Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #21

    koel
    (z.n. de (m.) ~e)

    (met stoottoon) kuil, in de Mijnstreek NL was dit ook het woord voor een kolenmijn
    dim.: kuulke

    Ze hubbe de koel wo dae miensj in begrave loog noa de oorlog truukgevonge.
    Ze hebben de kuil waar die man in begraven lag na de oorlog teruggevonden.

    De kènjer makde-n-ein kuulke veur te knikkere door mit de hak van de sjoon in de grondj te dreie.
    De kinderen maakten een knikkerputje door met de hak van de schoen in de grond te draaien.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Moas (11 May 2022 21:23)

    👍
    4

    #22

    toewijs
    (z.n. de ~ (m.) ~zen)

    de toewijzing van een eigendom bij een openbare verkoop aan de hoogste bieder

    SN/NL: toewijzing

    De rentevoet wordt vastgesteld op de wettelijke intrestvoet, van toepassing op de dag van de toewijs.(dms.be)

    Ik verzorg de inschrijvingen van kandidaat-huurders, de toewijs van de woningen en de huurcontracten. (rsvk.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 May 2022 21:34)

    👍
    5

    #23

    dool, op de ~

    zie op de dool

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 May 2022 06:54)

    👍
    4

    #24

    op de dool
    (uitdr.)

    fig.: op het verkeerde pad zijn, geen doel meer hebben
    ook: niet meer weten van welk hout pijlen maken

    vnw: op de dool zijn of geraken

    Typisch Vlaams: Belgisch-Nederlandse Standaardtaal; Gangbaarheid: 6; Vlaamsheid: 6

    ook: op den dool

    De ooit beloftevolle sportman geraakte op de dool toen zijn huwelijk met de Française Sylvie Mixe al na enkele maanden spaak liep. (nieuwsblad.be)

    Ik geraakte op de dool en drank begon meer en meer m’n leven te bepalen. Na verloop van tijd wist ik dat ik met een drankprobleem zat. (alcoholhulp.be)

    Frankrijk is op de dool en kan niet meer winnen: “Rode Duivels kunnen het ons erg moeilijk maken”. (nieuwsblad.be)

    Ouders van vermoorde Sofie (40) ontredderd: “Ze was op de dool en we hadden meer dan een jaar al geen contact meer. Maar dit is ondraaglijk”. (hln.be)

    De 3e haan heeft iemand gevonden in zijn kelder; hij was op den dool en door het keldergat gesukkeld. (vogelopvangcentrum.be)

    Iemand die door verterend verdriet op den dool geraakt was. (standaard.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 May 2022 14:45)

    👍
    4

    #25

    dezekestijd
    (zn. m.; ~en)

    van heel lang geleden
    letterlijk: uit Jezus tijd (zie Dezeke)

    ook: dezekenstijd

    Als buitenstaanders stellen wij ons de vraag of de statuten uit dezekestijd nog veel zin hebben ? (seniorennet.be)

    …schrijftafel uit dezekenstijd, om hun dagen te slijten tot aan hun pensioen. (pallieterke.be)

    Het Antwerps dialect: Van dezekestijd tot in de 21e eeuw (Dutch Edition) (Graef, Jack de) (amazon)

    Zoals deskundigen ter zake weten sinds dezekestijd, komt het er in zo’n geval op aan alleen aan de tapkast te geraken (klein-sinaai.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (10 May 2022 20:03)

    👍
    5

    #26

    processiefrak
    (z.n. de ~ (m.) ~en)

    vanouds: frak die men aantrekt om mee in de processie te gaan
    deftige jas, zondagse jas, beste kleedsel

    Daar stapte midden over de steenweg, zonder groeten, zonder omzien, de hoofdman van de boogschutters, de Roervogel, zoals de mensen de wagenmaker in de wandeling noemden; hij rookte een dikke sigaar, had zijn baardje in een puntje laten knippen en liep al van ’s morgens vroeg met een stijve hoed en een processiefrak. (Jozef Simons, Eer Vlaanderen vergaat.

