Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Vlaamse geslachten

    Dit is slechts 1 definitie voor "Vlaamse geslachten." Bekijk alle definities.

    Vlaamse geslachten
    (lijst)

    Hier kunnen woorden alfabetisch opgelijst worden die:
    - in het Vlaams een ander geslacht hebben dan in het SN
    - waar er binnen Vlaanderen verschillen zijn in het gebruik van het geslacht
    - waar er discussie is over het geslacht … der engelen ;) (engelen, het geslacht der ~)

    account: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    afval: m. in de provincie Antwerpen
    album: m. in de provincie Antwerpen
    aperitief: m. in Vlaanderen; o. in SN
    asfalt: m. in Vlaanderen; o. in SN
    atelier: m. in de provincie Antwerpen; o. in Nederland
    (auto)bus: v. in de provincie Antwerpen
    beton: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    blog: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    boek: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    bureau: m. in de provincie Antwerpen; o. in Nederland
    cement: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    combo: v. in Vlaanderen; o. in Nederland
    deken: o. in Vlaanderen, v. in Antwerpen; m./v. in Nederland
    deksel: o. in Vlaanderen; m. in Nederland
    dessert: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    diner: m. in Vlaanderen; o. in SN
    dossier: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    dok: v. in Antwerpen en de Kempen; m. in Mechelen en in Oost-Vlaanderen
    eigendom: m. in Vlaanderen; o. in SN
    filter: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    frituur: o. en v. in Vlaanderen; v. in SN
    getuigenis: ANW: O. of v.; in VL v.
    gilet: m. in Vlaanderen, v. in Antwerpen-stad; o. in SN
    home: m. in Antwerpen; o. in Schoon Vlaams
    ID: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    kaart: m. in West-Vlaanderen, v. in de rest van Vlaanderen; m./v. in SN
    kast: v. in de provincie Antwerpen; m. in Nederland
    kader: de in Vlaanderen, het in Nederland (zie Van Dale)
    kapsalon: Algemeen Nederlands Woordenboek: “Lidwoord, de. Lidwoord, het ((vooral) in België, soms)”
    kat: v. in Vlaanderen (kater en kattin zijn respectievelijk m. en v.); m. in Nederland
    kleur: o. in Vlaanderen; m./v. in SN
    koffer: o. in de provincie Antwerpen; elders m.
    kroost: m. in Vlaanderen; o. in Nederland; m./v./o. in SN
    lek: m. in de provincie Antwerpen; o. in Nederland
    matras: In het Nederlands is matras van oorsprong een de-woord. Tegenwoordig komt matras, met name in Nederland, ook als het-woord voor. In België wordt matras voornamelijk als de-woord gebruikt; in Nederland is zowel de matras als het matras gangbaar. (taaladvies.net)
    menu: m. in Vlaanderen; o. in SN
    nest: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    omslag: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    orkaan: o. in Antwerpen; v. in de Antwerpse Kempen; m. in SN (zie reacties)
    punt (leesteken): o. in Vlaanderen; m./v. in Nederland
    rit: v. in Vlaanderen, m. in SN
    schilderij: v. in Antwerpen, o. in de Kempen; o. in Nederland
    salon: o. in Vlaanderen, m. in SN (bv. ook kapsalon)
    t-shirt: m. in Vlaanderen, ook v. in de Kempen; o. in Nederland
    techniek: ZN v.; VL: m.
    tennis: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    terras: m. in Oost-Vlaanderen
    thuis: m. in Vlaanderen; o. in Nederland
    trottoir: m. in Vlaanderen; o. in SN
    villa: v. in Vlaanderen; m./v. in SN
    voetbal (en andere balsporten): m. in de provincie Antwerpen; o. in Nederland

    zie ook:
    - de, ’t, over de versus ’t
    - grammatica: gereduceerd lidwoord (+ link naar lijst van Grytolle)
    - straat, t straat

    83 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door nthn (17 mei 2019 15:12)

    Thumbs_up
    55

    Reacties

    zie ook

    http://www.vlaamsetaal.be/artikel/157/geslachtsverschillen-sn-vlaams

    Toegevoegd door de Bon op 26 aug 2018 14:55

    Zijde zeker van ‘het home’ in ‘t ’Schoon Vlaams’? Enkel de uniefs gebruiken dat schriftelijk (en dan nog zijn ze niet consistent en blijft ‘de home’ dikwijls doorsijpelen), al de rest hoor ik gewoon het logische en feitelijk exclusief correcte (want Engelse leenwoorden = mannelijk) ‘den home’ zeggen. ‘Het home’ is bij mijn weten gewoon Hollands.

