Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.
Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent
Dit zijn de top Vlaamse termen volgens het aantal positieve stemmen.
niet al te slimme vrouw (betekenis leunt aan bij die van kalle)
Wat hebt ge nu weer gedaan? Gij zijt toch een tuit, hè zeg.
botsen, aanporren, een duwtje geven, stoten
wnt: stuiken: ww. in ’t Westvlaams naar analogie van andere ww. met ui ook sterk. Stooten. In een deel van Vlaanderen.
- De schietspoele stuikt te(g)en ’t stuikblokske, Teirlinck.
- Op iemand stuiken, hem al snel gaande aanstooten, Aldaar.
- En als in zwarte manteling de meisjes uitkwamen, dan straalden hun oogen vol wilden lust. Dat begon met stuiken aan elkaars ellebogen, en fluisteren, Stijn Streuvels, Minnehandel (1903)
Je moet zo niet stuiken tegen mijn elleboog, ik zal het wel doen hoor!
> zie andere betekenissen van stuiken
opgekleed
En wat is de dresscode voor dat feest? Is het in groot fachet te doen?
“Doch zie, dienzelfden achternoen, zonder dat iemand hem had zien verschijnen, zat hij toch weer in zijn glazen huizeken, bleek weliswaar maar toch heelemaal proper in fasjet, en las er zijn kranten.” (A. Thiry, Gasten in het huis ten halve (1932))
tot een geheel samenbrengen, bij elkaar voegen, bij elkaar optellen
Van Dale 2018 online: BE, niet algemeen
< Frans globaliser
vgl. globaal
De eisen van de verschillende vakbondsgevaardigden worden tot één pakket geglobaliseerd.
De bedragen betreffende de begrotingsjaren 2010 en 2011 werden geglobaliseerd.
Tegen de volgende vergadering zullen we alle activiteitenverslagen globaliseren in één enkel verslag.
in de uitdrukkingen:
- de vlag hangt uit (de vlag hink aut): gezegd wanneer iemands hemdsslippen zichtbaar zijn (vgl. vaan)
ook in de Antwerpse Kempen
- de rode vlag hangt uit (de roj vlag hink aut): gezegd van een vrouw die haar regels heeft
- De gebuur heeft zijn vlag weer uithangen, zie ik. Sinds zijn vrouw ervandoor is, loopt hij er als een clochard bij (De geboêr hèt z’n vlag wir authange, zien ich. Sènd z’n vroo ’t aofgetrap ès, ziet ’r aut waaj ne boheemer)
- Als de rode vlag uithangt, wil dat zeggen dat de Fransen over de grens zijn. (De roj vlag hink aut, de Franse zin iëver de grêns)
het uiteinde,
1. topje van de vingers
2. de kruin van de bomen
Woordenboek der Nederlandsche Taal: Modern lemma: sop/top
— tsop —, znw. onz., vroeger m. Mnl. sop, tsop. Naar het schijnt een middelfrankische vorm naast Top. In Zuid-Ndl.
“Recht op staende Steelkens …; op het sop van de welcke cleyne witte Bloemkens voortcomen” DODON. (ed. 1608).
zie andere definitie sop
1. Mijn nonkel Albert was meubelmaker. Zijn linkerhand had herhaaldelijk kennis gemaakt met de lintzaag. De laatste keer was hij niet alleen de sopjes, maar al zijn vingers kwijt.
De kwaal van winterhanden begint bij de soppen der vingers.
2. Als de cypres 1.5 meter hoog is, is ’t beter dat ge het sop eraf doet. Dan groeien ze in de breedte, niet in de hoogte.
z. curieus
spellingsvariant, wordt veel gebruikt in commerciële teksten
“Vandaag wordt de ‘Kurieus App’ gelanceerd. Dat is een mobiele, interactieve gids op de smartphone waarmee iedereen de stad op een laagdrempelige en artistieke manier kan ontdekken.” (HLN 270618)
“Kurieus is een nieuwe grafische studio in Tienen met oog voor een goed concept, logo, huisstijl, drukwerk,” (https://www.hoplr.com/Event/565159/Kurieus-x-3300—opening—launch)
Een sorteerstraatje is een plaats waar buurtbewoners – met een toegangspasje – hun gesorteerd afval kunnen brengen.
