Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente wijzigingen

    De onderstaande definities zijn de laatst gewijzigde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #57071

    teleurgang
    (de ~ (m.), mv. ongebr.)

    teloorgang, achteruitgang

    VD2017 online: BE, niet algemeen

    Mira, of De Teleurgang van de Waterhoek. (bekende film destijds naar roman van Stijn Streuvels)

    De bewoners van de nabijgelegen Waterhoek komen in verzet, want ze zijn bang voor de “teleurgang” van hun cultuur.

    De teleurgang van het Nederlands in Vlaanderen.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:08
    0 reactie(s)

    #57072

    teledistributie
    (de ~ (v.), geen mv.)

    kabeltelevisie

    VD2017 online: BE

    Er zijn mensen die lang moeten wachten op een aansluiting op de teledistributie.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:07
    0 reactie(s)

    #57073

    teleboetiek
    (de ~ (v.m.), ~s/~en)

    telefoonwinkel

    VD2017 online: BE

    Veel teleboetieks zitten in nauwe schoentjes. Er wordt daar blijkbaar nogal losjes omgesprongen met de vigerende fiscale regelgeving.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:06
    18 reactie(s)

    #57074

    verticaal klasseren
    (uitdr.)

    weggooien, in de doofpot steken, er geen gevolg aan geven

    VD2013 online: Belgisch-Nederlands

    vgl. klasseren

    Mijn aanvraag voor een sociale woning hebben ze verticaal geklasseerd.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:03
    1 reactie(s)

    #57075

    klasseren
    (ww. klasseerde, geklasseerd)

    seponeren, afdoen

    vergelijk ook verticaal klasseren

    Uiteindelijk werd de verdachte naar huis gestuurd en de zaak geklasseerd.

    De Jean is voor die zaak bij de baas moeten komen, maar het is uitgepraat en geklasseerd.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:03
    0 reactie(s)

    #57076

    klassengerecht

    zie klassegerecht

    -

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:01
    0 reactie(s)

    #57077

    klassegerecht
    (het ~)

    klassejustitie

    VD2017 online: klassengerecht: BE

    Soms kan men wel de indruk hebben geconfronteerd te zijn met een klassegerecht, denk hierbij aan o.a. de verjaring.

    Invoering BTW-plicht voor advocaten: een nieuwe stap richting klassengerecht. (dewereldmorgen.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 19:00
    0 reactie(s)

    #57078

    ballotin
    (de ~ (m./v.) , ~s)

    kartonnen pralinedoos

    oorsprong: De ballotin is uitgevonden in 1915 door Louise Agostini, de vrouw van chocolatier Jean Neuhaus die de chocoladebonbon van een vulling voorzag en zo de originele praline verkreeg. Deze geschenkdoos verving de puntzak waarin de pralines beschadigd werden. Sindsdien heeft het doosje een gedaanteverandering ondergaan en is nu te vinden in verschillende kleuren en formaten. (wikipedia)

    < Frans ballotin < ballot < balle

    Van Dale 2017 online: doos waar­in pra­li­nes wor­den ver­kocht, bon­bon­doos, pralinedoos (toegevoegd in 2009)

    Klik op de afbeelding
    Ballotin

    Voor mijn verjaardag heb ik een ballotin met een halve kilo pranilen gekregen.

    Een mooie geschenkdoos gevuld met een ballotin pralines 460g in assortiment, een zakje zeevruchten 200g en een zakje chocolade amandelen 200g. (valentinobelgium.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 27 Dec 2017 17:52
    0 reactie(s)

    #57079

    verordening
    (zn. v.; ~en)

    In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden de wetgevende bepalingen bij wege van ordonnantie genomen voor de gewestaangelegenheden. De normen die door het Brussels Hoofdstedelijk Parlement goedgekeurd worden en die agglomeratiebevoegdheden uitoefenen, worden verordeningen genoemd. (Wikipedia)

    vgl. decreet; ordonnantie

    De reglementen, de ontwerpen van ordonnantie en van verordening, de moties en resoluties, de voorstellen, de amendementen, de verslagen, de bulletins. (parlement.brussels)

    In Brussel geldt de ‘Gewestelijke stedenbouwkundige verordening van het Brussels Hoofdstedelijke Gewest’. (toegankelijkgebouw.be )

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door de Bon op 27 Dec 2017 13:21
    0 reactie(s)

    #57080

    editoriaal
    (het ~, -alen)

    commentaarstuk, redactioneel artikel

    Nl_SN: hoofdartikel

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, niet algemeen

    In het editoriaal van vandaag legt de hoofdredactrice de nadruk op het progressieve karakter van de krant.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door de Bon op 27 Dec 2017 00:32
    0 reactie(s)