    Toegevoegd door nthn op 26 aug 2018 20:03

    Inderdaad, het home is gewoon Hollands, zoals het atelier, het boek enz. Toch zijn er veel mensen die het home zeggen en schrijven. Zie Google en de reactie van Georges bij home en van haloewie bij mobilhome.
    Paradoxaal is wel dat home in de betekenis van rusthuis niet meer bestaat in Nederland. Toch gebruiken wij hun onzijdig lidwoord.

    Toegevoegd door de Bon op 27 aug 2018 15:56

    Haha, ik ging bus ook toevoegen, maar bij mijn weten is ze alleen vrouwelijk in de Kempen en in Antwerpen stad. In Brussel (gehoord op tv) en Oost-Vlaanderen (in een voorbeeld van aliekens) is bus mannelijk. Waarschijnlijk ook in West-Vlaanderen. Limburg? Geen idee.
    Zie ook Google op “den bus” en reacties bij lopen.

    Toegevoegd door de Bon op 28 aug 2018 13:10

    Hmm, aan home in de betekenis van rusthuis had ik niet gedacht. Volgens mij is dat niet echt algemeen Vlaams. Zelf zeg ik gewoon rusthuis, maar ik spreek natuurlijk niet voor iedereen, en zoveel gesprekken over rusthuizen heb ik nu ook weer niet.

    Toegevoegd door nthn op 30 aug 2018 11:35

    Alhoewel, nee, ik zeg rustoord, niet rusthuis.

    Toegevoegd door nthn op 30 aug 2018 11:38

    t-shirt mannelijk? Voor mij vrouwelijk. Ne short, dat is mannelijk.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 05 sep 2018 21:20

    Georges, zegt u dan: “Mijn t-shirt is proper, ze moet niet gewassen worden.”?

    Toegevoegd door de Bon op 06 sep 2018 12:34

    Ja zenne, ik zou dat zeggen want ze is inderdaad zo proper als ik weet niet wat. Waarom zou ik die T-Shirt dan wassen?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 06 sep 2018 19:51

    Ik was op zoek naar voorbeelden van die vrouwelijke T-shirt op het internet en dacht er een gevonden te hebben:
    “Heren vest kan gedragen worden met een t-shirt. Haar mouwen moet iets kijken uit onder de mouwen van de jas (en als het moet met de gebruikelijke klassieke jas, 1.5 – 2 cm). De hoeken van de kraag is te verbergen onder. "
    Maar het is blijkbaar door een Russische vertaalmachine geproduceerd. Dat telt niet zeker ;)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 08 sep 2018 12:58

    Als het nu een Chinese vertaalmachine was, zou ik nog zeggen … ;)

    Toegevoegd door de Bon op 08 sep 2018 13:13

    Tiens, misschien dat der nog een lemma nodig is: “Antwerpse/Kempische geslachten”. Mannelijken t-shirt volgt in alle geval de regel voor Engelse leenwoorden (altijd mannelijk tenzij toevallig niet).

    Nog eentje: de moment, m. of v.? Ik kan het niet direct zeggen.

    Toegevoegd door nthn op 10 sep 2018 10:22

    Het is/was moeilijk goegelen maar eindelijk een vrouwelijke t-shirt op het net gevonden:

    Bij t-shirts beperkt zijn kritiek zich tot ‘het is een zak’ of ze is gekrompen/uitgelepen. (blogspot.be)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 sep 2018 10:56

    moment

    WNT: moment
    znw. onz.; in Z.-N. m.

    Voor mij (in Antwerpen) is moment mannelijk. “Wacht eens ne moment, ik ben niet gereed”. Hoewel het onzijdig van het Hollands toch ook invloed heeft, maar moment is nooit vrouwelijk.

