Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente reacties

    De onderstaande reacties zijn de laatst toegevoegde reacties op termen in ons woordenboek.

    #1 uren

    Verouderd in Nederland. In Antwerpen nog gebezigd door de oudere generatie.

    Toegevoegd door de Bon op 27 Oct 2021 15:17

    #2 bringen

    Bij mij verwijst pakketje naar een leeg blad. Sorry. Ik hoop dat nathans dit zal kunnen oplossen.

    Toegevoegd door de Bon op 27 Oct 2021 15:10

    #3 bringen

    Hm, volgens de “Spraakleer van het Westvlaamsch dialect” van Vercouillie (eind 19e eeuw, zie link) zouden ‘brong’ en ‘gebrongen’ in W-Vl voorgekomen hebben. Voor het Waasland vind ik niet direct zoekresultaten, en het Waas Idioticon van Joos geeft alleen de infinitief. Misschien heb ik het eens van een uitgeweken West-Vlaming horen zeggen, of vergis ik mij van locatie, of vergis ik mij tout court. Ik denk niet dat ik al een hedendaagse West-Vlaming ‘gebrongen’ heb horen zeggen.

    https://www.dbnl.org/tekst/beer004onze01_01/beer004onze01_01_0029.php

    Toegevoegd door nthn op 26 Oct 2021 17:42

    #4 binnenstampen

    Het is zo te zien een verkorte versie van ‘naar binnen stampen’, waarbij ‘stampen’ verwijst naar met luide stappen binnenkomen. Ge kunt het zien als ge de Hollandse splitsing van samengestelde werkwoorden in de werkwoordelijke eindgroep toepast: “binnen kwam stampen”. Veel zoekresultaten hebben dan ‘naar’ erbij.

    Toegevoegd door nthn op 26 Oct 2021 15:20

    #5 binnenstampen

    In NL heft binnenstampen een betekenis die we in VL niet kennen/gebruiken. Ik vermoed dat het iets betekent als bruusk binnenkomen:

    Of nee, er komt iemand met zevenmijlslaarzen binnenstampen. (vriendvandeshow.nl)

    Wie was deze vrouw, die uit het niets mijn leven kwam binnenstampen? (nrc.nl)

    “Ze kwamen met hun laarzen de collegezalen binnenstampen, begonnen tegen de hoogleraar te schreeuwen en gooiden de boel plat. (mr-online.nl)

    Alsof een reuzenkind elk moment kan binnenstampen om verder te spelen. (tubelight.be)

    .

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 26 Oct 2021 11:29

    #6 vrt-taal

    Ik lees ook maar op Wikipedia: “In het Spaans van de zeventiende eeuw werd de naam van de ridder dus uitgesproken als ‘Kiesjotte’ kiˈʃote.” Dus dat argument van dat die ch het “dichtst bij Spaanse origineel” zou liggen is er in dat geval eentje van keskeschiet. Maar zoals nthn al zegt, dat doet er eigenlijk allemaal niet toe. Taalverbeteraars denken dat ze taal kunnen maken, ze zouden bescheidener moeten zijn en zich tevreden stellen met het registreren van taal: hun oor te luisteren leggen … plat op tafel ;)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 25 Oct 2021 07:13

    #7 vrt-taal

    Over de uitspraak van ‘Don Quichot’:

    “Figuur uit een roman van Cervantes. Ook de verfranste uitspraak don kie·sjot komt voor, maar wij gebruiken de vernederlandste uitspraak met de ch van lachen. Die ligt het dichtst bij het Spaanse origineel (Don Quijote don kie·chot·tee).
    Uitspraak
    don kie·chot”

    (https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/don-quichot)