In een sorteerstraatje gaat het afval in een grote ondergrondse container. Bovenop de ondergrondse containers staat er een inwerpzuiltje. Er zijn containers voor:
PMD (pmd)
GFT
Papier en karton
Restafval
Glas
De gebruiker deponeert het afval gesorteerd, los, zonder zakje in het bovengronds inwerpzuiltje. Na het sluiten van de klep komt het afval in de ondergrondse container terecht.
De stad Antwerpen plaatst sorteerstraatjes in buurten waar veel bewoners klein behuisd zijn en in verkeersarme (vaak nieuwe) wijken.
(website: A ’t stad is van iedereen)
Er zijn momenteel 16 sorteerstraatjes in Antwerpen.
niet scherp, wazig
figuurlijk: onduidelijk, omfloerst, vaag
Van Dale 2018: flou
alleen predicatief bijvoeglijk naamwoord
1847, Frans
1. schilderkunst zacht, vervloeiend
2. fotografie onscherp
zie ook flou artistique
De woordvoerder bleef heel floe in zijn uitleg over de vooruitzichten voor de werkgelegenheid.
Wilt ge dat eens wat specifieker uitleggen want wat ge zegt is maar flou.
tertio.be: Dat versterkt het etiket ‘sekte’ dat ze vaak krijgen opgeplakt, maar ook dat begrip is te flou om de grote verscheidenheid te vatten.”
scriptiebank.be: Voor mij is islam, zoals ik die interpreteer, zoals ik die beleef, want dé islam, dat is ook zoiets flou, dat is eigenlijk een soort kapstok.
“De grote meerderheid van hen had een zeer flou verhaal wanneer hen gevraagd werd waarom ze daar liepen.” (forum nb.colomaplus.be 13 feb. 2009)
het bont maken, de beest uithangen
Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, informeel
vgl. uithangen, hem ~
Onze Jeroen heeft het varken weer uitgehangen in de klas. Deze week maar liefst 7 (zeven!) nota’s in zijn agenda.
Ze zijn uit geweest en hebben serieus het varken uitgehangen. Drie bakken Hoegaerden hebben ze verzet.
buurman/vrouw
De gebeurs wonen hier amper één maand, en zijn al goed gewend.
sport: in de verdediging spelen
Van Dale 2012 online: Belgisch-Nederlands, bij balspelen
zie ook: vanachter spelen
Hoe noemt die speler van den Anderlecht weer die achteraan speelt?
biobak, groenafvalcontainer die tweewekelijks aan de deur wordt gezet.
Vandaag heeft het IOK de groene bak komen ophalen.
handvat, handgreep, steel
ook: antoave, handhave, anteef
Hageland: handteef
Kempen: antaaf
vergelijk Duits: Handhabe = handvat, steel
De handhaven van de kortwagen zijn helemaal versleten.
slaapgelegenheid
vnw: een bed, logies, slaapgelegenheid
Van Dale 2018 niet algemeen
Toen ze te voet naar Compostella trokken, moesten ze dikwijls slaping zoeken bij de boeren en kwamen dan soms in een schuur terecht.
reep, strook
Och, die sukkelaar had een grote wonde op zijn been en hij en had niet niet anders dan een schroe van een oud laken om er rond te doen.
vleien, slijmen, vleiend spreken.
Het woord “flemen” is Standaardnederlands, maar in Brabant wordt het als flemmen uitgesproken. (ik weet niet hoe dit in de andere provincies zit).
In Antwerpen stad wordt flemen uitgesproken als fliejemen.
Ge moet ni zo komen flemmen.
de versnellingsbak van een auto
ook: vitessenbak
Nu dat mijn vitessebak zes vitessen heeft rij ik altijd in de zesde vitesse om nafte te sparen.
En als de vitessenbak kapot is door een productiefout bvb heeft dat al zeker niets te maken met dat ik zelf de olie ververs van de motor. (bimmerandmore.be)
Panamarenko (met zilveren schoenen): “Als hij op punt staat. Hij functioneert op stoomkracht, heel eenvoudig, zonder vitessenbak, met een onverslijtbare motor die efficiënter is dan een gewone motor. Die vier pollepeltjes op dat schoepenwiel zijn rechtstreeks met de achteras verbonden. Met een kilo’ke druk van de gasbrander erop draait dat rond. Die bol is een condensator.” (nieuwsblad.be)
ook “bjein”, van het Frans “bien”
goed, plezant, vet
Dieje film was echt bien, zulle!
Nieuwe versie!
Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze
GitHub.
