Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    gans

    Dit is slechts 1 definitie voor "gans." Bekijk alle definities.

    gans
    (bn., bw.)

    helemaal, volledig, geheel, totaal

    (weinig gebruikt in Antwerpen stad)

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands

    DS2015 geen standaardtaal (ondanks de bloemlezing onder)

    zie ook: helegans, godgansige

    “Nee, gans is geen standaardtaal in de betekenis ‘heel, geheel, volledig’.” (taaladvies.net)

    “Gans is geen standaardtaal in de betekenis ‘compleet, (ge)heel, helemaal, totaal, volledig’. Gans wordt in die betekenis vooral in de spreektaal in België nog gebruikt.” (taaltelefoon.be)

    Als ge gans uw bord leeg eet, krijgt ge straks nog ne lekstok.

    Ik heb van gans de nacht geen oog dicht gedaan.
    Maasland: Ich hub de ganse nach gein oug toe gedoan.

    Ik weet van gans die affaire niets.

    Hij zit gans de tijd achter zijn pc.

    Het is gans anders gegaan dan we hadden gepland: in plaats van op tijd onze volgende trein terug te hebben, raakten we gans bezopen en belandden we gans alleen in het station, lang nadat de laatste trein was vertrokken.

    ‘De tael is gansch het Volk’ (P. van Duyse)

    Bloemlezing De Standaard:
    Wilfried en Guido Van Baelen van de befaamde Galaxy-studio’s in Mol inviteerden deze week de vakpers uit gans de wereld om kennis te …(standaard.be)
    Daar lieten de 12.000 in Olympia gans de tweede helft geen twijfel over bestaan. (standaard.be)
    Leden van de federale politie en Europese interventie diensten houden gans de week een grote oefening in de haven van de badstad. (standaard.be)
    Daaruit ontstaat een brede waaier aan kwaliteitsinitiatieven en verbeteracties doorheen gans het ziekenhuis.(standaard.be)
    enz.

    11 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (07 sep 2019 13:32)

    Thumbs_up
    479

    Reacties

    vogel

    Ha, toch. En niks van gans Vlaanderen.

    Een gans is hier wat het is: een vogel, en niks anders.

    Een vooral (West-)Vlaams woord voor heel, waar ze dan nog hans en geel zeggen ook. Hans is een geel skoon woord. Proest!
    In hans O.- en W.-Vlaanderen dus. Maar niet in de landstreken Brabant (Vlaams-Brabant, Antwerpen, Noord-Brabant) en in Limburg (B en NL).

    Toegevoegd door koen brabo op 11 aug 2008 03:03

    mij van hier in de regio antwerpen wel (lichtelijk verouderd?) iejelegaans/iëlegaens bekend, =helegans, helemaal (nu ff ni moeilijk doen over spelling, t is wel duidelijk zeker)

    maar ‘gans’ voor “heel” klinkt in mijn oren ook (West)vlaams, of van die ouderegeneratie flamingante ABN-sprekers die heel keurig op de letter spreken en “gans” blijkbaar echter vlaams/plechtiger vinden dan het brabants-hollandse “heel”

    Toegevoegd door Diederik op 11 aug 2008 03:23

    Ben zelf van de koekestad. Neenee, genoeg gezeverd over die spelling.
    Ielegaans heel soms nog wel, ja. Zelden, idd. waarschijnlijk aan ’t uitsterven. Gans nooit.

    Ja, precies. Intellectualistische cultuurflaminganten die het best wel goed menen maar die van de honger doodvallen met een Frans brood (tiens, alweer een lemma?) onder hun arm… En daardoor (enfin, niet van dat doodvallen dus, maar uit overtuiging), met smachtende boezems en veel tremelo’s, 19e eeuws Conscience-Vlaemsch gaan euh, retorieken.
    Oooh! Gijlieden! Ontwaakt uit uwe romantische droomelarijen! Dooft uwe pypen en kamt ulieden baarden. Laat dien duurbaeren morzel (mor, muizele begot!) Vaderlandschen Grond want daar zit ondertusschen meer pitrool in dan eronder. ’t Is alreeds ende allengskens 2008.

    Maar nu dokes zolle! Dat Frans brood moet maar wachten.

    Toegevoegd door koen brabo op 11 aug 2008 04:31

    De uitspraak is ten andere ook ‘me iel Aantwaarpe, mor nie me maaj’ en niet ‘me gaans Aantwaarpe’…

    Toegevoegd door steven_VI op 12 aug 2008 21:17

    Gans wordt echt niet gebezigd in Antwerpen. Het gebeurt uitzonderlijk wel dat iemand het statig schrijft of zegt, waarschijnlijk met de bedoeling schoon Vlaams te gebruiken, maar in de spontane spreektaal zal de Antwerpenaar nooit ‘gans’ zeggen.

    Toegevoegd door de Bon op 10 jan 2012 12:40

    gans

    VD
    Betekenis ’ gans ’

    Je hebt gezocht op het woord: gans.

    1gans (de; zelfstandig naamwoord; meervoud: ganzen) 1(v(m)) inheemse zwemvogel2(v) dom, onnozel meisje
    2gans (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) 1heel: de ganse dag; van ganser harte in volle oprechtheid

    Toegevoegd door Flipper op 23 jun 2012 10:37

    gans

    VD
    gans (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) 1heel: de ganse dag; van ganser harte in volle oprechtheid

    Toegevoegd door Flipper op 22 jun 2012 20:08

    Toegevoegd door fansy op 18 aug 2014 00:35

    Bij de taaltelefoon vinden ze het pertangs niet goed:

    http://taaltelefoon.vlaanderen.be/nlapps/docs/default.asp?id=3347

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 30 jun 2012 10:06

    Toegevoegd door fansy op 18 aug 2014 00:36

    Ik weet niet, Bon. De Wannes gebruikte het nochtans in een lied:
    Oep zekeren dag lag Eva daar te slape
    gans nokt en bloêt onder iêne vijgenboêm
    ge kund wel denke óe ij dor stoeng te gape
    ze gelaat betrok meh een kleur nog zoe roêd

    Maar ge kunt gelijk hebben, Wannes placht soms nogal plechtstatig te schrijven.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 21 feb 2015 14:49

    “In Figuur 35 (p. 58) is er een verschil in de laatste zin. ‘Laat gans het schip doorzoeken’ wordt ‘Doorzoek het hele schip’. De passieve Vlaamse zin wordt actief in het Standaardnederlands. Het bijvoeglijk naamwoord ‘gans’ is volgens Van Dale een BelgischNederlands woord en het is bovendien archaïsch in Nederland.” (Suske en Wiske)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 07 mrt 2020 12:03

    De autrice is nog vergeten te vermelden dat ook de woordvolgorde bij ‘gans het’ en ‘het hele’ omgedraaid is én dat ‘gans’ door die omdraaiing geen buigingsuitgang krijgt. De Vlaming zegt ‘gans/hiejel de(n)/d(e)/(e)t’, de Nederlander zegt ‘de/het hele’.

    De Vlaming zegt trouwens ook ‘gans/heel ne(n)/een/e(en)’, iets dat volgens de Algemene Nederlandse Spraakkunst volstrekt onmogelijk en uitgesloten is. Awel, zo onmogelijk blijkt het niet want het wordt gezegd. Bijvoorbeeld:
    “Gans een plafond ontpleisteren voor een barst dat wellicht gewoon op te vullen is” (9lives.be)

    Toegevoegd door nthn op 08 mrt 2020 19:23

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.