    Toegevoegd door de Bon op 10 sep 2018 14:27

    t-shirt

    Ik geef me gewonnen :)

    Toegevoegd door de Bon op 10 sep 2018 14:29

    Elkeskeer ik op ‘t nieuws over een de orkaan ’hij’ hoor spreken vloekt dat in mijn oren. Maar ’t zijn blijkbaar mijn Antwerpse oren:
    http://www.aentwaerps.be/forum/topic/148

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 sep 2018 14:22

    De orkaan vloekt bij mij ook want orkaan is onzijdig in Antwerpen …

    Toegevoegd door de Bon op 15 sep 2018 19:00

    Nu zie ik toevallig dat ‘dok’ m. is toegevoegd. Dat is absoluut onjuist: dok is vrouwelijk in Antwerpen! Heel zeker weten.

    Misschien is het handig van de woorden die men toevoegt ook in een reactie te zetten. Dan moeten we niet heel de lijst afdoen.

    Toegevoegd door de Bon op 15 sep 2018 19:53

    Dat is straf, Bon. Ik was er daarjuist ook mee bezig, maar omdat in het lemma dok, aan den ~ werken er een mannelijke dok stond. Nu schijnt ‘den dok’ wel meer voor te komen.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 sep 2018 20:48

    Toegevoegd: koffer (o. in Antw.), album (m.), afval (m.)

    Toegevoegd door de Bon op 17 sep 2018 15:49

    ‘Terras’ toegevoegd als m.

    Toegevoegd door nthn op 23 sep 2018 16:14

    Tiens, ik zou dat nooit zeggen nen terras. Voor mij is het onzijdig. Maar er zijn er inderdaad die het mannelijk vinden:

    Hebde nen terras die naar het zuiden georienteerd staat ? (forum.politics.be)

    Nee merci, hier kan ik gerust tot een uur of elf buiten op nen terras zitten en door de donkere binnenstraatjes naar huis fietsen (forum.politics.be)

    Ge doet … -nen parasol vanop nen terras van een cafe in izegem, kwou em … (9lives.be)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 sep 2018 08:59

    In en rond Antwerpen is terras inderdaad onzijdig. Misschien vroeger vrouwelijk, maar zeker nooit mannelijk.
    Ik denk dat terras mannelijk is in de Vlaanders (ook volgens oude woordenboeken).
    Met uw permissie, nthn, zet ik bij mannelijk: West- en Oost-Vlaanderen.

    Volgens het WNT: terras
    znw. onz., voorheen ook vr., en in Z.-Nederl. meest m.; mv. -sen. Mnl. terraes, terraesse enz. Uit fr. terrasse.

    Toegevoegd door de Bon op 24 sep 2018 14:23

    Hmm, nu dat ik der nog wat over nadenk is ‘nen terras’ misschien zelfs beperkt tot Oost-Vlaanderen, want in West-Vlaanderen is het ‘e terrasse’, en dus vrouwelijk. Een overhaaste toevoeging dus, waarvoor mijn excuses.

    Toegevoegd door nthn op 01 okt 2018 00:29

    Nog ne klassieker toegevoegd: deksel. Het aantal keer dat wij op school te horen kregen dat het ‘de deksel’ moest zijn, miljaar zeg. Verrassend genoeg is dat blijkbaar een van de weinige woorden die door de Hollanders mannelijk gemaakt zijn (hoewel ze zichzelf daarvan niet bewust zijn), want historisch gezien is het al altijd onzijdig geweest. Eveneens tot mijn grote verrassing stel ik vast dat de Taalunie zowel mannelijk als onzijdig goedkeurt, misschien zijn er dus nog een aantal regio’s in Holland waar dat de mensen toch onzijdige deksels op hun potten, ik bedoel pannen, nee steelpannen, euh…, zetten. Iedereen weet natuurlijk dat ‘nen deksel’ niet bestaat.

    Toegevoegd door nthn op 06 okt 2018 11:33

    Toegevoegd: menu: m. in Antwerpen. Misschien ook in de Vlaanders?

    Toegevoegd door de Bon op 09 okt 2018 13:41

    Volgens mij wel, en volgens de WNT ook.

