Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.
Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent
Dit zijn de top Vlaamse termen volgens het aantal positieve stemmen.
het uiteinde,
1. topje van de vingers
2. de kruin van de bomen
Woordenboek der Nederlandsche Taal: Modern lemma: sop/top
— tsop —, znw. onz., vroeger m. Mnl. sop, tsop. Naar het schijnt een middelfrankische vorm naast Top. In Zuid-Ndl.
“Recht op staende Steelkens …; op het sop van de welcke cleyne witte Bloemkens voortcomen” DODON. (ed. 1608).
zie andere definitie sop
1. Mijn nonkel Albert was meubelmaker. Zijn linkerhand had herhaaldelijk kennis gemaakt met de lintzaag. De laatste keer was hij niet alleen de sopjes, maar al zijn vingers kwijt.
De kwaal van winterhanden begint bij de soppen der vingers.
2. Als de cypres 1.5 meter hoog is, is ’t beter dat ge het sop eraf doet. Dan groeien ze in de breedte, niet in de hoogte.
duizelig
Ik word de laatste tijd droélings van veel sterke drank te drinken.
akkoord over maatregelen die de Belgische bedrijven meer concurrentiekracht moeten geven ten opzichte van de buurlanden
“Federale regering bereikt akkoord over concurrentiepact” titelt De Standaard. Het blijft wel wachten op instemming van de deelstaten. (titelen)
beheerder van een gebouw
zie ook syndic
vnw: beheerder van een flatgebouw in naam van de eigenaar, huismeester, huisbeheerder
Van Dale 2015 BE; (spreektaal) beheerder namens de eigenaarsvereniging van een flatgebouw
De syndicus is de vertegenwoordiger van de vereniging van mede-eigenaars, in de volksmond vaak de ‘syndic’ genoemd (uit Van Dale)
Kruiwagen.
zie kortewagen
De kortwaagne is volgeladen.
z. curieus
spellingsvariant, wordt veel gebruikt in commerciële teksten
“Vandaag wordt de ‘Kurieus App’ gelanceerd. Dat is een mobiele, interactieve gids op de smartphone waarmee iedereen de stad op een laagdrempelige en artistieke manier kan ontdekken.” (HLN 270618)
“Kurieus is een nieuwe grafische studio in Tienen met oog voor een goed concept, logo, huisstijl, drukwerk,” (https://www.hoplr.com/Event/565159/Kurieus-x-3300—opening—launch)
buurman/vrouw
De gebeurs wonen hier amper één maand, en zijn al goed gewend.
niet scherp, wazig
figuurlijk: onduidelijk, omfloerst, vaag
Van Dale 2018: flou
alleen predicatief bijvoeglijk naamwoord
1847, Frans
1. schilderkunst zacht, vervloeiend
2. fotografie onscherp
zie ook flou artistique
De woordvoerder bleef heel floe in zijn uitleg over de vooruitzichten voor de werkgelegenheid.
Wilt ge dat eens wat specifieker uitleggen want wat ge zegt is maar flou.
tertio.be: Dat versterkt het etiket ‘sekte’ dat ze vaak krijgen opgeplakt, maar ook dat begrip is te flou om de grote verscheidenheid te vatten.”
scriptiebank.be: Voor mij is islam, zoals ik die interpreteer, zoals ik die beleef, want dé islam, dat is ook zoiets flou, dat is eigenlijk een soort kapstok.
“De grote meerderheid van hen had een zeer flou verhaal wanneer hen gevraagd werd waarom ze daar liepen.” (forum nb.colomaplus.be 13 feb. 2009)
het bont maken, de beest uithangen
Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, informeel
vgl. uithangen, hem ~
Onze Jeroen heeft het varken weer uitgehangen in de klas. Deze week maar liefst 7 (zeven!) nota’s in zijn agenda.
