Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    gelijk

    Dit is slechts 1 definitie voor "gelijk." Bekijk alle definities.

    gelijk
    (bw.)

    onmiddellijk, direct, meteen

    Taaladvies.net: Ik doe dat meteen is in elk geval standaardtaal in het hele taalgebied. Ik doe dat gelijk is standaardtaal in Nederland. Het is onduidelijk of het gebruik van gelijk in de betekenis ‘(zo) meteen’ ook in België tot de standaardtaal gerekend kan worden.

    regio: Antwerpse Kempen en standaardtaal in Nederland
    “Schiet op, de voorstelling begint gelijk. (standaardtaal in Nederland)” Taaladvies.net

    Dat zal ik gelijk regelen.

    Ik ben gelijk content, nu dat ik u zien.

    Ik ga d’er gelijk aan beginnen se, as ge ’n secondje kunt wachten.

    > andere definities van gelijk

    12 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door chris en laatst gewijzigd door de Bon (17 mei 2019 18:11)
    Dit woord was woord van de dag op 27 mrt 2009

    Thumbs_up
    523

    Reacties

    besser gleich als irgendwann

    Toegevoegd door Grytolle op 09 feb 2009 15:05

    Vlaams gelijk

    Dit klopt volgens mij niet helemaal!
    Van Dale (2005) geeft voor “gelijk” (bw. van tijd) ongemarkeerd de betekenis “dadelijk, meteen” (het begint gelijk weer), en ook “direct” (ik kom gelijk). Het gebruik in het Antwerpse sluit dus aan bij het algemeen Nederlands.
    Wat wel “Vlaams” is, is het gebruik van “gelijk” (bw. van graad) in wendingen als:
    . zij zijn gelijk arm (in dezelfde mate)
    . gelijk wie (wie dan ook)
    . gelijk welke (onverschillig welke)
    . gelijk als (voegw.; bv. … gelijk als toen hij zijn communie deed)
    . gelijk wanneer (wanneer dan ook)

    Toegevoegd door petrik op 09 feb 2009 15:36

    aaargh! gelijk in de betekenis “meteen” klinkt mij bijzonder hollands in de oren eigenlijk, nog nooit nen antwerpenaar/vlaming spontaan in de mond horen nemen behalve de orangisten van de vrt.
    “ik zal het gelijk doen”, “kun je gelijk even langs de bakker?” en dergelijke, is dat echt niet typisch noord-nederlands?

    Toegevoegd door Diederik op 06 jul 2009 17:51

    dit lijkt me inderdaad wel erg on-Vlaams, maar juist wel Noord-Nederlands of Hollands…

    Toegevoegd door LimoWreck op 28 mrt 2010 15:18

    www.onzetaal.nl:

    Wat is juist: ‘Ik zal het meteen even doen’ of ‘Ik zal het gelijk even doen’?

    Het is allebei juist; gelijk past prima in een informele context. Meteen is in teksten met een formeler karakter meestal een betere keus.

    Gelijk wordt al lange tijd in de betekenis ‘direct, meteen’ gebruikt. Van Dale neemt het in deze betekenis al sinds de vierde druk (1898) op. In de vijfde druk (1914) is daarbij de aantekening ‘gewestelijk’ gezet, die tot en met de twaalfde editie (1995) gehandhaafd is. Vanaf de dertiende editie (1999) is die opmerking verdwenen. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal noemde de betekenis ‘onmiddellijk, terstond, meteen’ al in 1885 (deel IV, aflevering 8).

    Gelijk heeft ook de betekenis ‘tegelijk’. Meestal zal er geen verwarring optreden, maar een zin als ‘Zullen we gelijk vertrekken?’ kán dubbelzinnig zijn: er kan zowel ‘meteen vertrekken’ als ‘tegelijk vertrekken’ bedoeld zijn. Als er verwarring kan ontstaan, is het het best om voor meteen of tegelijk te kiezen.

    Er wordt trouwens vaak beweerd dat gelijk in de betekenis ‘meteen’ een germanisme zou zijn (een te letterlijke vertaling van het Duitse gleich), maar daarvoor bestaat geen enkele aanwijzing. De betekenis ‘meteen’ heeft zich in het Nederlands zelf ontwikkeld.

    Toegevoegd door de Bon op 09 nov 2010 13:03

    “geen enkele aanwijzing” :p

    Toegevoegd door Grytolle op 10 nov 2010 00:01

    Gelijk als dat dat er hier naar uitziet, moet deze betekenis van gelijk gelijk afgevoerd of overschreven worden.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 12 okt 2011 09:17

    Gelijk wie, welke, en wat staan er al in.
    Gelijk als is een schone want gelijk heeft hier de betekenis van zoals (zie gelijk). Dus staat er eigenlijk: …zoals als toen hij zijn communie deed. Perfect Vlaams: Dat is zoals als toen…

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 12 okt 2011 10:07

    Misschien is het ergens in Vlaanderen dialect en standaardtaal in Nederland?

    Taaladvies geeft de volgende uitleg:
    “Wat is correct: Ik doe dat gelijk of Ik doe dat meteen?
    Antwoord
    Beide zinnen zijn correct. Ik doe dat meteen is in elk geval standaardtaal in het hele taalgebied. Ik doe dat gelijk is standaardtaal in Nederland. Het is niet duidelijk of het gebruik van gelijk in de betekenis ‘(zo) meteen’ ook in België tot de standaardtaal gerekend kan worden. Gelijk is zeker informeler dan meteen; in formeel taalgebruik bestaat er dan ook een voorkeur voor meteen.

    Toelichting
    Het bijwoord gelijk heeft verschillende betekenissen en gebruiksmogelijkheden. Een van de betekenissen is ‘op gelijke wijze’ (bijvoorbeeld gelijk gekleed zijn). Als bijwoord van plaats heeft het de betekenis ‘even ver in verhouding tot elkaar’ (bijvoorbeeld gelijk eindigen). En als bijwoord van tijd betekent gelijk ‘op dezelfde tijd’, ‘tegelijkertijd’ (bijvoorbeeld gelijk aankomen).

    Daarnaast heeft gelijk in de standaardtaal in Nederland ook de betekenis ‘(zo) dadelijk, (zo) meteen, direct’.

    (1) Schiet op, de voorstelling begint gelijk. standaardtaal in Nederland

    Ook in België wordt gelijk wel eens in die laatste betekenis gebruikt, ook door standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die dat gebruik afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of gelijk in de betekenis ‘(zo) meteen’ ook in België tot de standaardtaal te rekenen is.

    Beide betekenissen van gelijk als bijwoord van tijd werden al in 1889 opgenomen in het WNT."

    Toegevoegd door de Bon op 11 nov 2011 11:10

    Ik ben gelijk content, nu dat ik u zien, SN?
    In Brabant NL misschien.

    NL: ik ben meteen blij als ik je zie. Of: ik ben blij dat ik je zie.

    Toegevoegd door LeGrognard op 01 jul 2013 15:08

    Volgens mij is dat gebruikelijk hier in de Kempen, ik heb het nooit anders geweten eigenlijk.

    Toegevoegd door fansy op 01 jul 2013 16:06

    Hetzelfde geldt voor ‘ik ga er gelijk aan beginnen…’

    Wacht efkes,we kunne sebiet gaan eten, ik ga gelijk aan ’t eten beginnen.

    Toegevoegd door fansy op 01 jul 2013 16:07

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.