    Toegevoegd door nthn op 11 okt 2018 16:36

    Blog toegevoegd. Het blog, hoe komen die Hollanders er toch op…

    Toegevoegd door nthn op 14 okt 2018 21:20

    “Mieke Van Hecke begint aan de rit in Gent, maar rijdt ze hem ook uit? " Hem? Voor mij klopt dat niet.
    Het is moeilijk goegelen maar ik zie toch dat ik niet alleen ben:
    Het is onze 1ste rit die we samen gesteld hebben en al zeg ik het zelf, ze is mooi. (bmw-mc-vl.be)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 02 dec 2018 13:46

    Ook voor mij is rit vrouwelijk!

    Toegevoegd door de Bon op 02 dec 2018 15:52

    Er zijn toch wel treffers voor “ne rit”. Invloed van het Hollands of doordat jonge mensen het woordgeslacht niet meer aanvoelen en alles mannelijk maken?

    “In Zingem rijden Charlie en Chris door naar Zwalm, want Charlie moet nog 3 hellingen verkennen voorne rit. Toch enorm veel respect voor iemand van 83 j ze.

    24 sep. 2007 – wasda ni die dinge waar ge u moest voor inschrijven en ne rit kon winne op de ring? ah shit, get gelijk wss, allé mee da er niemand van ons …

    10 feb. 2010 – Met 11 man en 5 vrouwen zijn we op Kalken Dorp aanwezig voor ne rit te Hamme- Zochte, Rudy R , Rudy DC,

    4 okt. 2009 – 10 posts – ‎2 auteurs
    Haha ja das allemaal geen probleem ik ben ook geen prof e ;) gewoon zoals jullie peisk :) , tijd om mss es allemaal aftespreken voor ne rit :)"

    Toegevoegd door de Bon op 02 dec 2018 16:09

    “Ne rit” klinkt ook zeer vreemd in mijn oren, 9 op de 10 keer dat ik het luidop zeg dan toch. Alles ver-ne’en is denk ik ook een West-Vlaming-die-geen-West-Vlaams-spreekt-fenomeen, maar kan inderdaad ook aan een vermannelijking van de woordenschat bij de jeugd liggen. Ik neem aan dat het zich uiteindelijk wel terug gaat stabiliseren.

    Trouwens net nog omslag toegevoegd (niet per se alleen in de betekenis van briefomslag). Ik zat op eBay te snuffelen achter een paar boeken en zag in de door eBay toegevoegde beschrijving “De kaft is niet zichtbaar beschadigd en het eventuele stofomslag zit nog om de harde kaft heen.” HET omslag??? Dan ook “Het slag om de Ardennen”?
    Op de Nederlandse Wikipedia over omslag (https://nl.wikipedia.org/wiki/Omslag) is het precies wel mannelijk gebruikt, maar met die Hollanders weet ge maar nooit.

    Toegevoegd door nthn op 23 dec 2018 18:02

    villa

    “De villa werd aan het begin van de 20e eeuw al onderzocht, maar raakte daarna weer overgroeid. Hij kwam onlangs opnieuw in de aandacht toen …”

    In SN blijkbaar zowel m. als v. Voor mij (Antw) enkel vrouwelijk.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 dec 2018 16:57

    In Oost- en West-Vlaanderen zijn villa’s ook van ‘t vrouwelijk geslacht. Noorwegen beschikt ook wel over mannelijke villa’s, maar daarbuiten zijn die volgens mij overal vrouwelijk.

    Toegevoegd door nthn op 25 dec 2018 15:30

    orkaan

    Ik wil nog efkes terugkomen op orkaan, want voor mij is ze vrouwelijk. Niet mannelijk zoals in het SN, maar zeker ook niet onzijdig zoals soms in Antwerpen blijkbaar: (http://www.aentwaerps.be/forum/topic/148) en zoals de Bon hierboven vindt.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 26 dec 2018 10:25

    den trottoir

    toegevoegd

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 31 dec 2018 12:03

    Kaart: m/v?

    In ‘t SN is een kaart hermafrodiet, maar hier volgens mij niet. In West-Vlaanderen is een kaart denk ik 100% mannelijk. Is mijn vermoeden correct dat kaarten daarbuiten daarentegen 100% vrouwelijk zijn? ’Ne kaart’ klinkt mij alleszins toch vreemd.