    Ik versta daar nu eens echt geen sikkepit van. Letterlijk iedere Vlaamstalige, zelfs uw of mijn leraar of lerares Nederlands, zegt “donkisjot”. ‘Don Quichot’ is letterlijk de verfranste naam van ‘Don Quijote’. De VRT vindt echter dat de uitspraak ‘don spatie(1) kichot’ moet zijn, omdat dat dichter bij de Spaanse uitspraak zou liggen, maar waarom is die Spaanse uitspraak relevant als het a) een andere ‘h’-klank betreft, b) over het Nederlands gaat, en c) een Franse naam betreft? Moeten we de (vele) Arabische woorden die het tot bij ons hebben geschopt dan ook op zijn Arabisch uitspreken, met een correct onderscheid tussen de verschillende ‘h’- en ‘k’-klanken? Waarom is die uitspraakregel dan niet van toepassing op een ordinair woord gelijk ‘koffie’? In het Vlaams is dat namelijk (meestal) ‘kaffie’ of ‘kaffe’, en dat ligt qua uitspraak pakken dichter bij de Arabische uitspraak van قهوة.

    (1) Ik veronderstel dat dit betekent dat er geen natuurlijke verbindingsklank ‘ngk’ mag optreden.

    Toegevoegd door nthn op 24 Oct 2021 22:08

    #8 binnendragen

    Chot, ‘brongen’ kan eigenlijk ook als OVT.

    Toegevoegd door nthn op 24 Oct 2021 21:44

    #9 deurvlogentheid

    Tussen “gestorven aan deurvlogentheid” en “gestorven (aan) ondervlogentheid” is er maar bitter weinig verschil in uitspraak, ge zou dus zeer zeker gelijk kunnen hebben, Bon!

    Toegevoegd door nthn op 24 Oct 2021 21:40

    #10 binnendragen

    Over brengen gesproken, komt dat ergens in Antwerpen/Vlaams-Brabant ook als ‘bringen’ voor? Voor mij is dat de normale vorm (n.b. in W-Vl uitgesproken met een scherpe i), en volgens mijnwoordenboek.nl komt ‘bringen’ ook in Nederlands Limburg voor. Blijkbaar is het de oorspronkelijke vorm. Mijn uitspraak van ‘bringen’ is door de Vlaamse isoglossen gelijk aan de Brabantse uitspraak van ‘brengen’ (allez, als ge de uitspraak van ‘en’ niet meetelt). Zou daar een historische verklaring voor ‘brengen’ in te vinden zijn?

    bringen – brocht – gebrocht (of, hoe kan het ook anders, in het land van Waas-en-sterke-deelwoorden ook ‘gebrongen’)

    Toegevoegd door nthn op 24 Oct 2021 21:36

    #11 bottine

    “Aleeh aseg! Ik keek als kind heel veel Samson en Gert maar kan niet op meer komen. Ooit zei een toenmalige vriendin tegen me kan jij even mijn butiemen pakken. Als je me verteld wat het is wel. Het zijn wandelschoenen btw.”
    (VL imitatie van een NL – eenofandereblog.nl/even-serieus/taal/mijn-favoriete-vlaamse-woorden-het-allerlelijkste-vlaamse-woord-ooit/)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 Oct 2021 10:29

    #12 frietkotfrietjes

    Boerenfriet, ik had daar nog nooit van gehoord. ’t Schijn een gerecht te zijn: “Boerenfriet is een gerecht bestaande uit een flinke portie friet met daarop gebakken champignons, gebakken uien en spekjes. Uiteraard zijn hier nog variaties op met o.a. lever, wortel, prei, paprika en andere soorten groenten en vlees.” (frietopia.be)

    Maar volgens Dr. Goegels meer in .NL dan .BE.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 Oct 2021 10:19

    #13 klop, een ~ krijgen

    “Zij gebruikte wreed goed klopke voor een goede deal, maar een klopke krijgen kan ook betekenen dat je een inkakker krijgt/moe bent/in een dipje zit.” (eenofandereblog.nl/even-serieus/taal/mijn-favoriete-vlaamse-woorden-het-allerlelijkste-vlaamse-woord-ooit/)

    Een inkakker krijgen? Rare jongens die Nederlanders ;)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 Oct 2021 10:04

    #14 Belgisch-Nederlands

    Een citaat uit taalunie.org/actueel/217/beschrijven-of-voorschrijven-dat-is-de-vraag:

    “Taalpolitie?
    Kan de Taalunie ervoor zorgen dat niemand ‘groter als’ zegt of schrijft? Kan de Taalunie voorkomen dat iemand een dt-fout schrijft, het Belgische ‘op de trein’ gebruikt in plaats van het Nederlandse ‘in de trein’? Kan de Taalunie ervoor zorgen dat het Nederlands niet doorspekt raakt met Engelse woorden? Kunnen we vermijden dat mensen informeel taalgebruik hanteren of dat jongeren in sms-taal communiceren. Nee, maar met woordenlijst.org en taaladvies.net biedt de Taalunie instrumenten waar het brede publiek een antwoord kan vinden op nagenoeg elke netelige vraag over het Nederlands. Gratis, voor iedereen.”

