Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    zaat

    Dit is slechts 1 definitie voor "zaat." Bekijk alle definities.

    zaat
    (de ~ , (v.), geen mv)

    scheepstimmerwerf

    < Middelnederlands sate. Van zitten.

    Woordenboek der Nederlandsche Taal:
    scheepstimmerwerf. Gewestelijk in Vlaams-Belgiƫ, meestal in den vorm zaat.
    “Ongelukkig voor Bavo arbeidde ook, Jan Donckers, Bert’s vader, toen reeds op de zaat”, Sleeckx (1863).
    “Te Hoboken is ’en groote zaat”, Corn.-Vervliet (1903).

    Van Dale 2013 online: gewestelijk
    vormvariant: zate

    Tot in de eerste helft van de 20ste eeuw stond er in Herentals een zaat, naast het binnendok en het huidige station. Op de zaat staan nu woningen en de straat noemt de Zaatweg.

    Aan het kanaal in Schoten noemt de straat: de Zaatstraat.

    < andere definitie van zaat

    8 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door de Bon (09 Aug 2021 06:18)

    šŸ‘
    291

    Reacties

    Gedempte vaart en Zaat
    Herentals

    Wat nu een verhoogde berm is, met een oud spoorlijntje naar het Engels kamp in Grobbendonk, was vroeger een kanaal. De Noordervaart sloot ter hoogte van de Roest aan op de (gekanaliseerde) Kleine Nete. Naast het kanaal kwamen industriĆ«le vestigingen. Onder andere een scheepsherstelling (de “Zaat”). Een zaat of zate werd oorspronkelijk gebruikt voor een droogvallende plek naast een (getijde)rivier. Later bij uitbreiding voor een droogdok. Tijdens WO II werd het kanaal in de stad gedempt (vandaar: “toegedaan vaart”).

    Toegevoegd door fansy op 25 Sep 2013 02:45

    Toen, in het begin van de vorige eeuw, er nog geen havens waren werden de visserijschepen op het strand gezet tot morgen. Ook dat werd “op de zate zetten” genoemd zelfs als ze er niet aan werkten. In het visserijmuseum te Oostduinkerke kan men daarvan afbeeldingen zien.

    Toegevoegd door dsa op 25 Sep 2013 21:52

    idd. dsa, de zaat werd ook gebruikt als droogdok.

    Toegevoegd door fansy op 25 Sep 2013 22:25

    Misschien nog een kleine aanvulling? Naast de kiel van die oude houten schepen werden er in langsverband zwaardere balken gezet. Die waren speciaal bedoeld om “op de zate” te liggen zonder schade. Ze werden zaathouten genoemd. Zelfs nu, met alleen nog stalen schepen, worden de langsverbanden naast de kiel nog steeds zaathouten genoemd. Veel traditie in de scheepvaart!

    Toegevoegd door dsa op 26 Sep 2013 19:13

    MNW:
    saethout komt onder allerlei timmermanstermen driemalen voor ZVl. Bijdr. 6, 191 (a. 1404).

    WNT:
    Zaathoutbalk:
    balk gebruikt als zaathout.
    Zaadhoutbalk, ā€4 zaadhoutbalkenā€, verkooping afbraak barkschip aĀ° 1895
    Zaathout:
    (Scheepsb.) Zware balk die aan de binnenzijde van den scheepsbodem tegen de kiel aan ligt en waar de ribben en de masten in bevestigd zijn; ook kolsem, tegenkiel en binnenkiel genoemd.

    ook (WNT):
    ategeld, zaatgeld, belasting op het gebruik van een ligplaats voor een schip in een haven of op een scheepswerf. Gewest. in Vl.-Belgiƫ.
    Zatehuis, herberg. Alleen in een Vl.-Belgische bron, en veroud.
    Zaatligger. Gewest. in Vl.-Belgiƫ.
    Zatewijs, al zittend. Veroud., en alleen in een Vl.-Belgische bron aangetroffen.
    Scheepstimmerwerf. Gewest. in Vl.-Belgiƫ, meestal in den vorm zaat.
    Steun waarop een in aanbouw zijnd schip rust. Gewest. in Oostende.

    Toegevoegd door fansy op 27 Sep 2013 04:59

    gedempte vaart

    Men noemt die plaats bij ons de “gedempte vaart”.

    Toegevoegd door Marcus op 09 Dec 2013 12:14

    frontzate

    Frontzate: de spoorweglijn van Nieuwpoort naar Diksmuide (lijn 74), een aftakking van de lijn Gent- De Panne, werd de Frontzate genoemd omdat die onder de oorlog gebruikt werd om oorlogsmateriaal te vervoeren.
    Nu is het een fietsroute tussen Diksmuide en Nieuwpoort

    Toegevoegd door Kastanjeoog op 09 Dec 2013 15:35

    In Herentals is dat idd de gedempte vaart Marcus.

    Toegevoegd door fansy op 11 Dec 2013 04:32

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.