    Alleen, tusschen al de aanwezigen, droeg hij eenen laken processiefrak, en een grooten witten col, als kwame hij van Lokeren. (Guustaaf Segers, De Vlaamsche Kunstbode)

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door LeGrognard (10 May 2022 13:49)

    👍
    5

    #27

    doodsbeeldje
    (zn. o. ; ~s)

    doodsprentje, bidprentje

    vnw

    zie ook: doodsbeeldeke

    zie ook: zantje

    Papa schatte volgens papierformaat en druk de prijs van het doodsbeeldje waar de hagelrune op stond, die betekent: Kent God en God kent u. (Het verdriet van Belgie – Hugo Claus)

    Door een gelukkig toeval vond ik ook nog een doodsbeeldje van onze Johanna. (Ons familieboek by Luc Daemen)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (10 May 2022 08:44)

    👍
    5

    #28

    dooddoen, er niet veel aan ~
    (uitdr.)

    er geen werk van maken, er niet veel tijd, aandacht of energie aan besteden, het op zijn beloop laten

    vnw

    vgl. dood, niet veel ~gedaan hebben

    We moeten ook het werkvolk soms wat aanmoedigen met de kolf van het geweer, want anders zouden ze er niet te veel aan dooddoen. (De onbevlekte – Erwin Mortier)

    Veel heeft hij er niet aan doodgedaan. Hij sleutelde al eens aan een kramikkige tekst van een kollega, ijverde voor de aidsbestrijding en distantieerde zich kort na zijn entree al meteen van de ROSSEM-fraktie. (tijd.be)

    De politie heeft daar niet veel aan doodgedaan zeg. (facebook)

    Eerlijk gezegd heb ik er in die tijd niet veel aan dood gedaan om werk te zoeken. (Als het werk stopt: 50+ en zonder job – Frank Van Laeken)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (09 May 2022 08:38)

    👍
    4

    #29

    schrik, dood van de ~

    zie dood van de schrik

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:45)

    👍
    4

    #30

    dorst, dood van de ~

    zie dood van de dorst

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:44)

    👍
    4

    #31

    honger, dood van de ~

    zie dood van de honger

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:43)

    👍
    4

    #32

    dood van de dorst
    (uitdr.)

    heel dorstig, scheel van de dorst

    vnw: dood van de dorst/honger enz.: heel dorstig/hongerig enz.

    vgl. dood van de honger, dood van de schrik

    Ik ging dood van de dorst. Je kon wel water aan de kraampjes kopen, ik was met een vrouw en een kindje en kocht water voor het kind, maar dronk er zelf ook van (ibstore.ugent.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:43)

    👍
    4

    #33

    dood van de honger
    (uitdr.)

    heel hongerig, scheel van de honger

    vnw: dood van de dorst/honger enz.: heel dorstig/hongerig enz.

    vgl. dood van de dorst, dood van de schrik

    “Ik was dood van de honger en dus heb ik wat vrienden opgebeld en hebben we een inbraak georganiseerd (…) ik hou niet van bedelen" (childfocus.be)

    “Het gebeurt soms dat ik ergens ben en ik ga dood van de honger, dan prop ik me vol met die klavers.” (charliemag.be)

    Die had haar een stuk van zijn sandwich gegeven, want ze ging dood van de honger. (pipa.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:42)

    👍
    4

    #34

    dood, Pietje de ~

    zie Pietje de Dood

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (08 May 2022 06:30)

    👍
    4

    #35

    donderroede
    (zn. v.; ~n of ~s)

    vnw: bliksemafleider

    Groot Woordenboek der Nederlandse Taal (1950): DONDERROEI, v. (-en), (Zuidn.) bliksemafleider.

    verouderd?