    Toegevoegd door nthn op 01 jan 2019 19:48

    Een van de zoekresultaten voor ‘ne kaart’: https://www.heinpragt.com/interactie/question.php?nr=866

    “ne vriendje”, “ne lied”, ???

    De meeste andere resultaten voor ‘ne kaart’ die niet gewoon afkappingen van ‘klei ne kaart’ zijn, zijn zo te zien afkomstig van West-Vlamingen. QED?

    Toegevoegd door nthn op 01 jan 2019 19:56

    kaart is voor mij (Antw) vr.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 01 jan 2019 21:29

    frituur

    in VL zowel de fituur (v.) als het frituur (o.)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 25 jan 2019 12:44

    kapsalon

    Soms ‘het’ in VL zegt het Algemeen Nederlands Woordenboek

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 25 jan 2019 18:56

    Antwerpse Kempen

    de orkaan > naast m. ook vr.: de orkaan sloeg hevig toe, ze heeft een spoor van verwoesting nagelaten.

    de/’t koffer: gebruik zoals de/het straat
    - Waar hebt ge die commissenbak gezet?
    - Terug in ’t koffer van de auto.

    de villa > vr.: De villa staat al een tijdje te huur; ze is te oud en rijp voor afbraak.

    het dok; het zwemdok: o.: De vrachtwagen liefst achteruit naar het dok rijden, ze zullen hem daar laden.
    Maar: mijn schoonzoon werkt aan de dok.

    T-shirt: naast m. ook vr. in gebruik: Uw t-shirt hangt vol hondenhaar, doe ze gauw uit anders hangt alles vol

    het deken (seuzze), niet de deken; de deken is een geestelijke

    het home, niet den home: Hij woont in ’t home op de 1ste verdieping.

    Toegevoegd door fansy op 25 jan 2019 19:32

    frituur verhoudt zich zoals straat, stad, koffer,…

    Toegevoegd door fansy op 25 jan 2019 19:36

    matras

    toegevoegd. Ik kwam ‘het matras’ tegen en het kletterde in mijn oren…

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 26 jan 2019 12:44

    Hollanders zeggen DE kapsalon?? HET matras???? Man man man.

    Ik zou ‘ne frituur’ trouwens ook niet slecht vinden, mannelijk of vrouwelijk maakt mij niet echt uit. Ik denk wel dat die ‘het frituur’ datzelfde fenomeen is als ‘het straat’ of ‘het school’ gelijk dat fansy al zei. “We zijn gisteren gaan eten in da frituur” denk ik dus niet dat iemand zou zeggen. Dat gezegd zijnde klinkt “In da frituur” wel gelijk ne goeien titel voor een Vlaams gangstarapalbum.

    Misschien nog een nieuwe toevoeging: den eigendom?

    Toegevoegd door nthn op 06 feb 2019 23:03

    Vrouwelijke orkanen zijn dodelijker dan mannelijke, volgens deze onderzoekers: zie hier

    Toegevoegd door fansy op 08 feb 2019 23:38

    Meer over de betekenis van het lidwoord voor dok:
    - Het dok bepaalt het water en de kade, ook de laadkade aan een bedrijf.
    - De dok (vr.) is de plaats aan de kade waar men de goederen uit de boot aan land brengt: op het vaste land. De dok is 1 bepaald dok aan de dokken of aan het dok (algemeen).
    vb.: Op de dok is het druk, ze staat volgestouwd met containers van het chinese containerschip. Maw. de dok is vrouwelijk.

    Toegevoegd door fansy op 08 feb 2019 23:41

    HET kapsalon is niet soms Vlaams, maar standaard Vlaams.

    In de Turkse culinaire cultuur is een kapsalon een gerecht dat samengesteld is uit frieten met daarop shoarma of kebab, topping kaas die wordt gesmolten onder een salamander en daarbovenop salade en andere rauwe groenten, geserveerd met knoflooksaus.

