Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Top woorden

    Dit zijn de top Vlaamse termen volgens het aantal positieve stemmen.

    #7301

    flave
    (bn)

    flauwe

    zie ook: plezante, flauwe ~

    ook in de Kempen

    Hangt de flave plezante niet uit.

    Niet bleiten hè flave, bijt maar eens efkes op uw tanden, daar is nog niemand van gestorven.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door janwitloof en laatst gewijzigd door de Bon (03 Aug 2021 18:42)

    👍
    349

    #7302

    brekken
    (ww. brekte, gebrekt)

    spelen in de vrije natuur

    variant van brakken
    vergelijk brakken

    Ga nog maar wat brekken in het bos …dan ben je moe en zul je goed slapen.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door japper en laatst gewijzigd door de Bon (26 Jul 2021 12:41)

    👍
    349

    #7303

    hoofd, in ~e van

    zie in hoofde van

    Dit lemma in hoofde van de lezer die het onder ‘hoofd’ zoekt. (zie andere voorbeelden bij in hoofde van)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door petrik (08 Aug 2021 08:04)

    👍
    349

    #7304

    dag, het is de ~ niet vandaag
    (uitdr.)

    geen goesting hebben, niet vooruit kunnen, de lamme hebben (lamme, de ~ hebben)

    Een collega op ‘t werk die dikwijls geen goesting heeft om te werken, zegt nogal es regelmatig: "’t Is mijne dag ni vandaag" en dan zucht ze diep.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door fansy (10 Aug 2021 22:47)

    👍
    349

    #7305

    foef
    (de ~ (v.), ~en)

    lap, vod

    Het zijn al foefen die hij om ’t lijf draagt. (Woordenboek der Nederlandsche Taal: De Bo 1873)

    > andere betekenissen van foef

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door de Bon (07 Aug 2021 19:49)

    👍
    349

    #7306

    violet

    wordt gezegd tegen een mooi meisje

    Dag mijn violet, hoe gaat het ermee ?

    > andere betekenis van violet

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door lieveke en laatst gewijzigd door de Bon (10 Aug 2021 20:49)

    👍
    349

    #7307

    snuisteren
    (ww.)

    snoepen.

    Hoorde ik soms in de jaren 60, maar herkomst is me niet bekend.

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: Snoepen.
    In dezen zin niet meer in gebruik. Snoesteren. Junius snuysteren, snoepen. Ligurire, vorare poma, Kiliaan

    Hij zal wel geen honger hebben want hij was heel de namiddag aan het “snuisteren”

    > andere betekenis van snuisteren

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Gargamelius en laatst gewijzigd door de Bon (05 Aug 2021 21:42)

    👍
    349

    #7308

    patattenzak
    (de ~, (m.), ~ken)

    luiaard, lamzak, tamzak, zetelpatat
    vgl bloemzak

    Seg patattenzak, staat es recht met uw lamme voeten, ruimt op en kuist (kuisen), het stinkt hier op uw kamer.

    Veel zal er hier niet gewerkt worden vandaag, want geef nu toe, al ooit een patattenzak aan het werk gezien?? (http://chrissebie.skynetblogs.be, Meulebeke)

    > andere betekenis van patattenzak

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door de Bon (02 Aug 2021 10:49)

    👍
    349

    #7309

    afhalen
    (ww., haalde af, afgehaald)

    een persoon (of een dier) verzwakken, uitputten

    Van Dale 2013 online: gewestelijk

    zie ook aftrekken

    Koorts, hitte, ziekte kunnen hard afhalen.

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door fansy (17 Jul 2021 22:07)

    👍
    349

    #7310

    midden
    (het ~, ~s)

    (voornamelijk meervoud) milieu, omgeving, wereld, kring(en)

    vnw:
    midden (het, middens)
    •milieu, omgeving
    -in die middens, milieus, kringen
    -in kunstmiddens/sportmiddens/studentenmiddens enz.: in kunstkringen/ sportkringen/studentenkringen enz.

    is standaardtaal in België

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands

    DS2015 middens: standaardtaal

    < Frans milieu(x)

    ook samenstellingen: artiestenmiddens;misdaadmiddens, kunstmiddens

    Het ‘koloniale vraagstuk’ vormt vooral in socialistische middens een heet hangijzer.

    Eerst bleek haar tienerdochter zwanger, toch niet echt een voordeel in de middens van conservatieve christenen. Dan bleek haar echtgenoot lid te zijn geweest van een afscheidingsbeweging in Alaska. (over Sarah Palin, terzake.canvas.be)

    “Zoals te verwachten in dit midden kreeg de Antwerpse VOKA-voorzitter Stéphane Verbeeck makkelijk de handen op elkaar toen hij zich streng uitsprak over de eventuele invoering van een meerwaardebelasting.” (doorbraak.be)

    “Achterberg groeide op in een calvinistisch gezin, en de taal van de bijbel spreken betekende in dat midden: deelachtig worden aan de ware bevindingen van de heiligen, uitverkoren zijn.” (literairecanon.be)

    In de middens van de numismatiek wordt een specifieke terminologie gehanteerd die de slijtage van de munten bepaalt.

    Creatine heeft in sportmiddens enorm veel aandacht gekregen, maar ook vanuit de wetenschappelijke wereld en vanuit de media.

    > andere betekenis van midden

    4 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door petrik en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (29 Nov 2023 06:01)
    Dit woord was woord van de dag op 12 Feb 2020

    👍
    349

    #7311

    hoémme

    Een bevel om vee te doen opstaan.

    vergelijk hoemelen

    Wanneer de koeien in de stal liggen, en de boer roept hoémme dan herleggen zij zich zo dat hij er aan de voorkant bij kan om te voederen.

