Definitie

jelap: de meest gekende is gemaakt van rode bessensap of van sap van diverse rode vruchten. Het is helder van kleur en niet troebel. Het sap wordt aangedikt met suiker en gelatine, vandaar de gelatineachtige structuur.
Het is een armemensen vruchtenconfituur (arme-mensen-kost), waarvan men de stukjes vruchten niet kan zien.

uitspraak: zje-làp

Oorsprong: Julep (16de E): geneeskunde
sap van fruit op basis van rozenwater, geconserveerd met suiker: een soort drinkbare fruit- of kruidensiroop.
Een zoete drank van verschillende bereiding, voorheen, als koeldrank (om de koorts te laten zakken en om aan te sterken), aan zieken, ongestelden of herstellenden toegediend.
Dokters die enkel medicatie voorschrijven op basis van siroop of suikerwater, noemt men julepdokters.

Van Dale:julep
(1546) Frans < Spaans julepe of Oud-Provençaals jùlep < Arabisch julab, jullab (rozenwater, julep)
1.(in de oude geneeskunde) ben. voor een verkoelende, kalmerende drank

Woordenboek der Nederlandsche Taal:

  • Eerst moet men een julep nemen, sulcks als hier nae volcht, , Vlaanderen/Brabant/Limburg, (1546)

Niet te verwarren met jalap/jalappe: laxeermiddel (sinds 17de E gekend gebruik) genoemd naar Xalapa in Mexico, de plaats waar de harsplant groeit.

Voorbeelden

Tussen 2 maaltijden, of om 's nachts niet wakker te worden van den honger, kregen we 's avonds nog "nen bo mé zjelap".

Toegevoegd door dejanneman - VL-WBK 1.0

Gepubliceerd op 06 Aug 2021 Laatst bijgewerkt op 18 Dec 2025