    Toegevoegd door fansy op 08 feb 2019 23:48

    Over dat Turks kapsalon gesproken, ik was al een tijdje curieus achter die naam, en nu heb ik het eens opgezocht, blijkt dat er zelfs een Wikipedia-artikel over bestaat. Zoals wel dikwijlser is de ‘overlegpagina’ daarbij nóg interessanter en zelfs relevanter voor dit eigenste lemma dan het eigenlijke artikel:

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Kapsalon_(gerecht)

    Toegevoegd door nthn op 09 feb 2019 00:45

    (Ik raad niemand aan door te klikken naar het wespennest van de overlegpagina over ‘friet’:

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friet )

    Toegevoegd door nthn op 09 feb 2019 01:06

    Man, man, man, wat is dat allemaal. Echt hilarisch op den duur en ergernis omwille van de onredelijkheid en de onlogica van de lompe Hollanders.
    Het eerste wat mij opviel was een DT-fout zoals o.a.: Ik denk dat de situatie per regio VERSCHILD inderdaad. (Alsof ik het wist, van een Hollander uiteraard)
    Verder: De levendige horror-fantasie van de Hollanders swingt de pan uit in:
    - Patatje oorlog: klinkt alsof de portie frieten al eens gegeten is geweest en opnieuw verkocht wordt.
    - Een curryworst special (frikandel special) alsof het een lichamelijke afwijking of een of andere ziekte is: Open ruggetje.
    Smakelijk zou ik zeggen!

    Toegevoegd door fansy op 09 feb 2019 02:50

    Haha, fansy, ik hoop dat ‘lompe Hollanders’ schertsend bedoeld is, want wie afrekent op dt-fouten, en andere vermeende fouten, krijgt binnen de kortste keren van hetzelfde laken een broek ;)
    Wat hun rare taalgebruik betreft zou ik hen laten doen want het is hun goed recht, zolang zij, en in hun zog de SN-adepten, de VL ook laten doen met ons rare taalgebruik :)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 09 feb 2019 06:06

    Wat een geluk voor de Vlamingen dat er Hollanders zijn…

    Toegevoegd door koarebleumke op 09 feb 2019 09:01

    Is het ook ‘dat kleur’ aan de overkant van de rivier?

    Toegevoegd door nthn op 16 feb 2019 16:25

    Ja, zenne. Zie kleur

    Toegevoegd door de Bon op 16 feb 2019 16:58

    techniek

    Techniek v. ? Voor mij (Antw.) mannelijk. Hoe zit het in de andere regio’s?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 17 feb 2019 17:13

    Merci, de Bon! Georges, ook in West- en Oost-Vlaanderen mannelijk, ’k heb het al aangepast. Misschien nog meer woorden op -iek?

    Toegevoegd door nthn op 17 feb 2019 22:33

    Riool zou alle drie de geslachten tegelijk zijn. Voor mij is een riool 100% onzijdig. Beschikken de riolen in Antwerpen al dan niet over uitstulpels?

    Toegevoegd door nthn op 24 feb 2019 10:19

    Voor mij (Antw) is riool vrouwelijk. De riool, zij is verstropt.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 24 feb 2019 11:04

    Riool (West-Vlaanderen rioole) is van oudsher vrouwelijk in Vlaanderen. De onzijdige riool is meegekomen met de taalzuivering. Ik lees juist in het WNT dat het vroeger ook vrouwelijk was in Nederland.

    WNT: riool
    — znw. onz., in Z.-Nederl. (gelijk in ’t Mnl.) vr.

    Wat zijn uitstulpels?

    Toegevoegd door de Bon op 25 feb 2019 12:21

    Een typfout, moest ‘uitstulpsels’ zijn, een onnozele verwijzing naar de geslachten.

    Interessant! De riolering is wel vrouwelijk gebleven. Nu dat ik dat zeg, ik gebruik eigenlijk altijd riolering in de betekenis van riool.

    Toegevoegd door nthn op 25 feb 2019 14:40

    Hoorde zojuist Wim Devilder op het vrt nieuws spreken over het getuigenis van die Cohen tegen Trump in Amerika. Het getuigenis? Het donderde in mijn oren. Voor mij alleen v.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 27 feb 2019 19:48

    Het is mij ook opgevallen en het deed bij mij ook zeer!