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door janwitloof en laatst gewijzigd door de Bon (09 Jun 2021 22:32)

    👍
    349

    #7312

    feu continu
    (zn. m. -s)

    zwarte kachel met ronde boog bovenaan waarop juist nog een keteltje water verwarmd kon worden. Surdiac was een bekend merk van feu continu’s. Deze kachels bleven dag en nacht doorbranden en waren daardoor erg gewild voor de verwarming van een kamer. Je kon er niet op koken.

    Geef mij maar liever een Leuvense stoof in de plaats van die feu continu, daar kun je tenminste nog op koken en je voeten in den oven steken.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door vandeginste en laatst gewijzigd door de Bon (08 Aug 2021 21:35)

    👍
    349

    #7313

    kop, boven uw ~
    (uitdr.)

    iets dat te veel is of wordt
    geen controle meer hebben over iets
    geen gezag meer hebben over iets

    Hij kan het werk niet meer aan, dat gaat boven zijn kop.

    De kinderen groeien boven zijn kop, hij heeft er niets meer aan te zeggen.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door fansy (27 Jul 2021 11:55)

    👍
    349

    #7314

    ons mannen
    (uitdr.)

    onze kinderen (zonen en dochters), onze kleinkinderen, maar ook onze broers en zusters

    zie ook mannen, ons ~ (of) elle ~

    Amai, ’t is hier zo stil. Zijn ons mannen nog niet terug van ’t school?

    Op de begrafenis van nonkel Fons waren al ons mannen er, behalve mijn zuster. Die was op reis en kon niet op tijd terug zijn.

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (11 Aug 2021 09:12)

    👍
    349

    #7315

    teusje

    verkleinwoord van teug

    teusje = een slokje

    een teusje water

    een slokje water

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Elien en laatst gewijzigd door de Bon (23 Jul 2021 20:58)

    👍
    349

    #7316

    Brabançonne
    (de ~, vrouw. zelfst. nw. geen mv.)

    Belgisch volkslied

    Van Dale 2016: het Bel­gi­sche volks­lied sinds 1830, door Jen­ne­val ge­dicht en door Fran­çois Van Cam­pen­hout op mu­ziek ge­zet

    < de naam verwijst naar het vroegere hertogdom Brabant waarvan Brussel deel uitmaakte

    Klik op de afbeelding
    Jenneval déclamant
    Jenneval declameert de Brabançonne

    “Brabançonne
    Het eerste couplet is de officiële versie:

    O dierbaar België
    O heilig land der vaad’ren
    Onze ziel en ons hart zijn u gewijd.
    Aanvaard ons hart en het bloed van onze adren,
    Wees ons doel in arbeid en in strijd.
    Bloei, o land, in eendracht niet te breken;
    Wees u zelf en ongeknecht,
    Het woord getrouw, dat ge onbevreesd moogt spreken:
    Voor Vorst, voor Vrijheid en voor Recht.
    Voor Vorst, voor Vrijheid en voor Recht."

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door fansy (10 Jul 2021 14:50)

    👍
    349

    #7317

    ’t uutkomn

    in het voorjaar,in de lente

    zie ook uitkom

    In ’t uutkomn heb ik altijd last van haaruitval.

    13 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door hamamelis en laatst gewijzigd door de Bon (25 Jul 2021 06:16)

    👍
    349

    #7318

    Mieke Langepoet
    (de~, (v), ~en)

    hooiwagen (spinachtige met lange dunne poten en klein lijf)

    zie ook houtraper

    Da in den hoek zit een grote Mieke Langepoet!

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Waxterz en laatst gewijzigd door Marcus (06 Aug 2021 00:41)

    👍
    349

    #7319

    klop van de hamer krijgen
    (uitdr.)

    een figuurlijke, fysische of morele, slag krijgen
    een inzinking krijgen
    groggy, uitgeschakeld worden, totaal energieloos worden

    vnw: een klop van de hamer krijgen: een inzinking krijgen

    vgl klop, een ~ krijgen

    Van Dale 2014 online: Belgisch-Nederlands

    Bij de beklimming van de Mont Ventoux kreeg em halverwege ne klop van den hamer. Hij is moeten afstappen.

    Toen dat hare man kwam te sterven kreeg ze ne klop van den hamer. ’t Heeft jaren geduurd voor ze het te boven is gekomen.

    Ze heeft den hele avond gedanst, maar tegen een uur of elf kreeg ze ne klop van den hamer en efkes later zat ze op hare stoel te slapen van de vaak.

    De Jean heeft gisteren staan pintelieren aan den toog en maar uitleggen en maar uitleggen. Maar toen em uit ’t cafe buiten kwam kreeg em ineens ne klop van den hamer en kon em amper nog op zijn benen staan.

    tijdens een zware bergrit kreeg renner X ‘de klop van den hamer’ en moest opgeven

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (24 Apr 2023 15:52)

    👍
    349

    #7320

    manzjenieziekte
    (zn. v. -s)

    ingebeelde ziekte,

    < verhaspeling van het Frans maladie imaginaire

    zie ook mangeneren, zich iets ~ (zich iets inbeelden), mangenie

    in Antwerpen: hypo
    Antwerpse Kempen: Sinte-Medunkt, vanbrustum

    zie ook verzamellemma geneeskunde

    Ze lag weer eens te bed met de manzjenieziekte, ze moet van de dokter vooral veel rusten en met rust gelaten worden.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Geleiroot en laatst gewijzigd door nthn (06 Aug 2021 16:43)

    👍
    349

    Meer ...

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.