    De geest van de tekst is: We zijn geen taalpolitie die ‘foute’ of ‘af te wijzen’ fenomenen kan voorkomen, maar we kunnen wel goede raad geven.

    Een dt-fout wordt hier dus op dezelfde hoogte beschouwd als het ’Belgisch-Nederlands" te verkiezen boven het Nederlands-Nederlands. Ja wadde. Detail: De auteur Kris Kris Van de Poel is een Vlaamse. Of wat dacht ge?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 Oct 2021 08:56

    #15 herwerking

    Ik had herwerking nogal blind ingevoerd omdat herwerken Belgisch-Nederlandse standaardtaal is. Maar als ik nu de goegels in .NL zie, dan zou herwerking wel eens SN kunnen zijn. Of anders is het naar NL overgewaaid?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 Oct 2021 08:43

    #16 deurvlogentheid

    Ha, dat vind ik een straf verhaal, Bon. Ik zou alleen al om die reden het woord laten staan maar in het lemma de toedracht geven of verwijzen naar uw reactie. Eerst en vooral vindt iemand die niet beter wetend het woord opzoekt dan de juiste verklaring/toedracht (wat de bedoeling van een woordenboek is) en vermijden we dat iemand het in de toekomst toch opnieuw invoert omdat hij/zij denkt dat het een echt Mechels gebruikt woord is. In Van Dale staan er ook zo’n onbestaande woorden. Dat heet spookwoorden geloof ik.
    Dat belet u allemaal niet om ondervlogentheid daarnaast nog eens apart in te voeren.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 23 Oct 2021 16:19

    #17 deurvlogentheid

    Ik denk dat ‘deurvlogentheid’ geen bestaand woord is, en dat ook nooit is geweest.
    Guido Gezelle heeft het ‘gehoord’ in Mechelen: het behoorde dus niet tot zijn dialect. Later werd het opgevist door A. Weijnen die het een plaats gaf in woordenboeken, maar andere bronnen vind ik niet.
    Als het goed is, vervang ik deurvlogentheid door ondervlogentheid dat in de Kempen nog gebezigd wordt in ondervlogen, toegevoegd door japper.

    Toegevoegd door de Bon op 23 Oct 2021 13:35

    #18 binnendragen

    Ik denk dat in W-Vl dragen meer algeeen is voor brengen: binnendragen (binnenbrengen), wegdragen (wegbrengen), …

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 23 Oct 2021 07:23

    #19 kleerwinkel

    Ik zou het dan een gedempte d noemen omdat er in gedempte zelf een… euh.. gedempte d staat.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 22 Oct 2021 19:54

    #20 kleerwinkel

    Misschien zijn ze geen fan van klederwinkels en bedoelen ze eigenlijk het Hollands ‘klerewinkel’ (‘cholerawinkel’), een strontwinkel. De n is dan toegevoegd gelijk in ‘paddenstoel’ – een nonsensicale regel.

    (Ik stel overigens voor om de d tussen klinkers, die dikwijls verdwijnt (vooral historisch Vlaanderen) of als een j uitgesproken wordt (vooral historisch Brabant en Holland), de ‘zachte d’ te noemen. Ze staat er wel, maar er zit geen druk achter. Gelieve mij te informeren als er al een naam voor zou bestaan.)

    Toegevoegd door nthn op 22 Oct 2021 18:07

    Meer ...

    Kies je favoriete woord
    Voor de week van het Nederlands zoeken we jullie favoriete woorden uit het Vlaams Woordenboek. Vul onze enquête hier in.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.