    In 1908 plaatste men een donderroede op de onafgewerkte toren. (rijkevorsel.be)

    Als een bliksem via een donderroede, tijdens het innerlijk onweer dat losbrak, op het moment dat vader er in volkomen weerloosheid werd … (mariehuana.blog)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (07 May 2022 08:16)

    👍
    5

    #36

    treksteen

    Synoniem voor een magneet

    Hier heb ik een paar trekstenen voor de koelkast.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door sanderd17 en laatst gewijzigd door de Bon (08 May 2022 11:10)

    👍
    4

    #37

    donderen, te ___ om te helpen ~
    (uitdr.)

    vnw: te dom/lelijk/stom om te helpen donderen: uitermate dom/lelijk/stom

    Typisch Vlaams: te dom om te helpen donderen: (NL) te dom om voor de duvel te dansen; Belgisch-Nederlandse Standaardtaal

    zie ook lomp, te ~ om te helpen donderen

    ‘Zelfs als je te lomp bent om te helpen donderen, kun je achter de kassa zitten of rekken vullen in een supermarkt.’ (standaard.be)

    ’t Is ook een vorm van gebed, zegt Mijnheer pastoor, die maar schrik heeft dat het beeld nog te leelijk zal zijn om te helpen donderen. (Boerenpsalm – Felix Timmermans)

    Niemand checkt de gsm van zijn partner, niemand is te lui om te helpen donderen en niemand voelt zich een beetje ongelukkig door een ander … (nieuwsblad.be)

    Maar wij, gewone stervelingen, zijn, als ik het wat directer mag uitdrukken, te stom om te helpen donderen. (knack.be)

    Vooral de mensen in het buitenland, die mochten niet weten dat wij liefdeloos waren hier in België, en te lam om te helpen donderen. (gorki.be)

    Oftewel zijt ge te loemp om te helpen donderen, oftewel is het geld op, oftewel is er iemand anders die nog steeds de beslissingen neemt. (stvvforum.be)

    Eigenglijk te onnozel om te helpen donderen, maar in positieve zin. (getekendereeep.com)

    Zonder Willy woonden ze al lang in een kartonnen doos onder een brug, want ze zijn stuk voor stuk te lomp en te lui om te helpen donderen. (blogspot.com)

    Men gaat toch ook niet naar de opera in zwembroek omdat men geen nudist is! Te dwaas om te helpen donderen! (gentblogt)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (06 May 2022 10:43)

    👍
    5

    #38

    dompig
    (bn.)

    vnw: dampig, vol rook

    Een dompige kamer met weinig ruimte. Volgende keer gewoon in het hotel slapen. (tripadvisor.be)

    Intussen zat de bemanning soms dagenlang in een beperkte, dompige ruimte terwijl zeeziekte met al zijn consequenties kon toeslaan. (inventaris.onroerenderfgoed.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (05 May 2022 08:03)

    👍
    4

    #39

    telefoonkraak
    (z.n. de ~ (m.) ~en)

    actie van de opsporingsdiensten: het ontsleutelen (kraken) van geëncrypteerde (versleutelde) berichten op een (crypto)telefoon om zodoende de gangen van criminelen te kunnen nagaan of in kaart te brengen

    Opnieuw arrestaties in Antwerpse drugsmilieu na grote telefoonkraak “Operatie Sky”: 10 verdachten opgepakt. (VRTNWS)

    De beveiligingsexperts zijn serieus onder de indruk van de telefoonkraak: “ Een prestatie van wereldformaat!”. (GVA)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door LeGrognard (04 May 2022 21:37)

    👍
    3

    #40

    maker of kraker, de ~ zijn
    (uitdrukking )

    degene zijn die de afloop bepaalt, degene die kan maken of breken

    CD&V pleegde constant overleg met onder anderen zijn partijvoorzitter Wouter Beke. Hij is de échte maker en kraker van de regering-Michel. (Knack)

    Eerste voorverkiezing in VS bewijst: Donald Trump is nog altijd de maker en kraker in de Republikeinse partij. (Björn Soenens)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door LeGrognard (04 May 2022 21:31)

    👍
    3

    Meer ...

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.