    Toegevoegd door de Bon op 27 feb 2019 21:27

    Hier ook enkel vrouwelijk. Getuigenis zou voor mij alleen onzijdig kunnen zijn als het een afgeleid voltooid deelwoord van ‘tuigen’ was.

    Toegevoegd door nthn op 28 feb 2019 10:57

    Gilet is blijkbaar onzijdig voor de Hollanders. Hier overal mannelijk?

    Toegevoegd door nthn op 17 mrt 2019 15:19

    Voor mij (Antw) gilet inderdaad mannelijk.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 17 mrt 2019 15:46

    Voor mij (Antwerpen stad) vrouwelijk, maar ne gilet wordt ook wel gezegd, bv. als Georges eens binnenwipt :)

    Toegevoegd door de Bon op 17 mrt 2019 16:23

    Voila zie, da’s dan ook al weer ne keer toegevoegd. Antwerpen stad lijkt zowat de enige plek waar dat vrouwelijke woorden – die niet naar iets verwijzen dat effectief vrouwelijk is – (nog) ruim vertegenwoordigd zijn. Als ge ooit nog eens een argument zoekt tegen de Brabantse expansie, dat ze eens naar de woordgeslachten kijken.

    Toegevoegd door nthn op 17 mrt 2019 21:25

    ‘The combo’: daarjust ondertiteld met “het combo”. Hollanders toch.

    Toegevoegd door nthn op 19 mrt 2019 23:01

    Matras: volgens de Taalunie m/v/o. Volgens mij is dat enkel vrouwelijk in VL, en zeker niet onzijdig zoals in NL.

    Kroost: volgens de Taalunie exclusief onzijdig. Of het mannelijk dan wel vrouwelijk is in deze omstreken kan ik niet direct zeggen, maar onzijdig is het absoluut niet.

    Toegevoegd door nthn op 19 apr 2019 10:36

    Kroost is mannelijk voor mij (en anderen):

    Dat het vroeger normaal was om tegen je 16de al ne kroost te hebben moest je ook rekening houden dat je maar op 1 plaats kon werken … (9lives.be)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 19 apr 2019 15:01

    Merci! En miljaar, ik was al vergeten dat ge ‘matras’ recentelijk had toegevoegd, en dat bibi er dan nog . Net nog eentje tegengekomen: punten (de leestekens) zijn in NL m/v, hier o. Ik denk dat er hier alleen maar ‘ne punt’ wordt gezegd tegen een scherp uiteinde.

    Toegevoegd door nthn op 19 apr 2019 20:31

    > en dat bibi er dan nog zelf op had gereageerd ook.

    Moest daar dus staan.

    Toegevoegd door nthn op 19 apr 2019 20:32

    Het punt achter een zin en ook het dubbelepunt en het kommapunt.

    Overigens is het SN: “De Nederlandse Taalunie geeft voor het leesteken ‘punt’, alsook voor ‘dubbelepunt’ en ‘dubbelpunt’, aan dat het zowel een de- als een het-woord kan zijn, waarmee zowel de schrijfwijzen ‘de dubbelepunt’, ‘de dubbele punt’ en ‘de dubbelpunt’ als ‘het dubbelepunt’, ‘het dubbele punt’ en ‘het dubbelpunt’ in aanmerking komen” (Wikipedia)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 20 apr 2019 10:45

    ‘Thuis’ toegevoegd. Volgens de woordenlijst van de Taalunie is het exclusief onzijdig (https://woordenlijst.org/#/?q=thuis), volgens de Taaltelefoon, deel van de Taalunie, daarentegen is het in België “een de-woord” en in Nederland “een het-woord” (https://www.taaltelefoon.be/thuis-de-thuis-het-thuis). Op Taaladvies, ook deel van de Taalunie, staat ook dat het “een de-woord” en “een het-woord” is afhankelijk van het land. Slordig!

    Hier denk ik wel dat het voor ene keer eens de zuiderlingen waren die hun ‘thuis’ aan een geslachtsoperatie hebben onderworpen, want ‘thuis’ is eigenlijk feitelijk gewoon ‘tehuis’ uitgesproken op zijn Middelnederlands/Vlaams, en ‘tehuis’ is nog altijd onzijdig. Des te verbazender dus dat die mannelijke thuis zonder meer wordt goedgekeurd en de onzijdige thuis zonder meer tot Nederland wordt beperkt.