    #57081

    decreet
    (het ~ (onz.) mv: ~en)

    wet in Vlaanderen (in Nederland doet een ‘decreet’ nogal Russisch aan)

    VD2014: (in België) wet uitgevaardigd door een van de gewesten of gemeenschappen

    zie bv. M-decreet

    vgl. ordonnantie; verordening

    In het Vlaamse parlement stonden de inschrijvingsproblemen in het onderwijs in de kijker. Lijst Dedecker en Vlaams Belang hakten in op het Gelijke Onderwijs Kansen decreet.

    demorgen.be: Na vijftien jaar topstukkendecreet zijn de prijzen op de internationale veilingmarkt ontploft en is er een onoverbrugbare kloof ontstaan. Uiteraard moet Vlaanderen er alles aan doen om historische topwerken van eigen bodem binnen de landsgrenzen te houden.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 19:51
    0 reactie(s)

    #57082

    verordening
    (zn. v.; ~en)

    In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden de wetgevende bepalingen bij wege van ordonnantie genomen voor de gewestaangelegenheden. De normen die door het Brussels Hoofdstedelijk Parlement goedgekeurd worden en die agglomeratiebevoegdheden uitoefenen, worden verordeningen genoemd. (Wikipedia)

    vgl. decreet; ordonnantie

    De reglementen, de ontwerpen van ordonnantie en van verordening, de moties en resoluties, de voorstellen, de amendementen, de verslagen, de bulletins. (parlement.brussels)

    In Brussel geldt de ‘Gewestelijke stedenbouwkundige verordening van het Brussels Hoofdstedelijke Gewest’. (toegankelijkgebouw.be )
    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 19:50
    0 reactie(s)

    #57083

    ordonnantie
    (znw. de ~ v, ~s)

    Benaming van de wetgevende bepalingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, equivalent van de wetten. (mijnwoordenboek)

    vgl. decreet; verordening

    De grondwet is de pijler van ons wettenarsenaal. Zij schraagt een heel bestand van wetten, besluiten, reglementen en andere decreten of ordonnanties. (deredactie.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 19:45
    0 reactie(s)

    #57084

    proper en opgekuist
    (uitdr.)

    netjes opgeruimd (letterlijk en/of figuurlijk)

    vgl. proper; opkuisen

    In een ‘proper’ en ‘opgekuist’ bos valt nu eenmaal weinig te beleven. (ecopedia.be)

    We verlieten de woning proper en opgekuist, 17 min. voor tijd, maar de afscheids- woorden van de boerin waren : “en laat mij nu maar kuisen, want de volgende klanten komen binnen 7 uur” (tripadvisor.be )

    Op minder dan 2 uur is de klus geklaard. Alles is perfect proper en opgekuist.. De rommel en de vuiligheid opkuisen die iemand anders achtergelaten heeft, is geen leuke bezigheid. (davoc-lot.be)

    ‘Voila, dat is er weer eentje proper en opgekuist,’ zei de Bon toen ze het zoveelste artikeltje in het VW onder handen genomen had.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 17:21
    0 reactie(s)

    #57085

    opkuisen
    (ww., kuiste op, opgekuist ; uitspraak: klik <a href="https://nl.forvo.com/word/opkuisen/">op het pijltje</a>)

    1) opvegen, door reinigen verwijderen
    2) (schertsend) opeten
    3) fig.: iets terug op orde stellen

    1 & 2: Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands, spreektaal

    voorbeelden: een hof (bladeren e.d.), een garage, kot, kamer, zolder (oprommelen, opvegen, …)

    vgl. proper en opgekuist

    Met ne vollen emmer water liep hij al morsend door de huiskamer. Moeder riep dat hij dat schonekes allemaal moest opkuisen!

    De pest aan den herfst is het opkuisen van al die blaren.

    Allee, er is nog een halve patat en drie spruitjes over. Ik zal dat eens opkuisen se, met nog wat saus van ’t vlees.

    Hij heeft drie maanden nodig gehad om de puinhoop op te kuisen die de vorige directeur van de afdeling achtergelaten had.

    demorgen.be: …de minister van Binnenlandse Zaken heeft het in een reactie op de feiten van de avond voordien over een “opkuisactie” en hij vindt dat de zaak “proper opgeruimd” is.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 16:51
    0 reactie(s)

    #57086

    proper
    (bn.)

    schoon, net, netjes

    Belg.-Ned. volgens het RBBN

    V.D.
    proper (bijvoeglijk naamwoord; properder, properst; properheid)
    1 goed verzorgd
    2 schoon
    3 (in België; informeel) (van moppen) niet schuin, ondubbelzinnig

    VD2017 online:
    1 goed ver­zorgd, keu­rig, fraai
    2 BE; spreek­taal goed schoon
    = zin­de­lijk (1), rein
    •er pro­per uit­zien
    •pro­per ge­kleed zijn
    •met pro­pe­re han­den
    •een pro­pe­re zak­doek
    3 BE; spreek­taal on­dub­bel­zin­nig, niet schuin
    •een pro­pe­re mop
    4BE; spreek­taal goed, net­jes, zo­als het hoort
    •iets pro­per re­ge­len, op­los­sen

    vgl. proper en opgekuist

    Zorg dat uw handen proper zijn voor ge aan tafel gaat.

