Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • nthn

    Geregistreerd sinds 05 jul 2018

    Recentste wijzigingen

    Bekijk alle (1020) wijzigingen van deze gebruiker.

    Engelse leenwoorden met korte a
    (uitspraak)

    De Noord-Nederlandse uitspraak van Engelse leenwoorden met een korte a, is een van de meest hardnekkige vormen van taalonderdanigheid van Vlaamse zogenaamde standaardtaalsprekers. Voor de overgrote meerderheid van de Vlamingen klinkt dit heel taalvreemd en toch houden bv. veel Vlaamse nieuwslezers zich koppig aan deze uitspraak.

    Een van de argumenten is dat deze uitspraak standaardtaal is. Nochtans geeft Van Dale aan de Vlamingen zonder problemen permissie om de standaard Belgisch-Nederlandse uitspraak te hanteren:
    ca·ra·van: kɛrəvɛn/, in België ook: /kɑrɑvɑn/ (opm: zeker ook /kɑrəvɑn/ in VL)
    flat: /flɛt/, in België ook: /flɑt/
    enz.

    Een ander argument is dat door de N-NL uitspraak de Engelse origine van het woord meer gerespecteerd wordt. Dat valt te betwijfelen, Engels:
    flat: /flăt/
    caravan: /kăr′ə-văn/
    tram: /trăm/

    Het grappige is dat sommige journalisten het zelf niet kunnen aanhouden:
    Overlaatst hoorde ik er een over ‘de /kɛrəvɛn/ op de /kɑmpɪŋ/’ waarbij hij de N-NL en de VL uitspraak mixte.
    En daarstraks hoorde ik op het nieuws over de ‘teksshift’, terwijl taks ontleend is aan het Fr. taxe en volgens VD gewoon als ‘taks’ uitgesproken moet worden.

    Zo’n toestanden leiden tot taalschizofrenie.

    Hieronder een oplijsting van de klassiekers. Diegene die er de langste zin mee kan vormen wint een prijs :)

    Ook talloze andere woorden die zowel in Nederland als in België (al dan niet in dezelfde betekenis) worden gebruikt, worden anders uitgesproken, zie daarvoor het lemma Vlaamse uitspraak.

    (alfabetisch)
    app (NL: ep) < applicatie
    bad bank (NL: bed benk) En een gewone bank dan?
    backhand (NL: beckhend)
    big bang (NL: big beng)
    black (NL: blek)
    camping (NL: cemping)
    camper (NL: cemper; VL: mobilhome;)
    caravan (NL: kerreven)
    cash (NL: cesh)
    clan (NL: clen)
    comeback (NL: comebeck)
    crack (NL: creck) (Hoe spreekt een vrt journalist over het vrt-programma de Canvascrack?)
    crash (NL: kresh)
    dancing (NL: dencing)
    Danny (NL: Denny)
    dashboard (NL: deshbord)
    fan (NL: fen)
    flat (NL: flet)
    gangster (NL: gengster)
    glamour (NL: glemmer)
    grand slam (NL: grend slem)
    hacken (NL: hecken)
    impact (NL: impekt)
    jackpot (NL: jeckpot)
    Jack Nicholson (?)
    jack russell (NL: jeck russell)
    jam (NL: jem)
    jazz (NL: jezz)
    jerrycan (NL: dzjerriekèn)
    handicap (NL: hendiekep)
    Mac Donalds (NL: Mec Donalds)
    magazine (NL: meggezien)
    match (NL: metch)
    muziekband (NL: muziekbend)
    planning (NL: plenning) (maar wel plan!)
    plannen (NL: plennen)
    plastic (NL: plestic) — eigenlijk plastiek
    scanner (NL: skenner)
    stand (NL: stend) – zie ook standen
    tank (NL: tenk) alle betekenissen
    tanken (NL: tenken)
    tennisracket (NL: tennisrecket)
    tram (NL: trem)
    wax (hier geeft VD voor iedereen de VL uitspraak van het Eng. woord: /wɑks/ ?!)

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 23 aug 2019 23:01
    30 reactie(s)

    tas
    (de ~ (v.), ~sen)

    kop, voor bijvoorbeeld koffie
    zie koffietas

    A small cup of coffee
    Een tas koffie

    in VL heeft ‘kop’ uitsluitend de betekenissen vermeld onder kop

    Moet gij een taske koffie hebben?

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 23 aug 2019 20:20
    4 reactie(s)

    zakske
    (het ~, ~s)

    NL: tasje

    West-Vlaams: zaks(t)je

    - Ma ’kik e zaksken astublieft?
    - Ja ze, e plastieken of e papieren?
    - ’t Is eender.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 23 aug 2019 20:11
    2 reactie(s)

    Vlaamse geslachten
    (lijst)

    Hier kunnen woorden alfabetisch opgelijst worden die:
    - in het Vlaams een ander geslacht hebben dan in het SN
    - waar er binnen Vlaanderen verschillen zijn in het gebruik van het geslacht
    - waar er discussie is over het geslacht … der engelen ;) (engelen, het geslacht der ~)