    Toegevoegd door nthn op 03 mei 2019 11:39

    ‘Pak’ in Antwerpen: m, v of o? Ik hoor het in Oost- en West-Vlaanderen af en toe (maar wel consistent) mannelijk (of vrouwelijk, maar misschien is het daar wel mannelijk maar gewoon onvolledig verbogen) gebruikt worden: die pak, ne pak, … Amper zoekresultaten te vinden, maar toch e paar voorbeelden:
    “Beter dat ik op diene pak isolatie inrijd,” (9lives.be, iemand van Drongen)
    “Ik kreeg diene pak, maar ik hield hem schoon voor mijn eigen…” (seniorennet.be, iemand van Sint-Niklaas)
    “en ei zo na had de studiemeester diene pak water op zijne kop.” (scriptie van den UGent, uit een interview van iemand in Brugge, maar het taalgebruik lijkt mij niet echt West-Vlaams, toch niet van die streken)
    “zn oar krult lik ne pak noagels” (woorden.org, Lichtervelds gezegde)
    “ie krult lijnk ne pak no’els” (woorden.org, Waregemse variant op dat gezegde)

    Toegevoegd door nthn op 06 mei 2019 23:42

    Pak is onzijdig in Antw. Tenminste als het over een stapel gaat. Maar wel ergens ne pak aan hebben, van het werkwoord pakken. (zie o.a. pak, ne ~ aan ; pak, ne goeie ~ doen)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 07 mei 2019 08:07

    Merci, Georges! Nog eentje: bos, is dat in Antwerpen nog mannelijk in alletwee de betekenissen (een bussel en een verzameling bomen)? Historisch is het volgens de WNT alleszins een millennium mannelijk geweest, en Den Bosch in Noord-Brabant heeft zijne naam ook niet gepikt.

    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4064

    Toegevoegd door nthn op 08 mei 2019 22:06

    Zand, venster en café zijn die onzijdig of mannelijk in VL?
    In Limburg in ieder geval mannelijk.

    Toegevoegd door koarebleumke op 08 mei 2019 23:00

    Voor mij (Antw):

    het bos met bomen: o.
    nen bos bloemen: m.
    P.S. Nen bos bomen kan ook, maar is wat zwaar om af te geven ;)

    het zand: o.
    het venster: o.; is ’t venster toe? Maar de venster (m.) vloekt niet in mijn oren.

    het café: o.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 09 mei 2019 06:31

    Ne mannelijke venster zou ik niet zeggen, vrouwelijk wel. Volgens de WNT is het zelfs lange tijd een vrouwelijk woord geweest (met die -e vanachter):
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M074282

    Zand is voor mij ook onzijdig, maar volgens de WNT “in sommige Vl.-Belg. provincies m.”:
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087891

    Café is voor mij eveneens onzijdig, tenzij dat het over kaffie gaat, dan “ne café au lait alstublieft”, volgens de WNT “in Z.-Ndl. ook m.”:
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M012507

    Ik vraag mij af of dat sommige van die woorden die nu in SN/NL onzijdig zijn oorspronkelijk afkomstig zijn van dat fenomeen van het gereduceerd lidwoord. ‘De café’ → ‘dcafé’ → ‘tcafé’ lijkt mij op die manier alleszins niet onwaarschijnlijk.

    Toegevoegd door nthn op 09 mei 2019 10:58

    Dank voor Uw bijdrage nhtn.
    Ik kan het (als Limburger) niet laten naar bron- en buurtalen te kijken bij zulke kwesties:
    Du: der Sand, das Fenster, das Café.
    Fr: Le sable, (de zavel), la fenêtre, le café.
    Wat van al die talen is er van invloed geweest in het centrale Limburg.

    Toegevoegd door koarebleumke op 09 mei 2019 11:14

    Oeie, correctie: de venster is vrouwelijk natuurlijk, niet mannelijk zoals ik schreef. “de venster, ze staat open”

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 09 mei 2019 17:59

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.