    “Den Bart met de Luc, dat zijn toch twee propere jongens, en zo altijd bij mekaar gebleven, is dat nu niet schoon?” (Bert Kruismans)

    Hij heeft dan wel gene nagel om zijn gat te krabben, maar proper op zijn eigen is em wel. (verzorgd)

    Dat is niet proper, hetgeen ze hem daar gelapt hebben. (niet netjes)

    Dat hebt ge proper opgelost. (goed, netjes)

    Er ligt een propere handdoek klaar voor als ge gaat douchen. En vergeet geen propere onderbroek en proper kousen aan te doen.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 16:50
    3 reactie(s)

    #57087

    proper en opgekuist
    (uitdr.)

    netjes opgeruimd (letterlijk en/of figuurlijk)

    vgl. proper; opkuisen

    In een ‘proper’ en ‘opgekuist’ bos valt nu eenmaal weinig te beleven. (ecopedia.be)

    We verlieten de woning proper en opgekuist, 17 min. voor tijd, maar de afscheids- woorden van de boerin waren : “en laat mij nu maar kuisen, want de volgende klanten komen binnen 7 uur” (tripadvisor.be )

    Op minder dan 2 uur is de klus geklaard. Alles is perfect proper en opgekuist.. De rommel en de vuiligheid opkuisen die iemand anders achtergelaten heeft, is geen leuke bezigheid. (davoc-lot.be)

    ‘Voila, dat is er weer eentje proper en opgekuist,’ zei de Bon toen ze het zoveelste artikeltje in het VW onder handen genomen had.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 16:50
    0 reactie(s)

    #57088

    binnenpakken
    (pakte binnen, heeft binnengepakt zwak ww)

    in huis halen, aanwerven, toelaten, binnenlaten

    “Mijn schoonma is overleden en twee jaar geleden zijn mijn schoonpa dat hij die hond niet meer moest hebben. Dus wat kon ik dan anders doen dan die hond binnen pakken.” (forum.zappy.be)

    Anders krijg ik mijn was en afwas niet rond. Misschien moet je dan toch maar een vrouw binnenpakken? (forum.politics.be)

    Daar zit nu toch totaal geen visie achter bij die hun transferbeleid? 80 spelers binnen pakken en hopen dat er misschien 2 een meerwaarde hebben. (blauwwit.be)

    Het staat ook letterlijk te lezen in de boeken dat het stadsbestuur meer personeel zal binnen pakken. (siegfriedbracke.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 14:50
    1 reactie(s)

    #57089

    binnenpakken
    (pakte binnen, heeft binnengepakt zwak ww)

    in huis halen

    “Mijn schoonma is overleden en twee jaar geleden zijn mijn schoonpa dat hij die hond niet meer moest hebben. Dus wat kon ik dan anders doen dan die hond binnen pakken.” (forum.zappy.be)

    Anders krijg ik mijn was en afwas niet rond. Misschien moet je dan toch maar een vrouw binnenpakken? (forum.politics.be)

    (voorbeelden toegevoegd door Georges Grootjans op 26 dec 2017)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Marcus op 26 Dec 2017 11:53
    1 reactie(s)

    #57090

    wetsdokter
    (zn. m., ~s)

    forensisch geneesheer, wetsgeneesheer

    ANW: Belg.-Ned.
    VD2016 online: BE

    NL: politiearts

    Bij het begin van een aflevering van Witse wordt er een moord gepleegd en is de eerste die ter plaatse is de wetsdokter. Bij Baantjer is het juist hetzelfde, alleen is het daar een wetsgeneesheer.

    Wetsdokter Marc De Leeuw overleden: “Ik ben de enige wetsdokter die zijn doodsoorzaak kent zonder autopsie” (vrt.be)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door Georges Grootjans op 26 Dec 2017 09:58
    0 reactie(s)

    Meer...

    Nieuwe versie!
    Er is een nieuwe versie van het Vlaams Woordenboek online. Mocht je problemen ondervinden, gelieve deze te melden op onze GitHub.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.