Vlaams de werkwoordsuitgang D en niet t. Vergelijk de klank:

    Hij ga sinds 1 oktober naar d’school. (d noch t, want bij korte werkwoorden waarvan de stam eindigt op een klinker en die gevolgd worden door een medeklinker die geen b, d, h of t is, komt er in het Vlaams geen werkwoordsuitgang in de tweede of derde persoon enkelvoud noch in de tweede persoon meervoud; als die eerstvolgende letter een stemhebbende medeklinker is, wordt die medeklinker wel stemloos)
    Sinds 1 oktober ga t hij naar d’school.
    Hij gaa*d* (!) al sinds 1 oktober naar d’school.

    Vrouwelijk is het trouwens ook gewoon verdubbeld:

    Sinds 1 oktober is ze zij premier van België.
    Sinds 1 oktober ga’ ze zij naar d’school. (let hier op het stemverlies bij ‘ze’)

    Toegevoegd door nthn op 13 Apr 2024 21:18

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.