Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    vroos, vrozen, gevrozen, bevroos, bevrozen, vervrozen

    Dit is slechts 1 definitie voor "vroos, vrozen, gevrozen, bevroos, bevrozen, vervrozen." Bekijk alle definities.

    vroos, vrozen, gevrozen, bevroos, bevrozen, vervrozen
    (ww. vormen)

    vroor, vroren, gevroren, bevroor, bevroren

    vrttaal.net: De vormen *bevroos en *bevrozen zijn geen algemeen Nederlands.

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: Middelnederlands bevriesen. Het verleden deelwoord bevroren of bevrozen wordt vaak bnw.; in de algemeene taal klinkt bevrozen minder alledaagsch dan bevroren, maar in sommige gewesten, ook in België, is juist bevrozen de gewone term.

    Klik op de afbeelding
    1593 Valckenborch Ansicht von Antwerpen mit zugefrorener Schelde anagoria
    Dichtgevrozen Schelde in Antwerpen door Lucas van Valckenborch (1593)

    Het was zo koud dat zelfs de Schelde dichtvroos.

    Vandewinter, toen dat het zo koud was, is zelfs het shellkraantje in de bergplaats bevrozen.

    Het heeft de stenen uit de straat gevrozen.

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (03 mei 2019 23:42)

    Thumbs_up
    267

    Reacties

    rotacisme

    Dit is een welbekend fenomeen in de taalevolutie. /z/ wordt op een bepaald moment /r/.
    Gotisch: ik was, wi wazumí
    Nederlands: ik was, wij waren (niet ‘wazen’)
    Ook bv. in het Latijn is het opgetreden: Venus, genitief Veneris (niet ‘Venesis’).
    De vorm met /z/ is dus ouder. Zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Rotacisme

    Toegevoegd door Rodomontade op 10 apr 2012 11:36

    Dat vind ik nu interessant en fascinerend se.
    Zoals ook de overgang van de p,b naar de f,v (pater→vader, father; of ook de spelling ph→f zoals photo)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 apr 2012 12:29

    De Oudgermaanse vorm met /z/ is ouder, de Vlaamse vorm met /z/ is juist jónger :)

    Gotisch is trouwens ‘weis wesum’, (uitspr ~ wies weesoem) met een /s/ ;) Gotisch heeft bijna nooit Verner, zeker niet in sterke werkwoorden.

    Het Germaans had een afwisseling /s/ en /z/, zullen we hier maar even als de ‘oudste’ vorm beschouwen:
    *freusan, fraus, fruzum, (ga)frozanaz

    Dit veranderde in het Noord- en West-Germaans inderdaad in een /r/, *freusan, fraus, frurum, gafrorana®

    Dit is dus de ‘oorspronkelijke’ vorm voor het Nederlands: vriezen, vroos, vroren, gevroren.

    In de meeste talen is er later een gelijktrekking gebeurd ofwel terug naar s (soms in de vorm z), soms naar r (Duits frieren).

    Het Standaardnederlands vriezen, vroor, vroren, gevroren heeft dus ‘vroos’ veranderd in ‘vroor’ naar analogie met het meervoud ‘vroren’.
    Het “Vlaams” heeft het meervoud “vroren” en het VD, veranderd in “vrozen”, naar analogie met de infinitief en het enkelvoud ‘vroos’.

    Beide varianten zijn dus even oud te noemen, en de Vlaamse /z/ heeft NIKS te maken met de oorspronkelijke Germaanse /z/, want die is altijd in een /r/ veranderd.

    Toegevoegd door Diederik op 10 apr 2012 13:42

    Ja, na tien jaar ken ik mijn Wulfila dus niet meer; ik verwar met verleden tijd weisima.
    Ik vraag mij alleen af of het rotacisme er altijd geweest is, aangezien er voor Noord-Germaans nauwelijks bronnenmateriaal is dat zo oud is als Gotisch.
    Ik herinner mij wel nog dat ‘Hlewagastiz Holtijaz’ op de Gallehus-hoorns soms zo werd getranscribeerd, en soms als ‘Hlewagastir Holtijar’. ’t Is wel waarschijnlijk dat de alternantie in het Nederlands/Vlaams een gevolg van analogie is (mijn vergissing), maar zou die er ook al in het Oergermaaans geweest zijn? Moeilijk te zeggen.

    Toegevoegd door Rodomontade op 10 apr 2012 15:34

    er eentje waar de r nog in de inf. staat

    en ik denk ook aan het W-Vl keure → keuze

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 apr 2012 15:46

    hierboven is verlieren weggevallen (dat gebeurt systematisch als ge een opmerking met vierkante haken begint)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 apr 2012 16:12

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.