Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #8141

    kleurenwhist
    (zn. m.)

    zie: kleurenwies

    Van Dale 2018 online: BE

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (01 Aug 2021 14:14)

    👍
    168

    #8142

    kleurenwies
    (zn. m.; geen mv.)

    kaartspel gebaseerd op een opbod van ‘vragen en meegaan’ in een bepaalde troefkaart (kleur)

    Van Dale 2018 online: BE, spreektaal van kleurenwhist

    Volgens Van Dale is kleurenwies de spreektaalvariant van kleurenwhist. Nochtans gebruiken de geschreven media bij voorkeur kleurenwies.

    zie ook kleurenwiezen

    Elke vierde zaterdag komen we samen om kleurenwies te spelen. (labyrint-vzw.be)

    Na enkele rondjes kleurenwies schokte Swa plots spastisch met zijn hoofd. Hij rolde verschrikt met zijn ogen, molenwiekte met zijn armen en hapte tevergeefs naar lucht. (Over mijn vader niets dan goeds – Pieter Helsen)

    De Belgische kaarter Freddy Verhuizen heeft het wereldkampioenschap kleurenwies gewonnen in Zandhoven in de Kempen. (vrt.be)

    Spelregels kleurenwiezen (kleurenwhist) op FreeWhist. De spelregels van FreeWhist.be zijn gebaseerd op de regels van kleurenwhist (whist) zoals gespeeld in Luik in de jaren 80. (freewhist.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (09 Oct 2021 18:44)

    👍
    211

    #8143

    mangomoment
    (zn. o.; ~en)

    Het begrip “mangomoment” is ontleend aan een reportage van Annemie Struyf, die voor de reeks “Via Annemie” op Eén op bezoek ging op de afdeling Intensieve Zorg van het UZ Gasthuisberg in Leuven. Ze vroeg daar aan een patiënte wat haar plezier zou doen, waarop de patiënte antwoordde dat het lang geleden was dat ze nog een mango had geproefd. Bij haar volgende bezoek had Annemie een mango voor haar meegebracht, wat de patiënte deed stralen van geluk. (vrt.be)

    Mangomoment. “Een zorgverlener die met een klein gebaar of onverwachte attentie een moment van grote waarde creëert voor een patiënt” (kuleuven.be)

    De KU Leuven onderzoekt het effect van zulke ‘mangomomenten’ op de zorgbeleving. In een nieuwe campagne roepen KU Leuven en Kom op tegen Kanker patiënten en zorgverleners op om hun mangomoment te delen. (uzleuven.be)

    Bent u zelf patiënt en heeft u van iemand ooit zo’n klein, mooi moment gekregen of ervaren? Of heeft u zelf iemand zo’n ‘mangomoment’ bezorgd? Laat het ons weten! Stuur een mailtje met uw verhaal en gsm-nummer naar onze redactie, via [email protected]. Wij horen het heel graag van u. (hln.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (24 Jul 2021 17:53)

    👍
    194

    #8144

    jeugdbeweging
    (zn. v.; ~en)

    Wikipedia: De term jeugdbeweging heeft in Nederland en Vlaanderen verschillende betekenissen:
    In Vlaanderen verstaat men onder de “jeugdbeweging”: organisaties waar kinderen één dag in de week (dikwijls zaterdag of zondag) naartoe kunnen. Ze kunnen er onder begeleiding van vrijwilligers gedurende enkele uren deelnemen aan allerlei activiteiten.
    In Nederland wordt onder de “jeugdbeweging” verstaan: een “specifieke, aan bepaalde historische omstandigheden gebonden, jeugdbewogenheid die in uiterste consequentie, uit onbehagen over de maatschappelijke toestanden en verhoudingen, een verlangen inhield naar een nieuwe mens en een nieuwe gemeenschap” en die “in zijn optimale vorm gekenmerkt (wordt) door een zich afgrenzen van en soms zelfs door een verzet tegen de oudere generatie en derhalve door het niet accepteren en dus ontbreken van volwassen leiders”.

    Ongemarkeerd in Van Dale 2018 met de VL betekenis
    google 2018:
    “jeugdbeweging” .BE ; .NL (>99.000)
    “jeugdbewegingen” .BE (>72.000) ; .NL (>26.300)
    “bij de jeugdbeweging” .BE (>31.900) .NL (>6.800)

    vgl. dag van de jeugdbeweging

    De regen viel bij momenten bij bakken uit de hemel, de uniformen waren doorweekt, maar wie bij de jeugdbeweging is, is wel wat gewend. (gva.be)

    «Jongeren die lid zijn van een jeugdbeweging gaan vlugger een uitdaging aan. Ze zeggen vlugger wat ze denken, proberen conflicten op te lossen en weten dat de groep pas werkt als iedereen rekening houdt met iedereen.» (klasse.be)

    Kinderen die naar de jeugdbeweging gaan, zijn socialer en maken sneller vrienden. (libelle.be)

    Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) erkent de Vlaamse jeugdbewegingen en 3 processies als immaterieel erfgoed. (vrt.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (01 Jul 2024 18:57)
    Dit woord was woord van de dag op 16 Jul 2024

    👍
    202

    #8145

    beir, van zijn ~ maken
    (uitdrukking)

    zich druk maken, zich opwinden
    zie ook:
    oren, van zijn ~ maken
    neus, van zijn ~ maken,
    kloten, van zijn ~ maken,
    gat, van zijn ~ geven,
    paretten, van zijn ~ maken,
    tak, van uwen ~ maken
    tetter, van zijn ~ maken,
    theater, van zijn ~ maken

    Heje al gehoewerd hoe dat hij van zijn beir maakt?
    (Heb je al gehoord hoe hij zich druk maakt?)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Floem en laatst gewijzigd door Floem (25 Jul 2021 21:31)

    👍
    237

    #8146

    van zijn beir maken
    (uitdrukking)

    zie beir, van zijn ~ maken

    ,

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Floem (03 Aug 2021 19:24)

    👍
    166

    #8147

    amuseleute

    zie amuzeleute

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 Aug 2021 04:04)

    👍
    189

    #8148

    klankentapper
    (zn. m.; ~s)

    De klankentapper is een stripverhaal van Suske en Wiske, waarin professor Barabas een apparaat heeft uitgevonden om met planten te communiceren

    In het algemeen gebruikt wanneer het gaat over iets of iemand die geluiden of klanken registreert of produceert

    Klankentapper en dichter Astrid Haerens: “Iedereen heeft heimwee in Brussel” (vrt.be)

    Zweedse klankentapper wil bedreigde geluiden bewaren | Radio 1

    De Catalaanse klankentapper kamde in de Vooruit evenwel zowat elk genre uit, van minimalistische techno tot balearic disco, van deep house tot geile eightiespop. (demorgen.be)

    Too Noisy Fish bij Oz de klankentapper (canvas.be)

    00:00, Continu Muziek. 08:00, Goede morgen Antwerpen met Mark Maxi. 10:00, De Klankentapper met Jan Van Dam. 12:00, Café Minerva met Wilfried (radio-minerva.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (24 Jul 2021 15:40)

    👍
    120

    #8149

    misbegrijpen
    (ww. begreep mis of misbegreep; misbegrepen)

    verkeerd begrijpen

    niet in Van Dale 2018 online

    zie ook misbegrepen, misbegrepenheid

    Veel relaties verlopen nodeloos moeilijk, omwille van het niet- of misbegrijpen van elkaar. (sofieannbracke.be)

    Niet te misbegrijpen aaibaarheidsfactor. De verkoopsovereenkomst die robot Pepper vergezelt, stelt duidelijke grenzen nu de robotten tewerkgesteld worden in klantendiensten van banken, als hotelreceptionisten en winkelbedienden. (demorgen.be)

    Hij kan dan niet beschouwd worden als een univesele webcam! Of begrijp ik het mis? (intermactivity.be )

    In een niet mis te begrijpen mail maakt hij duidelijk dat iedereen wat zediger gekleed naar school moet komen. (hln.be)

    Daarnaast kan je ook regelmatig geconfronteerd worden met miscommunicatie want anderen hebben wel eens de neiging hetgeen je bedoelt te misbegrijpen. (anthentiek.be)

    Uit vrees dat ze me misbegreep legde ik uit dat hij dan gemaakt werd met gelijke delen rode en witte vermouth, in plaats van enkel rode vermouth.(cocktailnation.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 Aug 2021 01:25)

    👍
    162

    #8150

    misbegrepen
    (volt.deelw.)

    niet begrepen, verkeerd begrepen, onbegrepen

    niet in Van Dale 2018 online
    google2018: .BE (>10.600); .NL (>1.720)

    ook vaste woordverbindingen: zich misbegrepen voelen

    zie ook misbegrijpen; misbegrepenheid

    Leonard voelt zich misbegrepen – Gazet van Antwerpen

    Avondmensen zijn niet lui maar gewoon misbegrepen – HLN.be

    Isinbayeva voelt zich ‘misbegrepen’ – Het Nieuwsblad

    Eind dit jaar, begin 2007 begint de Stad Brussel met de aanleg van een park van twee hectare in Haren, de deelgemeente die zich lang miskend en misbegrepen heeft gevoeld. (bruzz.be)

    Communicatie kan vermoeiend zijn! Iedereen kent wel iemand waarmee je een moeilijk “contact” hebt. Het lijkt wel alsof elk woord dat je zegt misbegrepen wordt. (coachjan.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (19 Jun 2021 15:38)

    👍
    166

    #8151

    slinks
    (bijv.nw.)