Ze zijn uit geweest en hebben serieus het varken uitgehangen. Drie bakken Hoegaerden hebben ze verzet.
handvat, handgreep, steel
ook: antoave, handhave, anteef
Hageland: handteef
Kempen: antaaf
vergelijk Duits: Handhabe = handvat, steel
De handhaven van de kortwagen zijn helemaal versleten.
van zodra, vanaf dat, eens, …
Van een keer dat ge dat geproefd hebt zult ge het zeker lekker vinden.
duidelijk, werkelijk, met zekerheid
Woordenboek der Nederlandsche Taal: Gewestelijk, b.v. in Brabant en Antwerpen, en in het Land van Waas, is parmentelijk, permentelijk (…) in gebruik in den zin van: duidelijk, zeker, klaarblijkelijk. Of dit woord identisch is met parmantelijk is twijfelachtig.
" En daar schiet me de schoone prinses in zulken luiden en langen schaterlach, dat ieder in hare omgeving bijna meende, dat zij, och God, och arme! permentelijk zot geworden was!" de mont en de cock, Vl. Vert. 195 (1898)
De Louis heeft permentelijk gezegd dat em van den avond nog is zou binnenspringen.
reep, strook
Och, die sukkelaar had een grote wonde op zijn been en hij en had niet niet anders dan een schroe van een oud laken om er rond te doen.
Komt natuurlijk van het Frans.
(Eerder een pejoratief oordeel over iemands manier van spreken, vergoelijking of verklaring)
Uitleg
Manier van praten
Poging om iets uit te leggen
Die zijne “baratin” trekt op gin klote.
Aan zijne “baratin” zal’t ni liggen.
Ook wel:
Proberen te overtuigen of ompraten;
Hij probeerde me nog te “baratineren” mor da pakt ni ba mij,
da wist’em wel.
De frietrevolutie werd georganiseerd omdat België het wereldrecord regeringsvorming brak. Om het record van 249 dagen te vieren, en ook om te protesteren tegen de politieke impasse, vonden er in nagenoeg alle universitaire centra evenementen plaats zoals flitsmenigtes, dj-sets en stripteaseacts.
Omdat de friet ons land symboliseert, deelden ze deze gratis uit aan de mensen.
De frietrevolutie was niet alleen een ludiek feest, maar eveneens een protest tegen het splitsen van België.
dikke vrouw
dadelijk komt die dikke vrouw weer aangewandeld
strak kump daaj flots wir aongewaggeld
vleien, slijmen, vleiend spreken.
Het woord “flemen” is Standaardnederlands, maar in Brabant wordt het als flemmen uitgesproken. (ik weet niet hoe dit in de andere provincies zit).
In Antwerpen stad wordt flemen uitgesproken als fliejemen.
Ge moet ni zo komen flemmen.
de versnellingsbak van een auto
ook: vitessenbak
Nu dat mijn vitessebak zes vitessen heeft rij ik altijd in de zesde vitesse om nafte te sparen.
En als de vitessenbak kapot is door een productiefout bvb heeft dat al zeker niets te maken met dat ik zelf de olie ververs van de motor. (bimmerandmore.be)
Panamarenko (met zilveren schoenen): “Als hij op punt staat. Hij functioneert op stoomkracht, heel eenvoudig, zonder vitessenbak, met een onverslijtbare motor die efficiënter is dan een gewone motor. Die vier pollepeltjes op dat schoepenwiel zijn rechtstreeks met de achteras verbonden. Met een kilo’ke druk van de gasbrander erop draait dat rond. Die bol is een condensator.” (nieuwsblad.be)
1) uitermate moe, moedeloos, kapot, pompaf
2) morsdood: Van Dale 2018 BE; informeel
vnw: morsdood
uitdrukkingen:
- Zich steendood vervelen: “Help, ik verveel me steendood op mijn werk” (demorgen.be 25 mei 2016)
- Dat is voor steendood te vallen: “Morgen gaan we naar de falls. Het is hier wel 39°C, en hoge vochtigheid. Om steendood te vallen.” (wijwarenweg.blogspot.com 14 feb. 2008)
1. Heel de dag in het stad liggen rondzeulen, steendood ben ik!
2. “Hij viel steendood” Cornelissen-Vervliet (1899)
“Hij is van den toren steendood gevallen” De Bo (1873).
“Vooraleer hij den gewijden grond had verlaten, viel hij steendood op het gras” Conscience (1869).
ook “bjein”, van het Frans “bien”
goed, plezant, vet
Dieje film was echt bien, zulle!
Nieuwe versie!
Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze
GitHub.