    account: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    afval: m. in de provincie Antwerpen
    album: m. in de provincie Antwerpen
    aperitief: m. in Vlaanderen; o. in SN
    asfalt: m. in Vlaanderen; o. in SN
    atelier: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    (auto)bus: v. in de provincie Antwerpen, m. in W.-/O.-Vlaanderen
    beton: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    blog: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    boek: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    bos: m. in W.-/O.-Vlaanderen; o. in SN
    broodrooster: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    bureau: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    cadeau: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    café: m. in Vlaanderen; o. in SN (ook VL)
    casino: m. in Vlaanderen; o. in SN (zie ook Vlaamse uitspraak)
    cement: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    combo: v. in Vlaanderen; o. in Nederland
    defilé: m. in VL (den defilé); o. in SN-NL
    deken: o. in Vlaanderen, v. in Antwerpen; m./v. in Nederland
    deksel: o. in Vlaanderen; m. in Nederland
    dessert: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    diner: m. in Vlaanderen; o. in SN
    doolhof: m. in Vlaanderen; o. in SN
    dossier: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    dok: v. in Antwerpen en de Kempen; m. in Mechelen en in Oost-Vlaanderen
    eigendom: m. in Vlaanderen; o. in SN
    filter: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    frituur: o. en v. in Vlaanderen; v. in SN
    getuigenis: ANW: O. of v.; in VL v.
    gilet: m. in Vlaanderen, v. in Antwerpen-stad; o. in SN
    hof: m. in Vlaanderen; o. in SN
    home: m. in Vlaanderen; o. in Schoon Vlaams
    ID: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    kaart: m. in West-Vlaanderen, v. in de rest van Vlaanderen; m./v. in SN
    kast: v. in Vlaanderen; m. in Nederland
    kader: de in Vlaanderen, het in Nederland (zie Van Dale)
    kapsalon: Algemeen Nederlands Woordenboek: “Lidwoord, de. Lidwoord, het ((vooral) in België, soms)”
    kat: v. in Vlaanderen (kater en kattin zijn respectievelijk m. en v.); m. in Nederland
    kleur: o. in Vlaanderen; m./v. in SN
    koffer: o. in de provincie Antwerpen; elders m.
    kroost: m. in Vlaanderen; o. in Nederland; m./v./o. in SN
    lek: m. in de provincie Antwerpen; o. in Nederland
    matras: In het Nederlands is matras van oorsprong een de-woord. Tegenwoordig komt matras, met name in Nederland, ook als het-woord voor. In België wordt matras voornamelijk als de-woord gebruikt; in Nederland is zowel de matras als het matras gangbaar. (taaladvies.net)
    menu: m. in Vlaanderen; o. in SN
    nest: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    omslag: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    order: o. in Vlaanderen (raar: m.); m./v./o. in SN
    orkaan: o. in Antwerpen; v. in de Antwerpse Kempen; m. in SN (zie reacties)
    proza: v. in Vlaanderen; o. in SN
    punt (leesteken): o. in Vlaanderen; m./v. in Nederland
    rit: v. in Vlaanderen, m. in SN
    schilderij: v. in Antwerpen, o. in de Kempen; o. in Nederland
    salon: o. in Vlaanderen, m. in SN (bv. ook kapsalon)
    t-shirt: m. in Vlaanderen, ook v. in de Kempen; o. in Nederland
    techniek: ZN v.; VL: m.
    tennis: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    terras: v./m. in W.-/O.-Vlaanderen; o. in SN
    thuis: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    trottoir: m. in Vlaanderen; o. in SN
    venster: v. in Vlaanderen; o. in SN
    villa: v. in Vlaanderen; m./v. in SN
    voetbal (en andere balsporten): m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    zand: m. in Limburg; o. in SN

    zie ook:
    - de, ’t, over de versus ’t
    - grammatica: gereduceerd lidwoord (+ link naar lijst van Grytolle)
    - straat, t straat

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 22 aug 2019 20:29
    91 reactie(s)

    vaantje, naar de ~s zijn
    (uitdr.)

    onherroepelijk verloren zijn, naar de bliksem, naar de haaien, om zeep zijn

    kapot gaan, zijn, maken: Belgisch-Nederlands volgens het referentiebestand van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie

    Gekabbelde of geschifte mayonnaise is niet noodzakelijk naar de vaantjes. Begin opnieuw met een vers ei, en voeg het mengsel geleidelijk toe.

    Gans Vlaanderen
    Bewerking door nthn op 19 aug 2019 17:10
    0 reactie(s)

    Recente reacties

    Bekijk alle (804) reacties van deze gebruiker.

    opzetten, de radio ~

    koarebleumke, volgens hoehel zijn er dubbel zoveel resultaten voor “muziek aanzetten” als voor “muziek opzetten” in NL, en ook veel meer voor “muziek uitzetten” dan voor “muziek afzetten”.

    Platen kunt ge trouwens ook op-, en af-, -zetten.

    Volgens mij kunt ge al die dingen in VL ook “aansteken” (maar “afsteken” of “uitsteken” worden, denk ik, niet echt gezegd).

    Toegevoegd door nthn op 24 aug 2019 19:45

    hond, van den ~ gescheten zijn

    GV denk ik, hond, van den ~ zijn is dat alleszins ook.

    Ik ken het volgens mij voornamelijk van een opeenvolging, “’t is van den hond gescheten en van de … ge…”, maar ik kom er maar niet op waardat die … voor staan. Zo goed ken ik het dus misschien toch niet.

    Toegevoegd door nthn op 24 aug 2019 19:30

    bende

    Ik dacht dat het eigenlijk hetzelfste was als het andere lemma van bende, maar misschien slaat het hier eerder op een familiale ‘bende’, waarmee volgens mij meestal kinderen/kinders worden bedoeld. Ik heb alleszins al veel kaartjes gehad met “zonnige groetjes van die en die en de bendee.d.m..

    Toegevoegd door nthn op 24 aug 2019 09:50

    standen

    Ik hoop van harte dat ze het in NL niet ook over “de stends van de zon” o.i.d. hebben.

    Toegevoegd door nthn op 23 aug 2019 23:03

    stuur, het ~ nemen

    Engels idem: take the wheel.

    Toegevoegd door nthn op 23 aug 2019 22:10

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.