    (verouderd) links

    zie slinkepoot

    Van Dale 2018 online: ‘niet algemeen’
    WNT: In dezen zin alleen nog in zuidelijke dialecten

    Ik kan niet eten met mijn verket in mijn slinkse hand.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 Aug 2021 04:03)

    👍
    208

    #8152

    federaliseren
    (ww. federaliseerde; gefederaliseerd)

    bevoegdheden overhevelen van het federale niveau naar het regionale niveau van gemeenschappen en gewesten

    vgl. federalisering; confederaliseren

    Pas nu het onderwijs bij ons gefederaliseerd is en de overheid geen inrichtende macht meer is werd er in 1991 in een decreet vaste vorm gegeven aan de minimumdoelstellingen voor het onderwijs in Vlaanderen. (klasse.be)

    Verzucht Open VLD niet al maanden dat de eenzijdige fixatie op nog meer federaliseren de zaken niet alleen nodeloos complexer maakt, maar ook onnoemlijk duurder? (tijd.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 Jul 2021 05:24)
    Dit woord was woord van de dag op 13 May 2025

    👍
    144

    #8153

    federalisering
    (zn. v.; ~en)

    het federaliseren

    vnw: proces van staatshervorming waarbij nationale bevoegdheden overgeheveld worden naar gemeenschappen en gewesten, regionalisering

    Na de jaren zestig onderging de taalwetgeving geen ingrijpende wijzigingen meer. Wel legde ze de fundamenten voor de federalisering van België. Die werd tussen 1970 en 1993 uitgebouwd. (vlaanderen.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (02 Aug 2022 06:25)

    👍
    221

    #8154

    neo-unitarist
    (zn. m.; ~en)

    iemand die terug naar meer unitarisme streeft door o.a. bevoegdheden van de gemeenschappen en gewesten terug te herfederaliseren

    vgl. unitarist

    Door te zwijgen over de staatshervorming creëert de N-VA een vacuüm dat gretig wordt opgevuld door de neo-unitaristen van de andere partijen. Alles wat vierkant draait in België (veel dus) wordt tegenwoordig aangegrepen om te pleiten voor een versterking van het centrale gezag. (vrt.be – Bart Maddens)

    Ze werd eerder reeds naar voren geschoven door verschillende Franstalige partijen, en (andere) ‘omfloerste’ neo-unitaristen en staatkundige nostalgici in hun amechtige pogingen la Belgique à papa op te lappen. (doorbraak.be)

    De opname van vlaamsgezinden in de toporganen van de partij en de zuil tastte de macht van de unitaristische rechtervleugel ernstig aan (hoewel hun positie in een volgend stadium opnieuw zal versterkt worden in de vorm van de « neo-unitaristen »). (marxisme.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (03 Aug 2021 23:58)

    👍
    142

    #8155

    omkunnen, niet mee ~
    (vaste woordgroep)

    zie niet mee omkunnen

    ,

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Marcus (30 Jul 2021 09:44)

    👍
    132

    #8156

    niet mee omkunnen
    (vaste woordgroep)

    niet verdragen of goedkeuren

    “Ik beleef het als een falen dat we onze dienstverleners niet kunnen beschermen. En falen, daar kan ik niet mee om.” (http://bendevannijvel.com/tag/bruno-bulthe/)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Marcus (05 Aug 2021 13:06)

    👍
    169

    #8157

    Sintruins
    (bijv. naamw.)

    uit Sint-Truiden
    ook Sinttruins
    zie Truiens

    “Door het gebruik van het plat Sintruins in de film ‘Rundskop’ van Michaël R. Roskam werd het Truiens dialect weer hip.”(NB 28/11/13)

    Sinttruins wordt gesproken in Sint Truiden (http://www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Sinttruins)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door de Bon (25 Aug 2021 17:45)

    👍
    157

    #8158

    Truiens
    (bijv. naamw.)

    uit Sint-Truiden
    ook Sintruins en Sinttruins
    VD “van, uit, be­tref­fen­de, als in Sint-Trui­den” zonder verdere aanduiding

    5.000 euro voor Truiens dierenasiel (TITEL)
    De Limburgse deputatie heeft donderdag een investeringstoelage van 12.500 euro voor 2017 en 12.500 euro voor 2018 goedgekeurd voor het dierenasiel van Sint-Truiden. (221217 https://www.truineer.be/)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Marcus (02 Aug 2021 19:01)

    👍
    170

    #8159

    negerkop
    (de ~, ~en, man. zelfst. nw.)

    gebakje overgoten met chocoladesaus
    NL “moorkop”

    De Truiense bakkerij Vangrootloon heeft besloten om de naam van het gebakje ‘negerkop’ te veranderen. (HBVL 010218

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (02 Aug 2021 17:10)

    👍
    153

    #8160

    tegenstrom
    (bijwoord)

    in de andere richting, tegen iets in

    meestal “tegenstrom doen”
    uitspraak /tegestroem/

    “Echter ben weet ik met volgende geen raad. In firefox, safari , opera ed. ziet het er allemaal goed uit, echter moet IE weer tegenstrom doen. Ik test wel met IE7”
    (https://www.9lives.be/forum/)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Marcus (11 Aug 2021 00:41)

    👍
    134

    Meer ...

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.