Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.
Ah, dat verklaart waarom ik mij niet kan voorstellen dat ‘iemand nieuws’ in NL gezegd zou worden, ze gebruiken gewoon een andere constructie! En dankzij uw lemma ben ik ook dit artikel tegengekomen, waarin gesteld wordt dat het misschien niet zozeer ‘iemand nieuw(s)’ is dat specifiek in VL gebruikt wordt, maar dat het ‘een nieuw iemand’ is dat specifiek in NL gebruikt wordt:
https://neerlandistiek.nl/2012/07/iemand-nieuws-ontmoeten/
Intuïtief als niet-moedertaalspreker lijkt ‘iemand nieuw’ mij on-Nederlands. Beneden de grote rivieren kan ik het mij wel voorstellen.
Dit is gewoon een fonetische spelling van “zeêr”, dat in alle Vlaamse dialecten met een scherplange e wordt uitgesproken. Hoe die scherplange e exact klinkt is afhankelijk van dialect tot dialect, maar daarom is het nog geen ander woord. Ze wordt op dezelfde manier uitgesproken als in woorden als “eên”, “scheêf” of “geheêl”.
De meestvoorkomende varianten zijn, fonetisch geschreven alsof het ABN is:
- /zieër/ (bijna overal)
- /zeeër/ (eerder West-Vlaanderen) / /zèèr/ (Oostende)
Hetzelfde geldt voor de “powet” in de voorbeeldzin: daar gaat het om een fonetische spelling van “poôt”, dat in alle Vlaamse dialecten met een scherplange o wordt uitgesproken, en hoe die scherplange o exact klinkt is afhankelijk van dialect tot dialect, maar dat maakt het nog geen ander woord. Ze wordt op dezelfde manier uitgesproken als in woorden als “schoôn”, “broôd” of “boôm”.
De meestvoorkomende varianten zijn, fonetisch geschreven alsof het ABN is:
- /poeët/ (eerder ten oosten van de Schelde)
- /puët/ (eerder ten westen van de Schelde)
- /poët/ (eerder West-Vlaanderen)
Er zijn natuurlijk nog andere uitspraakfenomenen die de precieze invulling van een klank beïnvloeden, zoals de omliggende klinkers en medeklinkers, en die verschillen ook tussen dialectgroepen, maar fundamenteel is het hetzelfde foneem. Vergelijk het met de uitspraak van de ‘r’: het woord ‘tram’ klinkt heel anders in Gent, Antwerpen en Amsterdam, maar toch is het evident dat het om exact hetzelfde woord voor exact hetzelfde vervoersmiddel gaat, en /trrrrrram/ of /twem/ geen onverklaarbaar dialect zijn voor “tram” en geen eigen fonetische spelling nodig hebben.
“Wat is correct: vanop een afstand, vanaf een afstand of van een afstand?
Standaardtaal in het hele taalgebied zijn vanaf een afstand en van een afstand. Vanop een afstand is standaardtaal in België." (https://taaladvies.net/vanop-of-vanaf-een-afstand/)
Ze hadden natuurlijk ook kunnen zeggen dat ‘vanaf een afstand’ standaardtaal in Nederland was, maar dat doen ze niet, ondanks dat in België alleen (verdoken of open) grootnederlanders ‘vanaf een afstand’ zeggen, en dat rechtvaardigen ze door te verwijzen naar taaladviezen zoals dit. De vicieuze cirkel van de taalverbeteraar.
Maar bon, ne mens is al content dat het voor ons ‘standaardtaal’ mag zijn omdat zelfs de meeste taalverbeteraars niet doorhebben dat dat niet op die manier in Holland gezegd wordt.
Nog eentje voor de categorie van uitdrukkingen waarvan ik nooit zou gezegd hebben dat ze Vlaams waren.
Nieuwe versie!
Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze
GitHub.