Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.
Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent
Dit zijn de top Vlaamse termen volgens het aantal positieve stemmen.
solliciteren
< andere definitie van aanbieden, zich ~
De Paul gaat zich van de week aanbieden voor de job van magazijnier bij de Naldi.
kruiwagen
> F. Debrabandere (2005), Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de Oost- en Zeeuws-Vlaamse woorden:
karlevei, kerlevei, kirlevei, karlavei, zn. m.: kruiwagen. Bij De Bo karlewei. 1667 calaveijwaeghenghien, carlaevij waeghentien, Gent (LC). Met l-epenthesis uit karwei. De kruiwagen werd namelijk vooral gebruikt om stenen en aarde te vervoeren. Nu had karweien in het Waasland ook de betekenis ‘aarde en stenen vervoeren, bij het aanleggen werden de aangelanden verplicht een aantal karren steen en aarde naar de weg te voeren’. Dit is een oude herendienst en het woord karwei, Middelnederlands corweide, Frans corvée betekende oorspronkelijk ‘opgelegd werk, herendienst’. LC interpreteert trouwens 1667 calaveijwaeghenghien als ‘karweiwagentje’.
Ik ga bij de boer om een kerlevain vedde (mest).
vroedvrouw, baker
ook: achterwoarsterigge
Z’èt ekocht mi d’achterwoareege.
1) uitermate moe, moedeloos, kapot, pompaf
2) morsdood: Van Dale 2018 BE; informeel
vnw: morsdood
uitdrukkingen:
- Zich steendood vervelen: “Help, ik verveel me steendood op mijn werk” (demorgen.be 25 mei 2016)
- Dat is voor steendood te vallen: “Morgen gaan we naar de falls. Het is hier wel 39°C, en hoge vochtigheid. Om steendood te vallen.” (wijwarenweg.blogspot.com 14 feb. 2008)
1. Heel de dag in het stad liggen rondzeulen, steendood ben ik!
2. “Hij viel steendood” Cornelissen-Vervliet (1899)
“Hij is van den toren steendood gevallen” De Bo (1873).
“Vooraleer hij den gewijden grond had verlaten, viel hij steendood op het gras” Conscience (1869).
van verantwoordelijkheid ontheffen, decharge verlenen, dechargeren (v. penningmeester of bestuur gezegd)
Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands
de uitdrukking is naar verluidt niet zeer courant in Nederland
De jaarlijks door de gewone algemene vergadering te verlenen kwijting.
doortrekken, doorspoelen
ook figuurlijk: doorjagen
ook: doorsjassen; sjassen
Vergeet het gemak niet door te chassen als ge gedaan met kakken hebt.
“Dat bedrag is op twee jaar tijd eigenlijk letterlijk – excuseer me voor het woordgebruik – ‘doorgechast’. Minister, de regioscreening die u doet, heeft een impact op …” (vlaamsparlement.be)
aard van de overeenkomst gesloten met het oog op het beheer van de in het huwelijk gebrachte goederen, huwelijksstelsel (term uit het Belgisch recht; in Nederland niet onbekend, maar toch vooral in België courant)
zie ook: huwelijksstelsel
Het huwelijksvermogensstelsel is vastgelegd door het huwelijksvermogensrecht. De meest voorkomende stelsels zijn het wettelijk stelsel, het stelsel van algehele gemeenschap en het stelsel van scheiding van goederen. (seniorennet.be)
een kippenei
zie ook gatkogel
Dat kan smaken, ne zacht gekookte gatbol met een beetje zout.
een kortere weg,
uitgesproken met doffe e
’t Is gerriks als ge hier door het bos gaat i.p.v. de grote baan te nemen.
spoedig, snel
baksteen
< Woordenboek der Nederlandsche Taal: kareel
Middelnederlands careel (quareel). Ontleend aan Oudfrans carel, quarel (Frans carreau).
1. Eigenlijk. Vierkante baksteen, tichelsteen; soms meer bepaald voor een vloertegel of plavuis. In Noord-Nederland minder bekend.
zie: kareelsteen, kreel, brik
Waar kent men nog de plaats- of veldnaam “Kareelveld”. Dergelijke namen zijn een aanduiding voor de verspreiding van het oude woord “k(a)reel” voor “baksteen”.
Heen en weer, weg en weer (met de trein)
Ik ga bij goed weer een dagje naar zee en dan koop ik in de middenstatie een couponneke oem en troem.
de flosj op een paardenmolen
zie ook truzzel
Wie de plus pakt mag de volgende keer gratis.
> andere betekenis van plus
afvinken, aankruisen
Wilt ge de woorden die ge overlopen hebt afpunten op de lijst?
NL: rechtsomkeert
taaladvies.net: “Rechtsomkeer maken komt vooral in België voor, rechtsomkeert maken in Nederland.”
DS2015 standaardtaal
Typisch Vlaams: Belgisch-Nederlandse Standaardtaal; Gangbaarheid: 6; Vlaamsheid: 5
Rechtsomkeer maken: terugdraaien, op zijn stappen terugkeren, teruggaan
(eerder schrijftaal)
ook rechtsommekeer
zie ook verzamellemma wegcode
Ik denk dat we beter rechtsomkeer maken, ik ben zeker dat we verkeerd zitten.
Hij maakt rechtsommekeer in de richting van de teambus. (wielerflits.be)
hervatten;
(vooral wederkerig gebruikt) zich herpakken: er bovenop komen, beter worden, de inzinking te boven komen
Van Dale 2014 online: Belgisch-Nederlands, niet algemeen
De moed herpakken en positief denken!
Een mens moet altijd durven zijne moed herpakken en weer beter willen doen.
Na die zware klap moest ze zich herpakken.
(na die zware klap moest ze er weer bovenop komen)
Club Brugge zal zich moeten herpakken wil zij nog een rol van betekenis spelen in deze competitie.
spottende benaming van een persoon met een bleek vel
bleekscheet
Van Dale 2016 online: BE
Ik doe er altijd wat van het potteke aan, want ik ben nen bleekschijter.
slecht gezind, gehumeurd, …
vnw: slechtgehumeurd
zie ook slechtgezindheid, goedgezind, gezind
Van Dale: slechtgezind
2. (algemeen Belgisch-Nederlands) slechtgehumeurd
Laat hem maar gerust, hij is slechtgezind van de morgen.
Waarom worden we zo slechtgezind van regenweer? (vrt.be)
Hoe een Limburgse barbecue Kris Peeters slechtgezind maakt (demorgen.be)
smeren, boter op een boterham aanbrengen
zie ook: breien
ik zal je boterham braan en er wat gelei op doen
Nieuwe versie!
Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze
GitHub.
