Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    lokketisse

    Dit is slechts 1 definitie voor "lokketisse." Bekijk alle definities.

    lokketisse
    (de ~ (v.), ~n)

    dit is een heel oud woord dat vroeger een salamander voorstelde.

    zei ook lokkedijze, aketisse

    De kinderen waren aan de beek op zoek naar lokketissen.

    Een Lokketisse: Kamsalamander (Westvlaams dialect/facebook)

    > andere betekenis van lokketisse

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door carlietie en laatst gewijzigd door de Bon (03 apr 2019 16:18)

    Thumbs_up
    309

    Reacties

    Uitleg klopt waarschijnlijk niet

    De herkomst van “lokketisse” (loketisse, lokkedisse, slokketisse, enz.) is onbekend. Het woord heeft volgens mij niets te maken met “lokken” (proberen te vangen) en “tisse” (staart die kan afbreken). Wellicht is er een verband met “hagedis” (akketisse, oagedisse). Deze dieren lijken wat op elkaar en veel mensen verwarren ze met elkaar. In het dialect van mijn gemeente (Beernem) was een “lokketisse” een salamander (amfibie – staart kan niet afbreken). Een “oagedisse” was een hagedis (reptiel – staart kan afbreken). Ik vraag me wel eens af of “lokke” niet gewoon naar de levenswijze van salamanders verwijst. Een oagedisse leeft op het land (in de “oage” (haag)). Een lokketisse leeft in het water van een poel, beek of vijver (in een “lokke” – vgl. lac, lake, loch). Enfin, het blijft gissen…

    Toegevoegd door Niwrad op 27 dec 2011 16:10

    Een akketisse die leeft in een lokke: dat klinkt plausibel.
    Nu las ik dat lokke (laecke) bij Kiliaan een bloedzuiger was. Is hier misschien ook een verband? Lijken al die beesten niet op elkaar? Was er een verschuiving van de betekenis en een verhaspeling tussen akketissen en lokke? Het is maar een gok he. De uitleg met de poel lijkt mij in ieder geval beter.

    Afl. Lok, lokke, 2°. oudtijds: bloedzuiger (”Locke. j. laecke. Sanguisuga”, KIL.) WNT bij lokken

    Toegevoegd door de Bon op 27 dec 2011 19:15

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Kamsalamander
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Kamsalamander#/media/File:Kammmolchmaennchen.jpg

    Toegevoegd door fansy op 22 jun 2015 18:23

    Discuusje: Aketisse <> lokketisse:

    lokketisse, zegn ze dikkels nie “loketisse”?

    Volgens Frans Debrabandere zeggn ze “lokketisse” in Izegem en Roeseloare, en “lokketesse” in Dadizele vo watersalamander en hagedis. Verhaspeling van aketisse door contaminatie met lokken, lokkedyze (zuigdotje, fopspeen). (vls.wikipedia.org)

    Toegevoegd door fansy op 22 jun 2015 18:49

    Zwevegemse Woordenschat by Amantine (issuu.com/amantine/docs/zwevegemse_woordenschat)
    18 apr. 2014 – … gelochtenierd ww tuinieren loei, loetie, -s geen dim (van Elooi) boosaardige kerel grooête loei da je zidt lokketisse, -n, -tiske v znw hagedis

    Toegevoegd door fansy op 22 jun 2015 19:00

    Lokke > lok

    Ivm de habitat van de salamander, in een vochtig milieu, en de hagedis, in een droge omgeving, zit de verklaring van Niwrad het dichtst bij de oorsprong. Lokke komt van lok en is een plantnaam. en een stofnaam voor de overblijfselen van de plant in het veen.
    De kans is zeer groot dat de salamander, die ook in venen leeft, ernaar genoemd werd.

    Zie: WNT: Lok (III): LOKKE, znw. onz. en vr. Het onz. geslacht, de vorm lokke (ook bij molema 540 a), en het gebruik als plantnaam, indien dit althans ouder is dan ’t gebruik als stofnaam, maken het zoo goed als zeker dat dit woord een ander is dan Lok (II), waaraan ’t gebruik als stofnaam overigens sterk doet denken.
    > In Drenthe en Gron. een naam voor het Wollegras, Eriophorum vaginatum (heukels 94 (1907)), en als stofnaam voor de overblijfselen van die plant in het veen; zie verder de aanhalingen.
    De lokke, vlokke of taslaag, hoofdzakelijk uit de epidermis en vaatbundels van de Eriophorum vaginatum gevormd, geeft, wanneer deze de hoogste laag is, in den regel een beter en weliger boekweit-gewas … dan enz., venema, Hooge Veenen 8.
    Men (vindt) overblijfselen dezer plant diep in bijna alle veenen. Zij vormen daar het lok, vlok of de tas, zooals men die zelfstandigheid in de prov. Groningen noemt, v. hall, Landh. Flora 235 1854.
    De specie (der scherpe of fabrieksturf) is sterk vermengd met dikke vlokken harige plantvezelstof, vermoedelijk van slootriet (phragmiten), die de veenboer ”lok” noemt. Dit lok bevordert de brandbaarheid der scherpe turf in hooge mate. Zij geeft daardoor een lange vlam en is daarom voor roostervoeding der fabrieken in de veenkoloniën zeer gezocht, geudeker, in Weekbl. de Amsterd. v. 6 Oct. 1917.
    Samenst. Lokkebulten (”De veengronden, die … meest met wolgras (Eriophorum vaginatum), moorke, vlokke, algemeen in Westerwolde lokkebulten of kattekoppen geheeten, en met gras zijn bezet”, venema, Hooge Veenen 8) lokvlokken.

    Toegevoegd door fansy op 23 jun 2015 00:09

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.